Föstudagurinn 28. apríl var svartur dagur í sögu íslenskra fjölmiðla en þá var DV lagt niður í núverandi mynd. Öll sæmilega þroskuð samfélög þurfa á gulri pressu að halda. Aggressívum fjölmiðlum sem pönkast á viðteknum gildum, hlaupa á girðingar og hrista upp í þjóðfélagsumræðunni.

Þörfin fyrir slíkan miðil er hvergi jafn mikil og á Íslandi þar sem við búum enn við alls kyns kredduhugsanir og úrelt viðmið og erum enn að hrista af okkur höft forræðishyggju og brenglað gildismat sem hefur skotið rótum eftir áratugalangt grímulaust hagsmunapot rótgrónustu stjórnmálaflokkanna. Við sitjum enn uppi með úrelt mörk og upplýsingaleynd sem miðar að því einu að halda almenningi í myrkrinu svo valdhafar geti farið sínu fram og stjórnað landinu eftir eigin dyntum og duttlungum.
DV reyndi svo um munaði á þanþol þessara marka og þar sem laun heimsins eru fyrst og fremst vanþakklæti varð það fyrir vikið blað sem margir elskuðu að hata. Þetta lið fagnaði ákaft á föstudaginn og telur sig hafa unnið einhvers konar sigur. Þetta er auðvitað galið þar sem niðurstaðan er sú að við sitjum uppi með fábreyttara fjölmiðlaumhverfi og grámyglulegri tilveru.
Ég fór því í hálfgert þunglyndi á meðan smáborgarar, barnaníðingar og frægðarfólk sem vill hafa óheftan aðgang að fjölmiðlum þegar því hentar skálaði. Vissulega fór DV stundum út yfir öll mörk í umfjöllun sinni um menn og málefni.
Kappið bar þá forsjána yfirliði en DV var samt skemmtilegasta blaðið á markaðnum og ég sakna þess. Blaðinu tókst á skömmum tíma að losa um hálstak „faríseanna“ og „sósíalfasistanna“ á almennri umræðu. Jónas Kristjánsson, fyrrverandi ritstjóri, gaf þeim sem vilja halda opinberri umræðu í heljargreipum þessi ágætu nöfn og nú verður takið hert aftur og leiðindin taka við á ný.
Það er eitthvað sjúklegt við það að fagna fækkun fjölmiðla og þeir sem hlæja hæst núna eiga örugglega eftir að komast að því að eigin raun að tilefnið er ekkert. Mér finnst Mogginn til dæmis hundleiðinlegur og litlaus en ég myndi líka gráta hann ef hann hyrfi af vettvangi. Því fleiri dagblöð, því betra. Þetta er ekkert flókið.

Raunveruleikasjónvarpsþættir eru eitur í mínum beinum. Lágkúrulegt og ódýrt sjónvarpsefni sem gengur út á það að fá grunnhyggna athyglissjúklinga til þess að gera sig að fíflum fyrir 15 mínútur af vafasamri frægð. Mér leið því eins og ég væri að horfa á grófa klámmynd á kirkjuþingi á föstudaginn þegar ég datt inn í Beauty and the Geek og skemmti mér konunglega.

Þarna eru leiddir saman nördar og fönguleg fljóð sem öll gætu hæglega fengið starf við að þræða sig á súlur á Goldfinger. Strákarnir hafa aldrei komist í tæri við slíkar gyðjur og fljóðin hafa aldrei átt orðastað við jafn gáfaða en um leið útlitsgallaða menn. Þetta býður auðvitað upp á kostulegar senur en þó ég sé mátulega illa innrættur finnst mér samt ljótt að hlæja að þessu enda er grimmt gert út á dragúldnar klisjur um að gáfaðir strákar séu ófríðir klunnar og að fallegar stúlkur séu heimskar og að heilabú þeirra rúmi ekkert annað en snyrtivörur og tískuföt.
Jack Bauer fer mikinn í 24 á sunnudögum og hann er sko enginn nörd en siðblindur er hann blessaður. Þættirnir gefa sjúklega glögga mynd af þeirri hugarfarsbreytingu sem orðið hefur eftir 11. september 2001 og þeim virðist helst vera ætlað að hlaða undir þau viðhorf að það sé í lagi að fótumtroða mannréttindi í nafni þjóðaröryggis. Bauer pyntar fólk miskunnarlaust til sagna þegar almannaheill er í húfi. Og manni finnst þetta bara töff og allt í lagi. Um daginn skaut Jack saklausa konu í fótinn til að brjóta eiginmann hennar niður og maður hugsaði bara með sér „vá! hann er meiri töffari en James Bond!“ Maður er orðinn algerlega samdauna þessu og jafn siðblindur og handritshöfundarnir. Annað lýsandi dæmi um tvöfalt siðgæði 24 dúkkaði upp á sunnudaginn þegar Bauer sagði konu sem aldrei hefur komið við sögu í þáttunum að hann gæti ekki bjargað henni. Taugagas dró hana til dauða fyrir framan nefið á Jack og vinnufélögum hans en þau héldu stillingu sinni. Á hæla konunnar kemur svo feitlaginn karlmaður, einn af félögum Jacks. Hann hlýtur sömu örlög en þá verða allir voða leiðir og tár falla. Hryðjuverk eru þá kannski ekki svo slæm svo lengi sem maður þekkir ekki fórnarlömbin?

