Þriðjudagur, 03. júlí 2001
:: birt á www.strik.is/kvikmyndir ::
Smokkasmásálarmorðingjarnir
frá Helvíti
Þetta er hrá, ruddaleg og klámfengin mynd. Henni er greinilega ætlað að
hneyksla og hún gerir það. Mér dytti ekki til hugar að mæla með henni við
hvern sem er, en það breytir því ekki að "Baise-Moi" er áhugaverð,
eftirminnileg og sterk mynd, sem fólk sem þolir sæmilega ofbeldi og opinskátt
kynlíf ætti ekki að láta fram hjá sér fara.
Nauðganir, limlestingar, vændi, eiturlyf og morð koma mikið við sögu og
aðvörun Regnbogans er síður en svo orðum aukin; kynlífssenurnar eru hreint og
klárt klám, þar sem ekkert er dregið undan. Ofbeldið er hins vegar ekkert
svakalegra en gengur og gerist hjá heiðursmönnum á borð við Scorsese,
Tarantino og Oliver Stone. Ofbeldið í myndum þeirra laðar þó
fólk að myndunum en í tilfelli "Baise-Moi" kallar klámið og viðbjóðurinn á
klippingar, bönn og fælir hinn almenna bíógest frá myndinni, sem er eiginlega
synd, þar sem aldrei þessu vant held ég að það megi verja það að hrátt klámið
og ofbeldið þjóni tilgangi sögunnar.
Klám til að kæta, stuða og hrella
Hafi það farið framhjá einhverjum þá lifum við á tímum þar sem allt er
leyfilegt og fólk er nú ekkert að kippa sér upp við hvað sem er, enda hefur
þörfin fyrir framleiddan raunveruleika og algera mötun, þar sem ekkert er
dregið undan (raunveruleikasjónvarp, beinar útsendingar á Netinu o.þ.h.) vaxið
svo hratt að það verður æ sjaldgæfara að kvikmyndagerðarmenn stíli inn á
ímyndunarafl áhorfandans sem á árum áður var oft sá þáttur sem skildi
snilldarverkin frá dægurflugunum. Ofbeldi á hvíta tjaldinu þykir ekkert
tiltökumál og "mainstream" myndir geta vart gengið mikið lengra þar án þess
hreinlega að verða "splatter". Öðru máli gegnir um kynlífið. Þar hafa menn
verið hægverskari og kynlífssenur í kvikmyndum eru fyrir vikið orðnar svo
vélrænar, staðlaðar og fyrirsjáanlegar að það væri alveg eins hægt að sleppa
þeim - eða fara alla leið, eins og gert er hérna.
Það vakti mikla kátínu bíógesta þegar leikarar í hinni misjöfnu "Idioterne"
eftir bjánann Lars Von Trier "gerðu það" í alvörunni. Það bókstaflega
ískraði í smáborgurnum af gleði yfir að fá að sjá (doggý í dogma eða eitthvað
álíka) samfarir á tjaldinu í Háskólabíó. Fyrir utan þennan glaðning frá
prósakkdananum hafa Frakkarnir auðvitað verið iðnastir við kynlífskolann.
"Roamance" var býsna skemmtileg mynd sem gekk ansi langt í kynlífinu, og var
klámkóngurinn Rocco Siffredi fenginn til að flagga slátrinu í fullri
reisn í þeirri mynd. Klámið virkaði hins vegar svoldið á skjön í ágætfis mynd
og virtist ekki hafa neinn tilgang nema að það var hægt að slá því upp í
auglýsingu að það væri ekkert skilið eftir fyrir ímyndunaraflið í "Romance".
"Romance" gekk þó greinilega ekki nógu langt og nú kemur "Baise-Moi" á fullu
trukki og gengur enn lengra, en eins og fyrr segir hefur klámið og
viðbjóðurinn tilgang og gerir myndina sterkari og eftirminnilegri. Besta dæmið
um þetta er viðurstyggileg nauðgunarsena, sem svartmálar niðurlægingu
fórnarlambsins og villimannslegt miskunarleysi gerandans með grófum opinskáum
lýsingum. Þetta er sterkt atriði sem maður vill helst gleyma sem fyrst.
Klikkaðar gellur á blóðugu ferðalagi um Frakkland
"Baise-Moi" segir frá vinkonumum Manu (Rafaella Anderson) og
Nadine (Karen Bach). Manu leikur í klámmyndum og Nadine reykir
gras, selur sig og fróar sér yfir klámmyndum þess á milli. Þær eru bitarar og
reiðar og þegar leiðir þeirra liggja saman draga þær villidýrið fram hvor í
annarri og leggjast í kynsvall, rán og morð. Ekkert voða frumlegt kannski og
minnir um margt á "Thelmu&Louise" og "Natural Born Killers".
Ofbeldið er tilviljanakennt og tilgangslaust líkt og hjá Stone. Þær stöllur
hafa afskaplega gaman af kynlífi og pikka upp karlagrey til að fá drátt og
henda þeim svo eins og notuðu rusli (kúl) og stundum liggur auðvitað beinast
við að kála þeim, t.d. ef þeir vilja skemma stemninguna með því að nota smokk
- þá lenda þeir í smokkasmásálarmorðingjunum frá Helvíti.
Hrátt kynlífið og brútal ofbeldið greinir auðvitað "Baise-Moi" frá snyrtilegu
femínismadaðri Ridleys Scott í "Thelmu&Louise", en viðfangsefnin eru
svipuð. Sterkar, reiðar konur gera uppreisn gegn samfélaginu og valda algerum
glundroða í karlaveldinu, sem missir stinninguna um leið og það stendur frammi
fyrir vopnaðri konu, sem gubbar á standpínu þess. Ég er ekki nógu sjóaður í
femínískum fræðum til að greina þetta í botn (bíð spenntur eftir analísu frá
Bríetunum), en það kemur varla að sök þar sem myndinni sjálfri tekst ekki að
klára dæmið og koma boðskapnum alla leið, þannig að eftir stendur áhugaverð
tilarun og eftirminnileg ofbeldismynd.
Flottar leikkonur og smart kvikmyndataka
Aðalleikkonurnar tvær skila hlutverkum sínum með miklum sóma, eru bæði sætar,
sakleysislegar og sexý en það leynir sér þó ekkert að undir fögru skinninu
leynast banvænar valkyrjur. Maður hefur samt einhverja einkennilega samúð með
þeim og sýnir ofbeldisverkum þeirra brenglaðan skilning. Virginie
Despentes leikstýrir myndinni og skrifar handritið ásamt Coralie Trinh
Thi , sem er fyrrum vændiskona, klámmyndaleikkona og núverandi
metsöluhöfundur, sem þekkir víst svona ofbledis- og dóplíf af eigin raun. Þær
harðsjóða grófan og ágengan ofbeldis- og kynlífspakka í þessari 80 mínútna
mynd og vilja sjálfsagt segja miklu meira en þeim tekst í raun að gera með
afdráttarlausum lýsingum sínum. Þráttt fyrir það er "Baise-Moi" prýðis
fjöldamorðingjamynd, skemmtilega tekin og klippt. Mjög hipp og kúl.
Þið sem þorið - endilega gó sí.