Hvað ofurhetjurnar varðar hafa verið gerðar afleitar tilraunir til að koma Daredevil og Elektru á filmu. Fyrsta myndin um Fantastic Four-gengið var heldur ekki burðug og þrátt fyrir ágætistilþrif er varla hægt að segja að The Punisher með Tom Jane í hlutverki Refsarans hafi verið myndasögupersónunni til framdráttar.

Köngulóarmaðurinn hittir í mark
Spiderman-myndir leikstjórans Sam Raimi eru nú orðnar þrjár og þykja afskaplega vel heppnaðar. Raimi byggir á þekktum myndasögum um unglingspiltinn Peter Parker og hann nálgast sögurnar af slíku innsæi og virðingu fyrir viðfangsefninu að aðdáendur Lóa hafa tekið myndum hans vægast sagt fagnandi.

Köngulóarmaðurinn hefur verið vinsælasta ofurhetja Marvel-myndasöguútgáfunnar í áratugi og hefur verið í fylkingarbrjósti skrautlegs hetjugallerís fyrirtækisins. Taugin sem tengir Spiderman og Marvel er svo römm að þegar fyrirtækið fékk skráningu í Kauphöllinni í New York, fyrst allra myndasögufyrirtækja, tilkynnti Wall Street Journal í fyrirsögn að Köngulóarmaðurinn væri að koma til Wall Street.

Köngulóarmaðurinn kom fyrst fyrir sjónir lesenda árið 1962 í ágústhefti Amazing Fantasy. Hann sló strax í gegn og fékk sína eigin seríu, The Amazing Spiderman, árið 1963.

Kossar Köngulóarmannsins

Spiderman er hugarfóstur hins goðsagnakennda myndasöguhöfundar Stan Lee og teiknarans Steve Dikto. Marvel vildi fylgja miklum vinsældum Fantastic Four og fleiri ofurhetja eftir og Lee lagði því hausinn í bleyti og Spiderman stökk fram á sjónarsviðið. Eftirspurn unglinga eftir myndasögum hafði stigmagnast um þetta leyti og Lee hafði það að leiðarljósi að nýja hetjan ætti að geta höfðað sérstaklega til ungs fólks.

Niðurstaðan varð gelgjan Peter Parker, munaðarlaus skólapiltur sem ólst upp hjá May frænku sinni og Ben frænda. Hann var feiminn, óöruggur og óframfærin en líf hans tók stakkaskiptum eftir að geislavirk könguló beit hann og breytti honum í ofurmenni með köngulóarívafi.

Sögurnar um Köngulóarmanninn voru öðrum þræði hreinræktað unglingadrama og hremmingar Peters í ástalífi og samskiptum við jafnaldra sína minna um margt á klassísk viðfangsefni unglingasápuópera á borð við Beverly Hills 90210 og O.C.

Ástamál Peters voru flókin, enda enginn hægðarleikur að lifa tvöföldu lífi og halda hitanum í tilfinningasamböndum. Þá auðveldaði það Peter ekki lífið að hinir litskrúðugu fjendur hans áttu það til að beina spjótum sínum að kærustnum hans og þannig varð til dæmis Green Goblin æskuástinni Gwen Stacy að bana.

Gwen átti hug Peters allan framan af en Mary Jane, stóra ástin í lífi Lóa í bíómyndunum, kom síðar til sögunnar. Þrátt fyrir ýmsar hremmingar í því sambandi gengu Peter og Mary Jane í hjónaband þar sem á skiptust skin og skúrir.

Ástin og tilfinningaflækjur í samböndum Peters við konur voru þó ekki einu unglingavandamálin sem Köngulóarmaðurinn þurfti að kljást við á síðum myndasagna þegar hann afklæddist búningnum. Lyfjaneysla Harrys, besta vinar Peters, var áberandi á tímabili og þar var um viss tímamót að ræða þar sem fíkniefnaneysla hafði ekki þótt æskilegt vandamál í myndasögum. Persóna Parkers og mannleg vandamál hans og vina hans höfðu síðan víðtæk áhrif á myndasögubransann þar sem áherslan á mannlegri ofurhetjur og hversdagsleg vandamál þeirra varð almennari eftir að Köngulóarmaðurinn sló í gegn.