Sögunni verður ekki breytt og því kom það í hlut Júlíusar Sesars að verða nýslátrað páskalamb í mögnuðum lokaþætti Rome á Stöð 2 á sunnudaginn. Þessi endalok komu manni vitaskuld ekki í opna skjöldu en glæsilega útfært morð­atriðið, þar sem svikulir samsærismenn stungu Sesar eins og grís, var svo magnað að maður þjáðist með einvaldinum glæsilega. Gott ef ég felldi ekki tár líka.

Ég saknaði þess samt að margrómuðum andlátsorðum keisarans var slept. Nú efast ég samt stórlega um að öll þau fleygu andlátsorð sem hafa fallið í gegnum söguna hafi í raun og veru verið sögð enda hlýtur það að vera meira en að segja það að vera með hnyttyrði á takteinum akkúrat þegar maður geispar golunni, allra síst þegar það er búið að leggja til manns ótal sinnum með eitruðum rýtingum. Hvort sem það er Shakespeare um að kenna eða einhverju öðru fannst mér samt að Sesar hefði átt að segja „og þú líka bróðir minn Brútus“ þegar sá armi þrjótur lagði til hans á sunnudaginn. Það kom þó ekki að sök þar sem hinn snjalli leikari Ciarán Hinds sagði þetta með augunum.
Það er mikil kúnst að byggja upp spennu í sögu sem allir vita hvernig endar. Þetta hefur tekist með miklum ágætum í Rome og það er ekki síst vitneskja áhorfandans sem hjálpar til í þessum efnum. Þannig var það brjálæðislega merkingarþrungið þegar Markús Antóníus kom að vegnum Sesari, horfðist í augu við morðingjana og bakkaði hægt aftur í skuggann. Og ekki var hatursfullt augnaráð Oktavíanusar litla síður magnað þegar hann horfðist í augu við móður Brútusar þegar hún hlakkaði yfir örlögum Sesars. Það verður nefnilega svaka hasar í næstu þáttaröð þegar Antóníus, þessi léttúðugi fauti, heldur magnaða ræðu á torginu í Róm, snýr stöðunni við og gerir samsærismennina útlæga. Hann og Oktavíanus litli, síðar Ágústus keisari, ganga svo milli bols og höfuðs á hyskinu, svo hressilega að það er enn í minnum haft. Saga Rómar er rétt að byrja þó Júlli sé allur.

Breska löggutvíeykið Dalziel og Pascoe er alveg að bjarga mér frá því að drepast úr leiðindum yfir sjónvarpinu á þriðjudagskvöldum. Raunveruleikaþættir eru eitur í mínum beinum þannig að Amazing Race á Stöð 2 gerir ekkert fyrir mig og einhverra hluta vegna hef ég ekki orðið háður Prison Break á sömu stöð.

Stöð 2 er þó hótinu skárri en Skjár einn en ég get varla ímyndað mér hverskonar mannvonska býr að baki hjá dagskrárstjórum sem raða þremur „kellingaþáttum“ á eitt og sama kvöldið. How Clean is Your House, Heil og sæl og Innlit/útlit í einum rykk er svo lamandi skammtur að hann gæti drepið meðalhraust naut.
Ríkiskassinn bjargar því sem bjargað verður með Dalziel and Pascoe. Þættirnir eru ósköp keimlíkir þeim aragrúa glæpaþátta sem Bretar framleiða af mikilli list. Frumleikinn er ekkert að bera þetta ofurliði en þetta eru engu að síður þættir sem óhætt er að stóla á.
Aðalgaurinn Dalziel minnir um margt á fýlupúkana Frost og Taggart. Þetta er lífreynd lögga sem hefur sopið nokkra fjöruna og þjösnast jafnt á yfirmönnum sínum sem undirmönnum. Hann er semsagt stöðluð steríótýpa sem er engu að síður býsna góð fyrir sinn hatt.
Það sem gerir Dalziel svo jafn heillandi og raun ber vitni, fyrir utan bráðskemmtilegan leik Warrens Clarke og kostulegt útlit hans, er sú staðreynd að hann er besta skinn. Geðvonskan er utanáliggjandi og ristir ekki djúpt. Dalziel er í raun besta skinn, fínn húmoristi og hefur húmor fyrir sjálfum sér. Svona fýlupúkar eru iðulega þegar vel er að gáð skemmtilegustu menn enda pirringurinn bara leikur. Hluti af varnarkerfi viðkvæmrar sálar og endalaus uppspretta skemmtilegheita.
Dalziel er frábær persóna, góður kall og til fyrirmyndar þar sem utanáliggjandi geðvonska skaðar engan og er í raun mannkostur.

