Sá fyrir óheppilega tilviljun brot úr þessari Laugardagslaug á RÚV. Þvílíkur viðbjóður. Þessum þætti getur ekkert bjargað nema Columbine strákarnir afturgengnir með alvæpni. Mín vegna má Páll Magnússon vera með tíu milljónir í mánaðarlaun en að króna sé sett í dagskrárgerð af þessu tagi er glæpur gegn mannkyni.

Sá fyrir óheppilega tilviljun brot úr þessari Laugardagslaug á RÚV. Þvílíkur viðbjóður. Þessum þætti getur ekkert bjargað nema Columbine strákarnir afturgengnir með alvæpni. Mín vegna má Páll Magnússon vera með tíu milljónir í mánaðarlaun en að króna sé sett í dagskrárgerð af þessu tagi er glæpur gegn mannkyni.

Never be rude to an Arab
An Isreali, or Saudi, or Jew
Never be rude to an Irishman
No matter what you do
Never poke fun at a Nigger
A Spic, or a Wop, or Kraut
And never poke fun at at
SPRENGING

Never be rude to an Arab
An Isreali, or Saudi, or Jew
Never be rude to an Irishman
No matter what you do
Never poke fun at a Nigger
A Spic, or a Wop, or Kraut
And never poke fun at at
SPRENGING

Fór og lét pressa bílinn minn saman í lítinn stálklump í vikunni. Mér fannst það gott á hann þar sem hann var farinn að kosta mig meira í smurolíu en bensíni og mér leið eins og skipstjóranum á Exxon Valdez á kókaíni þegar ég ók um götur borgarinnar með marglita brákina á eftir mér.

Þetta var umhverfisvæn pressun og ég fæ 15 þúsund kall fyrir að farga kvikindinu. Ég hef líka endurheimt gamla bílinn minn. Svarta púkann sem ég missti við skilnaðinn. Mikilr fagnaðarfundir og þar sem mér þykir svo vænt um hann lét ég umsvifalaust færa trygginguna af járnklumpnum yfir á hann. Tryggingastúlkan hjá Sjóvá sá sér auðvitað leik á borði og vildi tryggja meira:

Svo er spurning hvort þú þarft ekki fleiri tryggingar. Það er nefninlega frekar óhagstætt að vera bara með bíl í tryggingu. Spurning hvort þig vanti ekki innbústryggingu ofl. Kannski ertu með það annars staðar eða hvað?

Svar mitt í anda Billy Graham:

Enn sem komið er á ég ekkert annað til að tryggja en bíl, fyrir utan lífið og heilsuna en það met ég einskis og nenni ekki að setja peninga í en takk samt.

Nokkurra vikna Mannlífsleiðari sem mér sýnist alveg tilefni til að endurbirta. Enda er maður hvort eð er alltaf að segja og skrifa það sama aftur og aftur.

Nokkurra vikna Mannlífsleiðari sem mér sýnist alveg tilefni til að endurbirta. Enda er maður hvort eð er alltaf að segja og skrifa það sama aftur og aftur.

Tinni og útþurrkun sögunnar

Ritskoðun er andstyggilegt fyrirbæri sem hefur í gegnum söguna ekki síst miðast að því að halda almenningi í skefjum fáfræði og herða þannig tök þeirra sem valdið hafa á múgnum.
Mannkynssagan geymir minningu fjölda fólks, kvenna og karla, sem fórnaði ýmist lífi eða limum, ærunni eða lífsviðurværinu í baráttunni fyrir tjáningarfrelsinu. Frelsi þeirra sjálfra og annarra til þess að draga viðtekin sannindi í efa, láta í sér heyra, segja meiningu sína og afhjúpa hræsni og spillingu.

Baráttan fyrir tjáningarfrelsinu var hressileg á síðustu öld og þunginn í frjálsri tjáningunni ruddi hverju kredduvíginu á fætur öðru um koll. Með hverri atrennu frjálsrar tjáningar að feðraveldinu urðu raddir okaðra minnihlutahópa háværari og upp úr þessari kraumandi deiglu hugmynda og óheftrar tjáningar spratt heimurinn sem við lifum í í dag.

Heimur sem okkur virðist ekki hugnast allt of vel ef horft er til aukinna ritskoðunartilburða í nafni pólitísks rétttrúnaðar. Sú þversögn er í það minnsta komin upp að ritskoðun þykir æ sjálfsagðari. Bæði í fjölmiðlum og það sem verra er, ekki síður í gömlum bókmenntum. Ritskoðun fortíðarinnar felst í endurmati á sígildum bókmenntum á gölnum forsendum fólks sem finnst svo sjálfsagt að geta sagt hug sinn að það hugsar sig ekki um í augnablik áður en það vill þagga niður í þeim sem tjáðu sig forðum.

Nýjasta og næstum galnasta dæmið um þetta hingað til eru hugmyndir um að banna myndasöguna Tinni í Kongó vegna þess að viðhorf nýlendubelgans, Tinna, til innfæddra í Kongó endurspegla kynþáttafordóma. Ritskoðun pólitísks rétttrúnaðar virðist því helst vera sprottin upp til varnar minnihlutahópum. Þeim sem hafa haft mest gagn af tjáningarfrelsinu hingað til.

