Miðvikudagur, 06. júní 2001
:: birt á www.strik.is/kvikmyndir ::
"Pay it Forward" segir frá honum Trevor McKinney (Haley Joel
Osment), sem er ellefu ára djúpþenkjandi drengur. Eftir að
tilfinningalegur krepptur félagsfræðikennari, Eugene Simonet (Kevin
Spacey) hvetur bekk Trevors til að upphugsa leiðir til að bæta heiminn,
fær Trevor hugmynd að kerfi, sem er ekki ósvipað Herbalife-sölukerfinu. Maður
á að gera eitthvað til að hjálpa þremur samborgurum sínum og í stað þess að
þeir endurgjaldi manni greiðann, eiga þeir að láta hann ganga áfram "pay it
forward" og gera eitthvað fyrir þrjá aðra ókunnuga og svo koll af kolli.
Hvert sem Trevor litli lítur sér hann eymd og volæði; mamma hans er alki og
pabbi (Jon Bon Jovi) hans er ofbeldishneigður drullusokkur, sem lætur
sem betur fer lítið á sér kræla, Simonet er með hræðileg ör bæði á sál og
líkama eftir hörmulega æsku, o.s.frv. Eins og börnum einum er lagið lítur
Trevor fram hjá óyfirstíganlegum hindrunum og reynir að bæta allt þetta böl
með nýja kerfinu sínu. Og án þess að hann geri sér grein fyrir því fer fólk að
breyta rétt og von um betri heim kviknar í hjörtum ólíklegustu manngerða.
(Myndin er, þó ótrúlegt megi virðast ekki byggð á Nýja testamentinu, heldur
einhverri dísætri, bleikri rómabollu eftir konu sem heitir Catherine Ryan
Hyde).
Kjánaleg saga sem verður ekki að stórmynd
Það hefur greinilega verið lagt upp með þá hugmynd að gera fimm stjörnu
óskarsverðlaunamynd úr "Pay it Forward", en þrátt fyrir fyrsta flokks leikhóp
tekst þetta engan veginn, enda er sagan hreinlega of kjánaleg til þess að hægt
sé að kaupa hana í þessari mynd. Leikstjórnin er alltof losaraleg og það er of
rólegt á milli góðra atriða sem eru á víxl sæmilega fyndin eða svo sæt of
væmin að það þarf að grípa til vasaklútanna. Það er á fárra færi að gera góða
bíómynd eftir þessari uppskrift og ég held hreinlega að Steven
Spielberg sé eini núlifandi sætabrauðsbakarinn sem gæti mögulega gert
þetta þannig að við gætum öll yfirgefið salinn með tár á hvarmi og von í
hjarta.
+ fyrir viðleitni og góðan leik
Þetta þýðir þó ekki að myndin sé alslæm. Það er alltaf gott að einhver nenni
að predika náungakærleik og noti kvikmyndaformið til að vekja fólk til
umhugsunar um hvað það sé sem gefur lífinu raunverulega gildi, og þó þessi
tilraun mistakist þá verðum við að gera eins og kennarinn í myndini og ekki
bara horfa á árangur, heldur einnig viðleitni.
Leikararnir standa sig prýðilega. Helen Hunt leikur móður Trevors og er
bara sæmilega subbulegur alki. Hún getur verið voða flott og sexý í Erin
Brockovich gallanum sínum (þröngar galalbuxur og flegnir toppar), en þess
á milli er hún beinlínis ljót kerlingartuska sem er djúpt sokkin í
áfengisneyslu með tilheyrandi lygum, sjálfsblekkingum og ömurleika. Þó
frammistaða hennar hér sé ágæt, þá breytir það því ekki að um leiðinlega
leikkonu er að ræða sem er best geymd í sjónvarpi og hefur ekkert með Óskarinn
sem hún fékk fyrir leik sinn í "As Good as it Gets" að gera.
Kevin Spacey er auðvitað frábær leikari og er óaðfinnanlegur í hlutverki
kennarans, sem er þó frekar flöt persóna og býður því ekki upp á mikla
möguleika og stórkostleg tilþrif fyrir þungaviktarmann á við Spacey og hvað
glæsilega ferilsskránna snertir hefði hann að ósekju getað sleppt því að vera
með í þessari mynd.
Sæti, sakleysislegi labbakúturinn Haley Joel Osment stendur sig best og nær á
köflum að rísa upp yfir væmna loðmulluna og gefa myndinni örlitla dýpt.
Frammistaða hans í "The Sixth Sense" var því greinilega ekki byrjendalán og
það verður spenanndi að fylgjast með því hvort honum takist að halda
velgengninni fram á unglingsár, en næst fáum við að sjá hann í "A.I." sem er
einmitt eftir meistara Spielberg.