Þættirnir um mafíósann Tóný Sópranó og skjaldsveina hans eru með því allra besta sem framleitt hefur verið fyrir sjónvarp síðustu ár. Þegar sjónvarpsþættir slá í gegn keppast framleiðendur þeirra við að dæla út nýjum þáttum til þess að hafa sem flesta dollara upp úr krafsinu áður en vinsældirnar dala.

Framleiðendur The Sopranos hafa tekið þveröfugan pól í hæðina og hika ekki við að gera hlé á framleiðslunni í svona eins og eitt ár og mæta svo tvíefldir til leiks. Biðin eftir sjöttu þáttaröðinni hefur verið bæði löng og ströng. Þættirnir eru byrjaðir að rúlla í Bandaríkjunum en áhorfið á þá hefur snarminnkað milli þáttaraða. Biðin hefur sjálfsagt verið of löng og þolinmæði fylgispakra áhorfenda loks þrotið. Ríkisútvarpinu væri því nær að reyna ekki frekar á langlundargeð íslenskra áhangenda Tónýs og drífa þættina á skjáinn.
Stöð 2 hefur sýnt gott fordæmi í þessum efnum en íslenskir áhorfendur eru aðeins fimm klukkustundum á eftir bandarískum í æsispennuþáttunum 24. Svona á þetta að vera. Slugsagangur í innkaupum á eftirsóttu sjónvarpsefni hvetur þar að auki til lögbrota þar sem fólk getur ekki annað en freistast til þess að sækja efnið á netið þegar þolinmæðina þrýtur.
Næstsíðasti þátturinn um uppgang Sesars í Róm var kynngimagnaður og maður varð beinlínis uppnuminn þegar útlimir og höfuð fuku í allar áttir á hringleikvanginum. Það er ekki á hverjum degi að maður fær svona hressan splatter í sjónvarpi. Félagarnir Lucius Vorenus og Titus Pullo sýndu svo um munar hvers virði heiður og vinátta vegur þungt þegar þeir sneru bökum saman og slátruðu heilli hjörð skylmingaþræla. Russell Crowe verður aldrei annað en lítill og pirraður Ástrali eftir djöfulganginn í Pullo. Ekki ætla ég að afþakka svona blóðbað en verst samt að ofbeldið kemur í veg fyrir að maður geti notað þessa snilldarþætti til að tendra söguáhuga hjá krökkunum.

Þeir leynast víða lúðarnir, bæði í sjónvarpi sem og annars staðar, og eru misskemmtilegir svo ekki sé meira sagt. Samkvæmt lúðafræðunum vill það annars svo skemmtilega til að sú lúðategund sem er leiðinlegust í raunveruleikanum er iðulega sú skemmtilegasta í sjónvarpinu. Þetta er lúðinn sem er með öllu blindur á eigin vankanta og böðlast áfram með stórfenglegar ranghugmyndir um eigið ágæti.

Skrifstofustjórinn David Brent í The Office er nærtækasta dæmið um þessa lúðategund. Hann er fínn á skjánum en gæti átt á hættu að vera myrtur í raunheimum. Bandarískir framleiðendur sjónvarpsefnis eru oftar en ekki algjörir lúðar enda svo merkilegir með sig að þeir eru illfáanlegir til að sjónvarpa gæðaefni frá öðrum löndum. Þeir vilja frekar staðfæra allt og endurgera. Átakanlegast verður þetta auðvitað þegar þeir ljósrita breska snilld. Sakamálaþættirnir Cracker fengu þessa útreið hjá Kananum. Þar á bæ þótti Robbie Coltraine ekki nógu fínn í hlutverki sálfræðingsins kjaftfora og Robert Pastorelli var dubbaður upp í hlutverkið.
Nú hefur David Brent hlotið sömu örlög en það er eitthvað átakanlegt við að horfa á amerísku útgáfuna af The Office á Skjá einum. Gamanleikarinn Steve Carell (The 40 Year Old Virgin) er svo sem ekkert alveg ófyndinn en hann nær engan veginn að höndla hárfín lúðablæbrigðin sem Ricky Gervais náði fullkomlega í bresku útgáfunni. Allar aðrar persónur The Office hljóta svo sömu örlög í endurgerðinni. Það sem breskir leikarar geta gert blindandi ná þeir bandarísku ekki að leika eftir með stjörnusjónauka. Góðir brandarar úr frumútgáfunni leka máttlausir niður í Bandaríkjunum og þó reynt sé að stæla allt útlit og myndatökutakta er tómahljóðið yfirgnæfandi.
Það er lúðalegt að láta minni spámenn fylla skó sér meiri manna en það sjá þeir auðvitað síðastir allra spekingarnir í Bandaríkjunum.