Breytir því ekki að íslenskir bloggarar eru upp til hópa fábjánar. Fannst rétt að halda þessu til haga í þessum textahlemmi í Nýju lífi:

Leiðinlegasti maður allra tíma

Bloggið er ekki dautt en það er í hægum andarslitrum mengað af eitri hópsálarbloggs sem kenna má við Morgunblaðið. Einu sinni var voða töff að blogga en nú er það bara hallærislegt. Vitleysingarnir á blogginu láta þó ekkert aftra sér og böðlast áfram í tilgangslausri sjálfhverfu sem varð nánast heilög eftir að Time útnefndi bloggarann mann ársins 2006. Sá vafasami heiður fór heldur betur í sperrurnar á blogghernum sem telur sig nú vera síðustu von hins frjálsa heims. Þetta er ómerkileg sjálfsblekking og íslenski bloggarinn er ekki maður neins árs, heldur leiðinlegasti maður allra tíma.

Íslenska blogglandslagið hefur tekið dramatískum breytingum á örfáum árum og minnir sem heild á marggeðklofa brjálæðing sem dritar frá sér misgáfulegu óráðshjali í allar áttir. Upp úr síðustu aldamótum, svona um það leyti sem blessuð netbólan sprakk með tilheyrandi bægslagangi í viðskiptalífinu, spratt upp býsna fjölbreytt og skemmtileg bloggflóra. Þetta var löngu áður en stóru vefsvæðin mbl.is og vísir.is gerðu almenningi kleyft að stofna sínar eigin bloggsíður með nánast engri fyrirhöfn.

Þeir sem höfðu fyrir því á sínum tíma að búa sér til bloggsíður hjá til dæmis blogspot.com, blogger.com og jafnvel á eigin vefsvæðum settu flestir töluverðan metnað í síður sínar og þá ekki síst með tilliti til efnisinnihalds. Þessir frumherjar í íslensku bloggi höfðu skoðanir á öllu milli himins og jarðar og viðfangsefni þeirra náðu yfir allt frá smálegum atburðum í einkalífinu til pældra greininga á öllum andskotanum, pólitík, bókmenntum, viðskiptum og hverju öðru sem snertir mannlega tilveru.

Árið 2003 var bloggæði runnið á landann og við blasti að Íslendingar hefðu gripið enn eina delluna á lofti og sett enn eitt heimsmetið miðað við höfðatölu. Samkvæmt óvísindalegri talningu þá fyrirfundust í það minnsta 4.000 bloggsíður í íslenskum netheimi. Með tilkomu Moggabloggsins og annarra sambærilegra bloggsvæða hefur þessi fjöldi vitaskuld margfaldast.

Blogg hefur alla tíð verið illgreinanlegt fyrirbæri en eftir að nánast hver einasti íslenski kjaftur fór að þusa á Netinu hefur fyrirbærið breyst í skelfilegt marghöfða skrímsli sem ekki nokkur leið er að festa hönd á. Blogginu hefur meðal annars verið lýst sem annál, dagbók og sérstakri bókmenntagrein.

Þetta tjáningarform sem byrjaði sem jaðarfyrirbæri hefur færst hratt inn á miðjuna. Árið 2003 tók akademían bloggið meira að segja upp á sína arma þegar námskeiðið Blogg, blogg, blogg var kennt við Háskóla Íslands. Í kennsluskrá var blogginu lýst sem bókmenntagrein í örri þróun: „Það mætti segja að það sé nútímalegur bræðingur af hinni hefðbundnu dagbók, sendibréfinu, tölvupósti og persónulegum heimasíðum.“

Segja má að þessi bræðingur hafi soðið upp úr með fjöldasprengingunni sem kennd er við Moggabloggið en eftir að bloggið varð að tjáninagrmiðli hvers einasta fábjána, alveg óháð getu hans til að tjá sig í rituðu máli eða hugsa hálfa hugsun, hefur sjarminn runnið af blogginu á mettíma.