Hetja unga fólksins
Stjórnendur Marvel höfðu ekki mikla trú á unglingnum með köngulóarkraftana þegar Stan Lee kynnti Spiderman fyrir þeim en þó varð úr að nýju hetjunni var gefið eitt tækifæri í Amazing Fantasy, blaðaseríu sem búið var að ákveða að slá af og var að renna sitt skeið á enda. Blaðið náði hins vegar metsölu, Marvel áttaði sig á möguleikum Spidermans og Lee fékk tækifæri til þess að vinna frekar með ungu hetjuna.

Spiderman átti greiðan aðgang að amerískri æsku og festi sig á mettíma í sessi sem poppmenningarlegt íkon. Árið 1965 gerði tímaritið Esquire könnun meðal framhaldsskólanema og þá kom á daginn að unga fólkið setti Spiderman, ásamt annarri Marvel-hetju, risanum The Hulk, á stall með Bob Dylan og Che Guevara sem sínar helstu andófshetjur.

Köngulóarmaðurinn hefur, sem fyrr segir, verið í fremstu víglínu Marvel í háa herrans tíð og hefur barist við hlið flestra hetja Marvel-heimsins í ótal bókum og blöðum og hefur tekist á við alla helstu skúrka þessa myndasöguheims.

Þríleikur Raimis um hann hefur svo ýtt enn frekar undir vinsældir hans og sprengt þær lang út fyrir dyggan og risavaxinn aðdáendahópinn sem fylgist með honum í myndasögunum.
Í fjörutíu og fimm ára sögu Köngulóarmannsins á prenti hafa ófáir höfundar komið að sögunum um hann. Hann hefur farið í gegnum ýmsar breytingar. Dáið, lifnað við aftur, verið klónaður en heldur alltaf sínu striki. Fjöldi bóka og blaða um hetjuna er því yfirþyrmandi og andstæðingarnir nánast óteljandi þannig að ekki skortir efniviðinn og það mætti því hæglega dæla út kvikmyndum um hann um ókomin ár svo lengi sem vinsældirnar halda.

Hetjur sprottnar upp úr leiðindum
Stan Lee á heiðurinn af nokkrum vinsælustu og rómuðustu ofurhetjum Marvel- útgáfunnar. Hann byrjaði ungur að vinna við myndasögur og var fljótur að vinna sig upp þar sem hann sýndi strax óvenjunæman skilning á eðli miðilsins.

Fyrstu hetjurnar sem hann skóp og eftir var tekið voru fjórmenningarnir í Fantastic Four- genginu en fyrsta blaðið um vísindamanninn Reed Richards og félaga hans kom út árið 1961. Nokkrum árum áður hafði DC Comics endurskilgreint ofurhetjuhefðina með góðum árangri, ekki síst með sögum um Flash og síðar The Justice League of America. Lee var fenginn til að svara þessu með nýjum Marvel-hetjum og í samvinnu við ýmsa aðila á hann heiðurinn af Hulk, Daredevil, Iron Man, Thor, X-Men, Doctor Strange og svo auðvitað þeim allra vinsælasta, sjálfum Spiderman.

Þegar Lee fékk þetta verkefni var hann þjakaður af starfsleiða og var að íhuga að segja skilið við myndasögubransann. Á sama tíma og hann byrjaði að vinna við myndasögur breytti hann nafni sínu úr Stanley Lieber í Stan Lee og stefndi alltaf að því að nota sitt rétta nafn aftur þegar hann legði metnaðarfyllri skrif fyrir sig.

Hann ákvað að taka sjénsinn og skapa ofurhetjur sem væru þjakaðar af mannlegum brestum og vandamálum. Hann hefði hvort eð er engu að tapa þar sem hann væri á útleið. Hetjur hans voru skapstyggar, þunglyndar, hégómlegar og jafnvel gráðugar. Glímdu við drykkjusýki og þurftu að takast á við leiðindi daglegs lífs.

Lesendur voru tilbúnir fyrir þessa stefnubreytingu og Lee komst loks að því að hann gæti fengið útrás fyrir sköpunargleði sína í myndasögum og það er óhætt að segja að með vinnuleiða sínum hafi Lee haft varanleg áhrif á ofurhetjuhefðina.

Lee hefur í seinni tíð meðal annars unnið fyrir DC og tekið hressilegan snúning á helstu hetjum fyrirtækisins þeim Superman og Batman. Þá hefur hann látið sjá sig í örhlutverkum í kvikmyndum um Marvel-hetjurnar.