Svipaðar umræður hafa sprottið upp í kringum tiltekin verk Agötu Christie og Enid Blyton. Svíar vildu einu sinni banna Andrés Önd vegna þess að hann er berrassaður og býr við einkennilegt fjölskyldumynstur. Á Íslandi eigum við von á nýrri Biblíuþýðingu vegna þess að hinn forni texti samræmist ekki hugmyndum nútímafólks um Drottins orð. Þá er bara um að gera að breyta því. Ekkert er heilagt í endurritun bókmenntasögunnar svo hún falli að pólitískri rétthugsun og maður hlýtur því að spyrja sig hversu langt sé í að breyta þurfi Njálu vegna þess að það þyki ótækt að Gunnar á Hlíðarenda, ein rómaðasta hetja Íslendingasagnanna, gerði sig sekan um heimilisofbeldi. Og hversu lengi getum við sætt okkur við stjórnlausan alkóhólisma Egils Skallagrímssonar?

Í þessum heilaga æsingi í kringum dauðhreinsun gamalla texta er horft fram hjá því að bókmenntum er ekki hægt að breyta. Eðli þeirra bannar það enda eru þær stjórnlaust og lifandi afl. Áhrifin sem tiltekið verk hefur verða aldrei aðeins þau sem höfundurinn hugðist ná fram. Hver texti öðlast merkinu í huga lesandans á hverjum tíma. Merkingin er því síbreytileg eftir því hvar og hvenær verkið er lesið. Í þessu er galdur bókmenntanna fólginn og það er í raun ómögulegt að ætla sér að breyta þeim og bæta eftir síbreytilegum viðmiðum hverju sinni.

Þá ber ekki síður að hafa í huga að bókmenntir eru oftar en ekki betri heimild um ritunartíma þeirra en hrein og klár sagnfræði. Þannig að ef við höldum áfram á þessari háskabraut verður þegar upp er staðið engin saga eftir til að læra af. Menningarleg fortíð okkar verður ekkert annað en dauðhreinsuð, hættulaus og um leið bitlaus loðmulla pólitísks rétttrúnaðar. Við munum ekki vita hvaðan við komum, hvað það kostaði og af hverju við erum eins og við erum. Við verðum komin aftur á byrjunarreit og hafi einhverjir hugsjónir lengur í þeim nýja og betri heimi, bíður þeirra að fórna lífi sínu fyrir frelsi til að tjá sig á myrkum öldum pólitísks rétttrúnaðar. Sú tilhugsun er töluvert ógeðfelldari en rasismi í áratugagamalli myndasögu sem má þó enn, þegar öllu er á botninn hvolft, draga lærdóm af.

Í öllu þessu fjasi um REI hefur mér oft verið hugsað til hins eina sanna Rei. Það er að segja Ray Krebbs. Gráhærða og góða kúrekans í Dallas sem var ungur ráðinn ráðsmaður á Southfork þar sem hann ólst upp. Í einhveri krísunni í season 4 eða 5 ákváðu handritshöfundarnir að gera hann að óskilgetnum syni Jocks.

Í öllu þessu fjasi um REI hefur mér oft verið hugsað til hins eina sanna Rei. Það er að segja Ray Krebbs. Gráhærða og góða kúrekans í Dallas sem var ungur ráðinn ráðsmaður á Southfork þar sem hann ólst upp. Í einhveri krísunni í season 4 eða 5 ákváðu handritshöfundarnir að gera hann að óskilgetnum syni Jocks. Við það fékk REI töluverða uppreisn. Varð næstum fullgildur karlmaður í olíbarónasamfélaginu í Texas með eignarhlut í Ewing Oil. Hann fór líka að taka þátt í fjárfestingum með peningamönnum, aðallega Jock pabba og vini hans Punk Anderson. Eftir að pabbi dó hallaði hins vegar undan hjá fæti og lukkan í viðskiptum og lóðabraski snerist honum í óhag.

Hálfbróðirinn J.R. var nú ekkert sérstaklega að fíla upphefð REI innan fjölskyldunnar og gerði allt til að klekkja á honum og náði fyrir rest af honum eignarhlutnum í olífélaginu og ýtti honum út í drykkjuskap og framhjáhald. REI átti semsagt ekkert sérstaka samleið með viðskipajöfrum og fór ætíð halloka í viðskiptum við þá kóna.

Ekki voru heldur samfarir REI og pólitíkusa áfallalausar en hann gekk einmitt að eiga stjórnmálakonuna Donnu Culver sem hann gat aldrei lagað sig almennilega að. Hann stóð einhvern veginn alltaf í skugga hennar og fannst hann ekki geta notið sín til fullnustu í hjónabandinu enda sárþjakaður af minnimáttarkennd. Ekki síst vegna viðskipta sinna við auðmenn eins og J.R en REI hélt einmitt fram hjá Donnu fyrir tilverknað J.R.

Donna gaf þó REI ekki alveg upp á bátinn þrátt fyrir hliðarsporið og fótaskortinn á auðsvellinu og tók hann aftur. Enda hafði hin jarðnána, eiginlega vinstri græna, Miss Ellie áður sagt að allir ættu skilið annan sjéns. Líka REI. Eftir það minnir mig að REI hafi að mestu haldið sig á búgarðinum, fjarri glys og glaum og komist ágætlega af í sambúð með Donnu og auðmennina í næsta nágrenni.

Erum við bara tveir sem sjáum líkindin eða getur verið að Íslendingar séu svo glataðir að handritið að hringavitleysu síðustu vikna hafi í raun verið skrifað af amerískum sjónvarpshandritshöfundum fyrir rúmlega tuttugu árum. Sé það tilfellið er ekki hægt að ná utan um kaldhæðnina sem fólgin er í því að Gísli Marteinn Baldursson var eða er í litlu stuttbuxnastrákafélagi sem stofnað var utan um pílagrímsför til Southfork. Horfði hann þá samt aldrei á þættina?