Eftir að múgurinn ruddist inn á bloggið hefur myndast ákveðin stéttaskipting í bloggheimum þar sem þeim sem hafa bloggað árum saman finnst lítið til nýrri bloggara koma. Og lái þeim hver sem vill. „Gömlu“ bloggararnir höfðu flestir einhverja markvissa persónulega stefnu í skrifum sínum. Orðuðu hugsanir sínar margir hverjir á snarpan og skemmtilegan hátt og höfðu eitthvað til málanna að leggja, ýmist persónulegt eða almennt, sem höfðaði til annarra lesenda og bláókunnugs fólks. Þegar gömlu elítubloggin eru skoðuð er því hugmyndin um blogg sem bókmenntir alls ekki svo galin, auk þess sem styðja mátti með rökum að í fjarlægri framtíð gætu bloggin mörg hver verið áhugaverð heimild um horfinn tíma. Þessi blogg eru mörg hver magnaðar einsögur.

Þegar þverskurðurinn af Moggablogginu er skoðaður í dag skýst hugtakið „bókmenntir“ nú ekki beinlínis upp í hugann. Og heimildagildi þess sem þar er skrifað af þúsundum Íslendinga er eiginlega ekki neitt. Nema auðvitað að blogg þessi veita ömurlega innsýn ofan í myrkustu forarvilpur grjótheimskrar íslenskrar þjóðarsálar. Maður verður eiginlega þunglyndur ef maður missir sig í lestur blogga á borð við þau sem hafa kaffært Moggabloggið. Það bókastaflega þyrmir yfir mann þegar öll þessi mannlega grunnhyggni og heimska vellur upp úr þessum sýrða rjóma íslenskarar þjóðarsálar sem var best geymdur í samnefndum útvarpsþætti þar sem Stefán Jón Hafstein stóð vaktina og skellti harkalega á mestu fíflin.

Maður getur ekki skellt á bloggarana en vissulega þarf maður ekki að lesa öll þessi ósköp. Þeirri staðreynd verður þó ekki haggað að sturlaðar hugrenningar fólks, sem er fyrirmunað að halda heilli hugsun frá stórum staf að punkti og kann ekkert fyrir sér í grundvallaratriðum íslenskrar stafsetningar og málfræði, eru viðraðar opinberlega. Þetta er í verstu tilfellum mannfjandsamlegt og beinlínis hættulegt.
Sá ágæti og gamalreyndi fjölmiðlamaður og fyrrverandi ritstjóri, Jónas Kristjánsson, hefur komið með fjölmargar skynsamlegar athugasemdir um bloggfyrirbærið. Jónas hefur bent á að með tilkomu Netsins og síðar bloggsins hafi fjölmiðlun tekið gagngerum breytingum og að með blogginu megi veita hinum ýmsu skúrkum og valdastofnunum meira og stífara aðhald en hefðbundnir fjölmiðlar hafa gert. En böggull fylgir skammrifi. Eins og Jónas hefur bent á:

„Blogg á Netinu er orðið að samkomustað trylltra geðsjúklinga, sem ná engum tengslum við veruleika og rökfræði, garga bara ókvæðisorð. Engin lausn er á þessum vanda önnur en að banna nafnlaust blogg og gera bloggsíðueigendur ábyrga fyrir eitrinu.“

Hér er djúpt tekið í árinni en samt er ekki laust við að maður láti sig stundum dreyma um að Björn Bjarnason dómsmálaráðherra taki upp kínverska stjórnunarhætti á Netinu og krónískum fábjánum og illa skrifandi eiturpennum verði hreinlega meinað að tjá sig á bloggi. Tryllt blogghjörðin kallar eiginlega á að tekin verði upp löggilding bloggara. Það er ekki öllum gefið að setja hugsanir í orð og þegar horft er til sumra blogga vakna efasemdir um hvort öllum sé yfirleitt gefið að geta hugsað.

Fyrir utan hjarðbloggin sem Moggabloggið er hér notað sem samnefnari yfir þá var tilnefning tímaritsins Time á bloggaranum sem manni ársins 2006 eitthvert versta áfallið sem íslensk bloggmenning hefur orðið fyrir. Maður ársins varst ÞÚ!

Ekki máttu nú smásálirnar á blogginu við þessu. Íslenskar bloggkempur ruddust fram á ritvelli sína og börðu sér á brjóst. Þetta fornfræga, útlenda tímarit hafði nú lýst þá framverði frelsisins, gæslumenn tjáningarfrelsisins og mikilvægasta refsivönd spilltra og illra stjórnvalda. Hafi einhver bloggvitleysingurinn einhvern tíma efast um að bloggbrölt sitt þjónaði ekki einhverjum æðri tilgangi þá var þeim ótta nú með öllu eytt. Hinir, sem þjáðust af mátulegu mikilmennskubrjálæði, fóru svo alveg á límingunum þegar þeir gerðu sér grein fyrir því að þeir væru sementið sem heldur hinum frjálsa heimi saman. Hvernig komumst við eiginlega af áður en bloggið kom til sögunnar?