Árið 2005 höfðaði hann mál á hendur Marvel vegna þess að hann taldi sig eiga inni sinn hluta af hagnaði fyrirtækisins á kvikmyndaréttinum á hugverkum hans. Málinu lauk með sátt og Lee fékk greiddar 10 milljónir dollara.

Mannlíf/Bókmenntir

Sagan hefst á falli Lúsífers, sem er kastað úr himnaríki fyrir að éta flatbökur, drekka bjór og glápa á sjónvarp. Tónninn hefur verið gefinn og svo er hvergi slegið af á meðan fylgst er með honum Pétri sem er uppálagt af foreldrum sínum að fermast "eins og önnur börn".

Pétur er hikandi og kynnir sér alla möguleika, ræðir við prest (en eins og í öllum alvöru bókmenntum er ekki að finna ærlega prestsskepnu í þessu verki) og kynnir sér borgaralega fermingu. Pétur glímir í leit sinni við flóknar guðfræðilegar spurningar um fyrirgefningu Guðs og fleira í þeim dúr. Allar þessar flækjur matreiðir Hugleikur á sinn einstaka og sýrða hátt og kryddar frásögnina dásamlegum aukapersónum eins og besta vininum Bergi, sem er með sjö augu og sér inn í framtíðina, lífsdagasöddum afa Bergs og draumadísinni Láru.

Þessar persónur öskra beinlínis "lesið okkur!" og þeir sem hlýða ekki því kalli eru á villigötum og munu fara á mis við magnaða skemmtun.

Saga Moores hefst í Bretlandi árið 1997 og það er ekki sérlega geðsleg framtíðarsýn sem þar blasir við. Landið er orðið að fasistaríki þar sem náið eftirlit er haft með þegnunum og vandræðagemlingar sem ekki eru stjórnvöldum þóknanlegir eru teknir úr umferð. Eitt þessara fórnarlamba stjórnvaldanna gengur laust og gerir ríkinu ýmsar skráveifur með morðum á embættismönnum og öðrum hryðjuverkum. Hann felur andlit sitt bak hvítri grímu og kallar sig V en nafnið vísar til fangaklefa númer 5 sem hann sat í og til orðsins vendetta sem þýðir blóðhefnd.

Leiðir hans og ungrar og vegalausrar stúlku, Evey Hammond, liggja saman þegar hann bjargar henni úr klóm nauðgara. V tekur Evey að sér og leggur á hana ýmsar raunir um leið og hann kennir henni sitthvað um grimmd lífsins og ömurleika tilverunnar í fasistaríkinu.

Það er öskureiður Moore sem skrifar þessa sögu, en þessi dimma heimsmynd hans er sprottin upp úr andúð hans á stjórnarstefnu Margaret Thatcher. Þegar Moore fylgdi bókinni úr hlaði með formála árið 1988 sagði hann að Thatcher væri að hefja sitt þriðja kjörtímabil og hann væri búinn að fá nóg. "Ég er að hugsa um að fara
með fjölskylduna mína héðan á næstu árum. Hér ríkir kuldi og illgirni og mér líður ekki vel hérna lengur."

Eins og nærri má geta kraumar því pólitíkin og samfélagsádeilan í bókinni. Boðskapurinn gefur henni aukinn slagkraft og verður aldrei þreytandi predikun og skemmir því ekki stórskemmtilega og spennandi söguna. Persónurnar sem koma við sögu eru margar, flestar mjög áhugaverðar og misómerkilegar og illa innrættar og þótt tóninn í Moore sé þungur deyr vonarneistinn aldrei. V er einn á móti öllum og berst við ofurefli en barátta hans er þó ekki glötuð. Stundum þarf nefnilega ekki nema einn einstakling til þess að breyta gangi sögunnar.

Vinsældir glæpamyndarinnar Sin City sem byggði á þremur myndasögubókum Franks Miller úr samnefndum bókaflokki urðu til þess að allar bækurnar sjö voru endurútgefnar. Þetta var tímabært þjóðþrifaverk enda fyrirfinnast ekki betri reyfarar en þessar bækur Millers.

