Seinni heimsstyrjöldin virðist vera endalaus uppspretta kvikmynda um hetjudáðir einstaklinga sem voru fæddir til að vera hetjur. "Enemy at the Gates" er ein slík og þrátt fyrir ýmsar brotalamir er hér á ferðinni rosalega flott stríðsmynd, þar sem átök Rússa og Þjóðverja í Stalíngrad eru bakgrunnur einkastríðs tveggja "göfugra" hermanna sem eru rosalega svalir og sjarmerandi í meðförum leikaranna Jude Law og Ed Harris.

Heimatilbúin hetja

Law leikur Vassili Zaitsev ungan Rússa sem er fantagóð skytta og þeim gáfum gæddur að hitta þýska hausa í nánast hverju skoti úr vonlausum færum. Mórallinn er hálflsappur hjá rússnesku hermönnunum sem geta valið milli tveggja slæmra kosta; æða inn í kúlnahríð Þjóðverja eða hörfa og vera skotnir niður af sínum eigin mönnum. Kommissar Danilov (Joseph Fiennes) kynnist Zaitsev og fær þá frábæru hugmynd að upphefja skyttuna og gera úr honum hetju sem Rússarnir geta trúað á og fundið þannig tilgang í vonlítilli baráttunni. Þetta heppnast svo vel að félagi Krushchev (flottur Bob Hoskins) verður hæst ánægður og hækkar ungu mennina í tign. Allt gengur þetta svo rosa vel, framan af, og Zaitsev sallar niður þýska offísera úr launsátri. Þjóðverjum fer svo að leiðast þófið og senda bestu leyniskyttu sína Erwin Konings (Ed Harris) mæjór til Stalíngrad í þeim tilgangi að hafa upp á ungu hetjunni og setja kúlu í hausinn á henni. Upphefst þá heilmikill darraðardans, þar sem báðar skytturnar þurfa á allri sinni útsjónasemi og veiðimannshæfileikum að halda til að komast af.

Einhver flugufótur á víst að vera fyrir þessari sögu og riffillinn hans Zaitsev ku vera til á safni í Rússlandi, en einhvern veginn efast maður um að topp Þjóðverji hafi nennt að eltast við rússneskan sveitastrák í rústum Stalíngrad, án þess að það skipti nokkru máli til eða frá fyrir myndina, enda helgar tilgangurinn meðalið og sagan, sönn eða skálduð, virkar ágætlega.

Jean-Jacques Annaud ("Quest for Fire", "The Name of the Rose", "The Lover", "The Bear") leikstýrir og hefur oft gert betur. Útlit myndarinnar er þó allt pottþétt, ekki síður en í síðustu mynd hans "Seven Years in Tibet" og leikararnir standa sig flestir fyrnavel, en það er samt einhver losarabragur á þessu og brotalamir í handriti gera það að verkum að myndin nær ekki að halda fullum dampi, en þegar hún er góð er hún helvíti góð. Bardagasenurnar eru grimmilegar og raunsæjar og samanburður við upphafsatriði "Saving Private Ryan" er óhjákvæmilegur og "Enemy at the Gates" gefur þeirri fyrrnefnu lítið eftir á vígvellinum, auk þess sem myndin má eiga það að hún tekur sig ekki jafn alvarlega sem stríðsádeilu og ýkir frekar upp hetjuljómann sem umlykur "hina göfugu" hermenn þessa goðsagnakennda stríðs.

Fleiri kostir en gallar

Þar sem leyniskyttur þurfa að sýna þolinmæði og bíða rólegar færis er eðlilega slatti af hægum köflum í myndinni, en það kemur ekki að sök þar sem undirliggjandi spennan í einvígi Harris og Law nær að halda athygli áhorfenda. Þess á milli er svo verið að þvælast með dæmigerða ástarsögu, sem er voða sæt en stingur svolítið í stúf. Rachel Weisz ("The Mummy") leikur afskaplega fallega stúlku sem þeir félagar Law og Fiennes fella báðir hugi til, en slíkt veit aldrei á gott og vinslit hafa orðið fyrir minni sakir. Weisz og Law ná ágætlega saman og ekki verður hjá komist að minnast á afskaplega fallega og innilega samfarasenu, sem ég held bara að sé með því betra sem sést hefur í hvílubrögðum á hvíta tjaldinu síðan Julie Christie og Donald Sutherland elskuðust í "Don´t Look Now".

Kostir myndarinnar eru tvímælalaust fleiri en gallarnir og Harris og Law eru svo kúl að hrein unun er að fylgjast með þeim og þegar þeir eru í mynd gleymist allt annað (auk þess sem Law er syndsamlega flottur og trúlega eini mögulegi arftaki Johnny Depp í grísku goðatölunni). Myndin er alveg stórgóð skemmtun og þrátt fyrir ýmsa galla, sem hæglega hefði mátt komast hjá, skilar hún sínu með sóma.

| 21:56 |