Ekki hvarflar að mér að gera lítið úr þessu nýja formi fjölmiðlunar sem skiptir vissulega miklu máli í samtímanum en fyrr má nú aldeilis fyrrvera. Af öllum þeim þúsundum sem blogga á Íslandi er aðeins brotabrot sem tekur því að lesa að staðaldri og skilur mann eftir einhvers vísari. Restin er steypa sem gerir bara illt verra. Kirkjugarðarnir eru nú þegar yfirfullir af ómissandi fólki þannig að maður hlýtur að spyrja sig hvar í veröldinni eigi að hola öllum þessum bloggurum niður þegar þeir fara loksins að týna tölunni.

Bloggið var á blómatímanum eins og Zippó-kveikjari en slíka kveikjara notuðu helst mótorhjólabullur og leðurjakkatöffarar. Upp úr 1990 komst bensínkveikjarinn svo í tísku og allir byrjuðu að spóka sig með þá. Jafvel aumingjar sem reyktu ekki einu sinni. Þá hætti að vera töff að kveikja í með Zippó og töffararnir urðu að leggja kveikjaranum sínum þangað til dellan gekk yfir. Nákvæmlega það sama hefur gerst með bloggið. Moggabloggararnir hafa breytt því í bleikan Bic-gaskveikjara.

Sagnfræðingurinn Stefán Pálsson hefur bloggað árum saman og kallaði sig lengi vel „besta og frægasta bloggara landsins“ og fékk að halda þeim sjálfskipaða heiðri óáreittur af öðrum bloggurum. Hann hefur gert ágæta grein fyrir því reiðarslagi sem Moggabloggið var fyrir íslenskt bloggsamfélag í tímaritinu Sögu:

„Ég leyfi mér að fullyrða, að Moggabloggið sé einhver alversta sending, sem íslenzka bloggsamfélagið hefur fengið ... Með Moggablogginu er valdamikill fjölmiðill að reyna að beizla og stofnanavæða samfélag, sem er í eðli sínu anarkíst. Moggabloggið heftir möguleika þeirra, sem ekki eru innskráðir að skrifa athugasemdir með tengslum á sínar eigin síður. Það er svívirðileg framkoma og brýtur gegn viðteknum venjum og siðum í netheimum. Moggabloggið dregur fólk í dilka, hampar sumum notendum, sem „vinsælum“ eða „völdum“ bloggum ... Jafnvel skemmtilegasta fólk verður hrútleiðinlegt um leið og það fer að tjá sig á Moggablogginu. Moggabloggið er verra en Vistarbandið!“

Moggabloggið felur dauðann í sér og hér dregur Stefán fram kjarnann í því sem „gömlu“ bloggararnir þola illa við þessa nýju bloggbylgju. Hún gengur þvert á anarkismann sem er frumuppspretta bloggsins og í raun grundvöllur Netsins eins og það leggur sig.

Sprækir og tjáningarþyrstir Moggabloggararnir láta hroka elítistanna stundum raska ró sinni en detta þó ekki af baki. Hjörtur J. Guðmundsson svaraði Stefáni fullum hálsi í fyrra: „Hins vegar kemur það ekki á óvart að sósíalistinn Stefán Pálsson skuli ekki átta sig á því hvernig frjáls markaður virki. Ef hann og ófáir af hans skoðanabræðrum mættu ráða væri sennilega aðeins eitt ríkisblogg leyft á Íslandi og þá fyrst væri hægt að fara að tala um samanburð við vistarbandið!“

Óvenju skörp greining hjá Moggabloggara og ef til vill fer hann nærri sannleikanum sem gerir okkur gamlingjana hálf kjánalega. Kannski viljum við bara slá skjaldborg ríkisforsjár um þennan anarkíska tjáningarvettvang sem okkur er svo annt um.