Ný byrjun hjá gömlum kempum

DC Comics, sem á Batman-vörumerkið, gefur nýju Miller-söguna út undir merkinu DC All Star en hugmyndin með því merki er að blása lífi í stærstu hetjur fyrirtækisins. Flokknum er ætlað að marka nýtt upphaf og byrja frá grunni. Allt sem hefur áður verið skrifað um Batman og Súperman á því að liggja milli hluta og þannig má vænta enn róttækari breytinga á Súperman en Batman þegar Grant Morrison kveður sér hljóðs í haust með nýrri Superman All Star sögu.
Marvel ákvað þó að vinna áfram með tilraunir Millers með Batman í Year One og The Dark Knight Returns og þessi nýja saga, Batman & Robin, er því framhald af Year One og forleikur að því sem gerist síðar, á efri árum Batmans , í Dark Knight-seríunni. Miller fær því frjálsar hendur til þess að þróa áfram þennan nýja Batman-heim sem hann hefur þegar heillað aðdáendur Leðurblökumannsins með.

Harkan sex

Þótt aðeins eitt blað sé komið út í nýju seríunni hefur Miller þegar verið gagnrýndur fyrir að vera of harðsoðinn og kynferðislegur og stíla söguna inn á eldri lesendur. Aðdáendur höfundarins blása þó á þessar raddir og spyrja hvort hinir óánægðu hafi aldrei lesið fyrri Batman-verk Millers, að maður tali ekki um Sin City-bækurnar. Miller hafi alltaf verið ruddalegur, harðsoðinn og kynósa og því sé ekki hægt að ætlast til annars en hann haldi sínu striki í nýju sögunni.
Teiknistíllinn á nýju sögunni þykir einnig ólíkur því sem hingað til hefur sést í Miller-sögum en Batman & Robin er mjög áferðarfögur og víðs fjarri því sem fólk hefur vanist í hráum, svart/hvítum Sin City-bókunum og groddalegum Dark Knight-bókunum.

Mýkri línur

Teiknarinn Jim Lee notar mýkri línur og þannig gæti skutlan Vicki Vale, í bleiku blúndunærfötunum sínum, stokkið beint inn í Danger Girl-sögur og blandast í föngulegan kvennahópinn þar. Lee hefur sjálfur látið þess getið að það hafi tekið hann dálítinn tíma að finna taktinn fyrir þessa sögu en þetta á víst bara eftir að batna.
Þar fyrir utan leynir það sér ekkert á fyrsta blaðinu að hér er hreinræktaður Miller á ferðinni; sagan er drungaleg og sexí og skyldleikinn við Sin City og önnur fyrri verk Millers er augljós öllum sem sjá vilja.

Herkvaðning á sorgarstundu

Sagan hefst á því að Robin horfir á foreldra sína myrta og er því kominn í sömu spor og Bruce Wayne þegar hann var drengur. Það vill líka svo til að Leðurblökumaðurinn, í gervi Waynes, verður vitni að morðunum. Hann stekkur þá umsvifalaust í Batman-búninginn, bjargar Robin úr klóm spilltra lögreglumanna og tilkynnir drengnum að hann honum beri að gegna herþjónustu í stríði sínu gegn glæpum. Robin fær því varla tíma til að þerra tárin og syrgja foreldra sína áður en nýr ævintýraheimur opnast honum.
Miller hefur enn ekki ákveðið hversu mikinn tíma hann ætlar sér til að segja þessa nýju sköpunarsögu Robins en gert er ráð fyrir að serían verði einhvers staðar á bilinu 12 til 24 blöð, sem munu koma út á sex vikna fresti á næstu mánuðum.

Garth Ennis er býsna hress og skemmtilegur myndasöguhöfundur sem kallar ekki allt ömmu sína þegar kemur að blóðsúthellingum og ofbeldi. Hann vakti fyrst athygli með margrómuðum sögum um The Preacher og kom svo hinum refsiglaða Punisher til bjargar með hinni mögnuðu og hrottalegu sögu Born. Sögur Ennis af The Punisher, sem koma svo í framhaldinu, eru það hressilegasta sem sést hefur af þessu hauskúpuskreytta bófabana og kærkomin vítamínsprauta fyrir blóðþyrsta aðdáendur kappans.

Frank Miller hefur hingað til gert sjö Sin City bækur, sex stórar sögur og smásagnasafnið Booze, Broads &Bullets. Bækurnar hafa allar verið endurútgefnar í kjölfar vinsælda spennumyndarinnar Sin City sem byggir á þremur þeirra og allar líkur eru á að Miller muni fylgja þessum auknu vinsældum eftir með nýjum Sin City sögum.

