Mánudagur, 27. nóvember 2006
Í starfi mínu hefi ég sérstök einkunnarorð, þegar ég mæti svona manni: "Lifðu og láttu aðra deyja."
Af veraldlegum eigum eru bækurnar mínar það dýrmætasta sem ég á og ef vel á að vera þarf ég að hafa þær allar innan seilingar. Það hefur gerst einu sinni frá því ég flutti að heiman, þegar við Anna bjuggum í Eskihlíðinni. Síðan þá hefur vænn slatti legið í kössum. Sumar bókanna minna hef ég aldrei lesið, mun aldrei lesa og aðrar mun ég ekki lesa aftur. Veit bara ekki hverjar og þegar sú löngun grípur mann skyndilega að ryfja eitthvað upp sem maður hefur lesið er óþolandi að geta ekki gripið til bókarinnar strax. Þetta er eins og að finna fyrir kláða í útlim sem maður hefur misst.
Það er slæmt að þurfa að fara niður í geymslu og rífa upp hvern kassann af fætur öðrum í leit að orsök kláðans en maður gerir það samt og vellíðanin sem hellist yfir mann þegar maður finnur loks það sem leitað var að er vel þess virði. Öllu verra er að hafa átt bók og glatað henni. Þá fer kláðinn með mann yfirum. Ég veit ekki hvort þetta er algilt eða ég sé einstaklega óheppinn en nær undantekningalaust fæ ég yfirleitt aldrei þær bækur sem ég lána fólki aftur til baka og er hér með hættur að lána bækur. Alveg eins gott að gefa þær þá bara.
Eftir að ég sá nýju Bond myndina hef ég iðað í skinninu efitir því að lesa Casino Royale aftur. Ég hef tvisvar átt bókina í íslenskri þýðingu. Fyrst þessa gömlu í græna bandinu sem ég keypti á fornbókasölu þegar ég var krakki og svo svörtu endurútgáfuna sem kom út fyrir einhver jól upp úr 1980. Lánaði báðar. Sama manninum að ég held og hef ekki séð þær síðan. Sömu sögu er að segja af flestum Bond bókunum sem ég sankaði að mér í æsku.
Er samt byrjaður að byggja safnið upp á ný og treysti þar fyrst og fremst á feðgana Braga og Ara Gísla í Bókinni. Fór þangað á laugardaginn í leit að Casino Royale og hugarró almennt en ég slappa hvergi betur af en í bókabúðum. Fann ekki Royale spilavítið en gerði mér Láttu aðra deyja (Live and Let Die) að góðu fyrir 300 krónur. Átti þessa bók líka einu sinni en lánaði hana.
Casino Royale verð ég að panta mér á frummálinu á Amazon sem er fúlt vegna þess að ég hef fáránlega gaman að því að lesa slappar þýðingarnar og stúdera rembumálfarið á þeim sem þótti ok á milli 1960 og 1970 en þætti óttækt í dag. (sbr. þessar hugleiðingar yfir tvöföldum viskí og þetta). Þar fyrir utan byrjaði kláðinn eftir Royale spilavítinu á því að ég verð að fá á hreint hvort bókinni ljúki með þessum orðum "tíkin er dauð" eða þessum: "tæfan er dauð". Skiptir ekki öllu en tæfan hljómar betur.
Orð eins og "kynvilla" voru gjaldgeng í Bond bókunum á sínum tíma og þannig varð Bond tíðrætt um "kynvillu" mannsins með gylltu byssuna en í Láttu aðra deyja eru það "negrarnir" sem valda leyniþjónustunni áhyggjum. Sagan gerist ma í Harlem og ágætum vini Flemmings, sjálfum Raymond Chandler, þótti Bretanum takast lygilega vel að gæða hverfið lífi í lýsingum sínum. En við vorum sem sagt að tala um þeldökka og skulum því grípa niður á blaðsíðu 17:
-Ég man ekki eftir að hafa heyrt um negra sem glæpamannaforingja fyrr, sagði Bond. - Kínverjar, í ópíumverzlun. Nokkrir Japanar, aðallega í eiturlyfjum og perlum. Margir negrar flæktir í demantasmygl í Afríku, en alltaf í smáum stíl. Þeir virðast yfirleitt ekki snúa sér að stórviðskiptunum og að jafnaði vera löghlýðnir náungar, nema drukknir.
-Okkar maður er frábrugðinn, sagði M. -Hann er ekki hreinn negri. Fæddur á Haiti. Blandaður frönsku blóði. Þjálfaður í Moskvu. Og svarti kynstofninn er einmitt að byrja að senda frá sér snillinga á öllum sviðum - vísindamenn, lækna, rithöfunda. Það er kominn tími til að stórglæpamaðurinn birtist. Það eru þó 250.000.000 negrar í heiminum. Þeir hafa vit, hæfileika og dugnað. Og nú hefir Moskva kennt einum þeirra aðferðirnar.
-Ég vildi gjarnan kynnast honum, sagði Bond. Svo bætti hann blíðlega við: -Ég vildi hitta hvern sem væri, af mönnum SMERSH.
Heimur Bonds er einfaldur og fordómarnir eru ekkert að þvælast fyrir honum og hann setur litarhátt ekkert fyrir sig og vill fyrst og fremst kála svarta manninum þar sem hann er handbendi stóra óvinarins í Kreml. Frjálslyndir eru líklega meira í ætt við M og láta fjöldatölur taka sig á taugum.
| 0:56 |