Stefán Friðrik Stefánsson er einhver afkastamesti og umdeildasti Moggabloggarinn og nokkuð vinsæll skotspónn annarra bloggara. Hann hefur verið lengi að og fór mikinn á Innherjaspjalli Vísis og síðar á Málefnunum.com og eigin blogspot-síðu áður en hann haslaði sér völl hjá Mogganum.
Hrekkjóttir netverjar stofnuðu nýlega Facebook-síðu til höfuðs Stefáni. Smáborgaralegir bloggarar, ekki síst félagar Stefáns af Moggablogginu, brugðust ókvæða við og komu sínum manni til varnar. Yfirskrift síðunnar er:

„Félag fyrir fólk gegn bloggum sem tyggja á sömu hugmyndunum færslu eftir færslu, glósa morgunblaðsgreinar, innihalda efnislítið blaður en komast samt í efstu sæti mest lesnu bloggum landsins. Þetta er komið gott, Stefán.“

Meðal þess sem rætt var á spjallborði síðunnar voru svo mögulegar aðgerðir til þess að svipta Stefán tjáningarfrelsinu. Sjálfur hélt Stefán ró sinni og hafði þetta um síðuna að segja í samtali við dv.is: „Mér finnst þetta dæma sig alveg sjálft og hef ekkert um þetta mál að segja.“ Síðan hélt hann bara áfram að blogga sem aldrei fyrr.

Góðbloggaranum Tómasi Hafliðasyni þótti nóg um: „Ég get ekki gert að því að mér finnst þessi hópur á Facebook vera fekar vægast sagt ósmekklegur. Fyrir þessa menn sem er svona illa við viðkomandi bloggara, ætti að vera lítið mál að sniðganga hann. Það er ekki eins og hann sé að troða sér inn á þetta fólk.“

Fleiri Moggabloggarar tóku í sama streng og ekkert nema gott um það að segja að fólk finni enn til slíkrar samkenndar í sjálfhverfri bloggsturluninni að það komi samborgurum sínum til hjálpar. Samt læðist að manni sá grunur að sumir hafi fyrst og fremst verið að verja sjálfa sig og hafi þá einfaldlega hugsað með sér: „Nú er það Stebbi. Kannski er ég næstur.“

Fullkomlega eðlileg hugsun þar sem haft er í huga að Stefán er alls ekki versti Moggabloggarinn og þótt hann hafi stundum eitthvað fram að færa er hann þó samnefnari fyrir þá hersingu Moggabloggara sem hafa ekkert að segja og tengja því allar sínar færslur við fréttir á mbl.is bara svona til að vera með.
Ofurmoggabloggarinn Jenný Anna Baldursdóttir virðist leggja þennan hópsálarskilning í Facebook-árásina á Stefán og bloggar þrumuvarnarræðu fyrir sjálfa sig. Hér eru nokkrar glefsur úr málsvörn Moggabloggara:

„Með leiðinlegri bloggum sem ég les eru blogg um aðra bloggara.“

„Þegar fólk fer hamförum vegna þess að þessi bloggar svona en ekki hinsegin.“

„Bloggararnir sem eru með attitjúd út í heilu bloggsvæðin fara í taugarnar á mér. Ég hefði getað skrifað óteljandi pirringsfærslur um þetta lið sem er að láta sér líða illa yfir Moggablogginu til dæmis.“

„Ég veit um bloggara á öðru svæði sem hætti að blogga út af því að almúginn streymdi fram á bloggvölinn á Moggabloggi, skrifandi pöbull var meira en ritsnillingurinn gat afborið. Það er ekki allt í lagi heima hjá fólki! Mér finnst bara jákvætt að sem flestir setji hugsanir sínar á blað. Ef fólki ferst það illa úr hendi þá nær það ekki lengra.“

„Stebbi Fr. er hundleiðinlegur bloggari að mínu mati en truflar það mig að hann skuli ekki skrifa að mínum smekk? Ekki vitund og ég get alveg gert grín að nákvæmum fréttafærslum hans og haft gaman af. Það góða við Stebba Fr. að hann lætur fólk ekki skjóta sig í kaf og bloggar áfram algjörlega ósnortinn, að því er virðist, þó verið sé að draga hann sundur og saman í háði.“

„En stundum er farið yfir mörkin gagnvart fólki og húmorinn verður illkvittninni að bráð og mér var ekki hlátur í hug þegar ég las þetta.“