Hartigan veit að sonur spillts stjórnmálamanns stundar það, í skjóli valda föður síns, að ræna barnungum stúlkum, pynta þær og nauðga þeim. Á síðasta vinnudegi sínum fyrir eftirlaun neitar hann að hætta fyrr en honum tekst að bjarga hinni 11 ára gömlu Nancy Callahan úr klóm níðingsins. Honum tekst þetta við illan leik, sendir perrann limlestan í öndunarvél en er sjálfum stungið í steininn sundurskotnum eftir átökin. Þar má hann dúsa í einangrun í 8 ár þangað til að honum læðist sá grunur að Nancy litlu, sem nú er orðinn fullvaxta kona, standi aftur ógn af níðingnum. Hann játar á sig alls konar viðbjóð gegn reynslulausn og hefur örvæntingarfulla leit að Nancy sem hann finnur hangandi á súlu á nektarstað.

Barnaníðingurinn er hins vegar risinn upp af dvalanum en eftir læknismeðferðir sem fólu meðal annars í sér að á hann var græddur nýr getnaðarlimur í stað þess sem Hartigan reif undan honum átta árum áður hafa haft þær aukaverkanir að hörund hans er gult og af honum leggur viðbjóðslegan þef. Guli bastarðurinn er sem sagt kominn á kreik og er á hælum Hartigans og Nancyar ákveðinn í að klára það sem Hartigan eyðilagði fyrir honum forðum.

Annað uppgjör er því óumflýjanlegt og Miller slær hvergi af í ofbeldinu sem er svo gróft og ruddalegt að síðurnar væru allar blóðrauðar ef ekki væri fyrir snjallt
svart/hvítt stílbragðið. Groddalegt ofbeldið sem minnir einna helst á ýktar barsmíðar úr Tomma og Jenna, stílfærðar teikningar, spennandi sögur og skemmtilega útfærðar steríótýpur gera Sin City bækurnar að þéttum reyfurum sem eiga fáar hliðstæður en það sem hefur þessi verk Miller langt upp fyrir sambærilegt efni í skáldsögum, kvikmyndum og sjónvarpi er meitlaður og kaldhamraður texti Millers sem jafnast á við það besta frá gömlu meisturunum.

"Sin City skreppur saman í baksýnisspeglinum, sjúskuð og slöpp, eins og þreytt hóra sem bíður eftir döguninni og einverunni." Svona skrifa bara skáld.

Warren Ellis er ruddalega góður myndasöguhöfundur sem sést best á hinum frábæru Transmetropolitan sögum þar sem við fylgjumst með rannsóknarblaðamanninum Spider Jerusalem að störfum.

Það er ákaflega glæsilegur ofurhetjuhetjuhópur sem myndar The Ultimates gengið. Sverð, sómi og skjöldur þessarar nýju landvætta Bandaríkjanna er sjálfur Captain America, erfðabreyttur ofurhermaður sem hefur barist gegn hinu illa síðan í seinni heimsstyrjöldinni en sér til halds og trausts hefur hann Iron Man, þrumuguðinn Þór, Hulk, Wasp og Giant-Man en það er svo sjálfur Nick Fury, yfirmaður S.H.I.E.L.D. sem heldur í taumana á hetjunum.

Frank Castle, betur þekktur sem The Punisher, sker sig heldur betur úr í persónugalleríi Marvel. Hann er fullkomlega mannlegur og býr ekki yfir neinum yfirnáttúrlegum eiginleikum á borð við Köngulóarmanninn, Daredevil og Wolverine.

Í þessari fyrstu One Piece bók er kynntur til sögunnar pjakkurinn Monkey D. Fluffy sem heillast af sjóræningjum sem taka stundum land í heimabæ hans. Þegar hann vex úr grasi heldur hann á haf út, einn í árabáti, með það fyrir augum að verða konungur sjóræningjanna.
Hann lendir í ýmsum hremmingum og skemmtilegum ævintýrum í fjörugri bók sem unga fólkið gleypir við og sagan er það skemmtileg að gamlir nördar gætu jafnvel freistast til þess að eltast við fleiri kafla í One Piece bálknum.