Máttugar meyjar og mannleysur

Skáldsagan "Mávahlátur" eftir Kristínu Mörju Baldursdóttur er bráðskemmtileg saga af máttugum meyjum sem hrista upp í máttlausu karlaveldi eftirstríðsáranna. Sagan tók sig sérstaklega vel út á fjölum Borgarleikhússins, fyrir nokkrum árum, og kemur einnig afar vel út á hvíta tjaldinu. Einhvern veginn finnst mér þó að leikgerðin hafi fangað anda sögunnar betur en bíómyndin gerir en að öllum samanburði skáldsögu og kvikmyndar slepptum stendur kvikmyndin fyllilega fyrir sínu. Myndin er léttleikandi og á köflum bráðskemmtileg og þó frásögnin sé í grunninn raunsæ er þjóðsagnaminnum, sem voru áberandi í sögunni, fléttað smekklega inn í atburðarásina sem öðlast dularfulla vídd fyrir tilstilli töfraraunsæis og tengsla við hulduheima.

Myndin hefst á því að glæsikvendið Freyja kemur í bæinn, nýbökuð ekkja frá Ameríku. Hún sest að á mannmörgu heimili uppeldissystur móður sinnar og hristir heldur betur upp í kvennaveldinu þar, sem og bæjarlífinu öllu. Sögumaður skáldsögunnar, stúlkukindin hún Agga, keyrir kvikmyndina einnig áfram og varpar ljósi á aðrar persónur með gagnrýnu auga ákveðinnar stelpu, sem er enn ómenguð af gelgjunni.

Persónur Freyju og Öggu eru þungamiðja sögunnar og túlkun þeirra Margrétar Vilhjálmsdóttur (Freyju) og Uglu Egilsdóttur (Öggu) á þeim er svo mögnuð að unun er á að horfa. Margrét nær fantagóðum tökum á hinni dularfullu Freyju og er jafnvíg í túlkun á styrkleikum og veikleikum persónunnar. Freyja er náskyld Hallgerði langbrók og tálkvenndum film noir myndanna og banvænn kynþokki hennar er bæði ögrandi og ógnvekjandi meðförum Margrétar. Frammsitaða Uglu er svo ekkert síðri og hún gerir skondinni persónu Öggu frábær skil. Aðrir leikarar komast vel frá sínu og Hilmir Snær Guðnason nýtur sín t.d. afskaplega vel í mikilvægu aukahlutverki Magnúsar löggu, en Magnús og aðrir karlmenn í verkinu eru óttalega uppburðarlitlir og standa komplexaðir, drykkfelldir og ómerkilegir í skugga hinna sterku kvenna sem drottna yfir sögusviðinu.

Ágúst Guðmundsson er klár leikstjóri og bætir með "Mávahlátri" enn einni rós í hnappagat sitt og kemur ólíkum blæbrigðum sögunnar og samspili raunsæis og töfraraunsæis hulduheimanna vel til skila. Þá kann Ágúst vel að fara með húmor og kómískur undirtónn frásagnarinnar verður aldrei yfirþyrmandi, ýktur eða bjánalegur og "Mávahlátur" verður fyrir vikið afskaplega skemmtileg og fagmannleg mynd sem klikkar ekki í neinum meginatriðum. Ágúst nýtur þess auðvitað að hafa góðan efnivið úr að moða, en skáldsagan er myndræn og auðug af lifandi perónum, og traustur leikhópurinn, með þær Margréti og Uglu í fararbroddi, fer létt með að blása lífi í skrautlegar persónurnar og gera "Mávahlátur" að eftiminnilegri mynd sem áhugafólk um íslenskan skáldskap og kvikmyndagerð ættu ekki að láta fram hjá sér fara.

| 21:56 |