„Svo hvet ég alla til að blogga eins og þeir best geta og vilja.“

Stefán fékk einnig stuðning frá sjálfum Jónasi Kristjánssyni. „Skil ekki, hversu margir fara á taugum út af fréttabloggi Stefáns Friðriks Stefánssonar. Sérstaklega tala andstæðingar hans um, að hann endurskrifi eða klippi og lími fréttir. Mér sýnist Stefán vilja vera fjölmiðill, sem segi fréttir og tjái sig um þær í leiðinni. Ef einhver er sammála honum, er þægilegt fyrir hann að lesa bloggið. Þá þarf hann ekki að lesa sjálfar fréttirnar. Hann fær allt á einum stað hjá Stefáni. Þeir, sem eru ósammála honum, geta hafnað honum sem fjölmiðli með því að hunza vefsvæðið.“

Mikið til í þessu og ef til vill er pönkast full harkalega á Stefáni fyrir þetta fréttaendursagnadútl sitt en tilhneiging þeirra Moggabloggara sem vilja vekja á sér athygli án þess að hafa neitt að segja er svo óþolandi að hún hlýtur stundum að æra stöðuga. Innihaldsleysið í vitsmuna- og tilfinningalífi þess fólks er svo átakanlegt að það er sársaukafullt að reka augun í bloggtengingar þeirra við fréttir mbl.is en fyrirsagnir færslanna blasa við blásaklausum lesendum vefjarins sem munu aldrei leggja leið sína inn á bloggsíðurnar sjálfar.

Gott dæmi um þetta aumkunarverða rúnk sem auðvitað á ekkert skylt við blogg, í það minnsta ekki af gamla skólanum, er frétt um mann sem fór sér að voða við að reyna að lengja á sér getnaðarliminn:
Fréttin hefst á þessum orðum: „Tilraun logsuðumanns í Malasíu til að lengja á sér getnaðarliminn fór úrskeiðis er ró sem hann þræddi upp á liminn festist þar þegar honum reis hold.“

Síðan er björgunaraðgerðum á sjúkrahúsi lýst og látið fylgja sögunni að maðurinn sé á batavegi.
Fréttin hafði ekki staðið lengi þegar hvorki fleiri né færri en 19 Moggabloggarar höfðu fundið sig knúna til að tjá sig um þessa stórfrétt. Ég eftirlæt lesendum að gera sér í hugarlund hversu gáfulegar hugrenningar fylgdu þessum bloggfyrirsögnum: „Skammist ykkar!“, „Róa sig niður“, „Í þessum efnum sem öðrum ber að halda ró sinni“, „Bara að muna að ...“, „Mjög algeng mistök“, „Kannast við þetta trix“, „Þetta er bara óheppni hjá …“, „Með stein hángandi í sprellanum“, „Róaðu þig félagi“, „Smá rugl í þýðingu“, „Hugarróin gildir“, „Dautt á perunni“, „Þið sem eruð að hugsa að fara í lengingu!!“, „Misjafnt mannalán“, „Fórnarlamb klámvæðingarinnar!“, „Það á að verðlauna svona tippalinga :):)“, „Lítil typpi lengjast mest ...“, „Það vantaði skrúfganginn“, „Djísús Kræst“.
Þessum ósköpum fylgja meira að segja broskallar og allt. Þetta er náttúrlega bilun og öllum þeim sem kalla sig bloggara til minnkunar.

Frá því að bloggið ruddi sér til rúms fyrir alvöru hefur fólk eðlilega velt fyrir sér hvað fær fólk til þess að eyða tíma sínum í að opna sál sína á Netinu og tjá sig um allt milli himins og jarðar. Sjálfhverfa og athyglissýki eru vinsælustu skýringarnar og sjálfsagt mikið til í því. Vilji maður halda utan um hugsanir sínar og daglegt brölt fyrir sjálfan sig einan hefur enn ekki komið neitt fram sem þjónar þeim tilgangi betur en gamla góða dagbókin. Bloggið er tæki til þess að deila því sem áður fór í dagbækur með gervallri heimsbyggðinni. Kannski ekki svo snjallt og þannig telja margir Matthías Johannessen, fyrrum Moggaritstjóra, hafa sýnt ágætlega fram á að dagbækur eigi lítið erindi á Netið.

Hvað um það. Bloggið hlýtur að vera sprottið af einhverri innri þrá fyrir að fá tilvsit sína staðfesta af náunganum og að fá að láta rödd sína heyrast. Tilgangurinn helgar þá oft meðalið eins og sést best á fólki sem getur ekki lagt neitt uppbyggilegra til málanna en nokkrar línur um mann með stutt typpi. En þessir bloggarar eru lesnir og fá viðbrögð. Ég blogga, þess vegna er ég til.

Það er málið.