Sunnudagur, 11. júlí 2010
Heyri og sé að eitthvert alls konar lið út um allan bæ er að missa legvatnið yfir því hversu illa ígrunduð og heimskuleg þessi gagnrýni mín í Fréttablaðinu um Boðbera er. Sýnist einna helst að sumum finnist ég þurfa á endurmenntun í bíóglápi að halda og aðrir standi bjargfastir á því að ég kunni hreinlega ekki að gagnrýna. Mér er auðvitað alveg sama hvað þessu liði finnst um mig en líður samt svolítð eins og Þorvaldi Gylfasyni á góðæristíma þar sem ekkert íslenskt mátti gagnrýna. Allra síst kvikmyndir greinilega.
Þótt ég segi sjálfur frá hef ég gagnrýnt kvikmyndir nokkuð skammlaust í einhver 10-11 ár, er frekar vel séður (já, ég hef séð Love Actually) og enn betur lesinn þannig að þrátt fyrir auðmýkt og almenna minnimáttarkennd er ég frekar öruggur með mig á þessu sviði.
Ég mætti óvenju jákvæður á Boðbera og hafði frekar góða tilfiningu fyrir henni þannig að vonbrigði mín voru þeim mun meiri. Og þar sem ég er leitandi sál í stöðugum þroska og með innbyggðar vísindalegar efasemdir um skoðanir mínar og niðurstöður spurði ég mig ítrekað á meðan ég skrifaði dóminn hvort ég gæti mögulega verið að misskilja þetta svona svakalega. Það hefur að sögn komið fyrir í það minnsta einu sinni áður. Niðurstaða mín var hins vegar sú að ef maður með mína þekkingu á bókmenntum, bíómyndum, lífinu og öllu sem því fylgir fattar ekki þessa mynd þá hljóti eitthvað meira en lítið að vera að framsetningunni. Þetta er allt svo banal að það getur ekki verið hægt að misskilja það.
Mér heyrist að vísu að þeir sem hafa tekið að sér að móðgast nú finni mér helst til foráttu að ég sé svo miklu kjarnyrtari, skemmtilegri penni og betri stílisti en aðrir sem skrifa um bíómyndir á Íslandi. Ég tek það vitaskuld mjög nærri mér.
Í þessum illa ígrundaða dómi mínum rek ég söguþráð myndarinnar í mjög grófum dráttum, finn að vondum leik, tæknilegum ágöllum, stirðum samtölum og vandræðalega klisjukenndu handriti. Og tíni meira að segja til einhverja jákvæða punkta, eins og til dæmis það að myndin er stundum bráðfyndin þótt ég veðji á að það sé óvart. Semsagt flest sem skiptir máli í bíómynd er dekkað. Og í þessu tilfelli er þetta harla dapurt.
Morgunblaðið hrósar myndinni fyrir flest það sem ég skammast yfir og gefur 3 stjörnur. Það er gott. Fínt að allir dómar séu ekki einróma en þegar saga Morgunblaðsins og íslenskra kvikmynda er höfð í huga er ég ansi smeykur um að samanburður á heiðarleika í gagnrýni sé mér í hag. Íslenskar bíómyndir eru með forgjöf í stjörnum hjá Mogganum. Þannig hefur það alltaf verið og er greinilega enn. Þeir sem vilja geta flett upp stjörnuregninu sem til dæmis var sáldrað yfir Opinberum Hannesar og Myrkrahöfðingjann (tvær af verstu myndum sem gerðar hafa verið á Íslandi) og gert svo sína eigin áreiðanleikakönnun.
Ég gef mér að Mogginn hafi að lágmarki gefið Boðbera eina stjörnu fyrir það eitt að vera íslensk þannig að moggastjörnurnar séu í raun amk bara 2 og þá skeikar nú bara einni hjá mér og Mbl. Einhvern veginn læðist nú líka að mér sá grunur að þeir sem eru Boðbera óviðkomandi og láta mig fara í taugarnar á sér þessa helgina hafi ekki séð myndina. Það væri held ég ágætis byrjun áður en fólk fer að geypa um vankunnáttu mína og sjónleysi. Ég get nefnilega ómögulega tekið ábyrgð á því að höfundar Boðbera gátu ekki gert betri mynd.
Ég hef stundum fengið yfir mig tuð um að það megi ekki dæma íslenskar myndir hart vegna þess að það drepi aðsóknina sem er þeim lífsnauðsynlegt (viðhorfið sem kom okkur á hausinn). Því er rétt að halda því til haga að gagnrýni drepur ekki íslenskar myndir frekar en aðrar þannig að samviska mín er hrein. Fólk lætur stjórnast af flestu öðru en því hvað mér og öðrum gagnrýnendum finnst um myndirnar. Augljósasta dæmið um þetta er Dagur Kári, lang skemmtilegasti og áhugaverðasti íslenski kvikmyndagerðarmaðurinn um þessar mundir. Hann hefur gert þrjár myndir sem allar hafa held ég gegnumsneitt fengið fína dóma en samt er fólk ekkert að hafa fyrir því að mæta í halarófu á myndirnar hans.
Svo spyr ég bara aftur eins og ég gerði 2004. Þurfa gagnrýnendur alltaf að vera næs?
Defence rests.
| 9:27 |