Alls flugu þeir fimm frá Íslandi til Ameríku í þessa svaðilför þeir Einar, Ólafur og Jóhann Páll ásamt Aðalsteini Ásgeirssyni (Steina í Svissinum) og Sveini Magnúsi Sveinssyni kvikmyndagerðarmanni. Steini var lykilmaður í ferðinni þar sem það kom í hans hlut að halda fararskjótanum, Kadilakk árgerð 1960, gangandi og ekki veitt af vönum manni þar sem ástand ökutækisins sem Ólafur keypti á netinu var síður en svo ásættanlegt.

Egóflipp miðaldra karla

Það má sjálfsagt lengi deila um það hvaða tilgangi það þjóni að gefa frásögn af egóflippi miðaldra karlmanna út á bók og áður en maður les Úti að aka gæti maður hæglega fallið í þá gryfju að álykta að ferðasagan eigi takmarkað erindi út fyrir þröngan hóp ferðalanganna og þeirra nánustu.

Til þess að geta látið slíka fordóma eftir sér verður maður hins vegar að horfa fram hjá því að söguna skrifa tveir magnaðir sögumenn sem leika sér að því að heilla lesandann með stíl- og frásagnargáfu sinni. Maður hefur því ekki lagt margar blaðsíður að baki þegar maður er orðinn einn af hópnum og þó hér séu engin morð framin og persónur standi ekki frammi fyrir flóknari ráðgátum en sjálfum sér, lífinu og gangverki gamals Kadda þá rennur frásögnin svo ljúflega að það er ekki gott að leggja bókina frá sér.

Lifandi persónur

Það þarf sjálfsagt ekki að fjölyrða um það að Úti að aka er karlabók og sem slík virkar hún vel, ekki síst þar sem ferðafélagarnir eru margbrotnar og ólíkar persónur þannig að árekstrar eru óumflýjanlegir. Ferðin og dyntóttur farskjótinn taka líka á taugarnar og menn eru svo sannarlega misvel skapi farnir til þess að mæta mótlætinu.
Lýsingar Ólafs og Einars á sjálfum sér og ferðafélögunum eru vel heppnaðar, eins og við mátti búast, og þessir kúnstugu karlar standa ljóslifandi fyrir hugskotssjónum lesandans.

Forleggjarinn Jóhann Páll er til dæmis frábær aukapersóna, uppstökkur og þolir illa frávik frá áætlunum nema breytingarnar séu eftir hans höfði og er síblaðrandi með sögur af sjálfum sér og öðrum á takteinum við öll tækifæri. Framan af gæti maður vel hugsað sér að sitja í bíl með honum í hálfan mánuð en þegar hann er farinn að reyna á þolrif síns gamla vinar, Ólafs Gunnarssonar, læðist að manni sá grunur að hann sé bestur í svona eins og þriggja tíma skömmtum.

Tilraun sem gengur upp

Úti að aka er óvenjuleg bók. Efniviðurinn er sérstakur, raunverulegt persónugalleríið kostulegt og síðast en ekki síst er það ekki daglegt brauð að tveir þungaviktarrithöfundar leggi í púkk af þessu tagi og segi ferðasögu saman. Þeir félagar skipta frásögninni bróðurlega á milli sín og textar þeirra eru fléttaðir saman í þrælskemmtilega heild.
Ég viðurkenni fúslega að ég hafði takmarkaða trú á því að þessi strákadraumur miðaldra kalla gæti komið vel út á prenti, þó uppátækið sé áhugavert, og það hefði hæglega verið hægt að klúðra dæminu en með þessa tvo frábæru sögumenn í ham steinliggur þetta. Vegamyndastemningin kemst vel til skila og svo spillir auðvitað ekki fyrir að hafa skrautlega aukapersónu eins og Jóhann Pál Valdimarsson í ferðasögu eins og þessari.