Miðvikudagur, 08. ágúst 2001
:: birt á www.strik.is/kvikmyndir ::
Ó hve gröð er vor æska
"Gemsar" eftir Mikael Torfason skautar í gegnum svona
u.þ.b. sólarhring í lífi nokkurra unglinga í Breiðholtinu. Mikael rýfur
brotakennda atburðarásina með innskotum þar sem persónurnar tjá sig um hitt og
þetta, mismerkilegt, sem á daga þeirra hefur drifið. Þetta er svona
heimildarmyndarfílíngur, sem var einnig áberandi í "Gæsapartíi" nýlega. Það
verður að segjast eins og er að þessi frásagnarmáti verður voðalega fljótt
þreytandi, en á samt sem áður sæmilega við í "Gemsum" og ljær þessu dokúmenti
sem er trúlega að miklu leyti ætlað að valda stöðnuðum foreldrum íslenskra
unglinga andvökum og skelfingu. Auk þess sem þessi innskot færa áhorfandann
nær persónunum og leyfa hæfni Mikaels í því að hrista fram óheflaða og
eðlilega díalóga að njóta sín í botn.
Myndin byrjar í fyllirísrugli og síðan kynnumst við smátt og smátt
aðalpersónunum sem eru þungamiðjan í þeim djöfulgangi öllum og við skiljum svo
við þau í lokin í svipuðum sporum, mis illa á sig komin eftir sukknótt. Sagan
á bak við myndina er því ekkert sérstaklega merkileg og atburðarásin álíka
rökrétt og línulaga og gengur gerist með sólarhring í lífi villuráfandi
unglinga. Sjálfsagt vilja einhverjir hengja sig í þetta atriði og dissa
rithöfundinn fyrir að geta ekki skrifað þéttara handrit en þetta, en ég sé
ekki nokkurn tilgang með svoleiðis nöldri, þar sem persónurnar eru flestar
býsna vel gerðar, þó þær séu allar holdgervingar ákveðinna steríótýpa að meira
eða minnan leyti. Erum við það hvort eð er ekki öll á þessum árum? Það sem
vegur svo enn þyngra er að leikur krakkanna er alveg til fyrirmyndar og þau
blása flest heilmiklu lífi í persónur sínar.
Það er rétt að hafa það í huga að allir helstu leikararnir eru byrjendur og
það verður að teljast býsna gott, ekki síst í ljósi þess að myndin er frumraun
leikstjórans, að leikurinn verður aldrei vandræðalega klúðurslegur. Ég verð
sérstaklega að hrósa Höllu Vilhjálmsdóttur í aðalhlutverkinu, en hún
nær fantagóðum tökum á Kristínu og fyrir utan það að vera gullfalleg
skartar hún þroskuðum þokka sem gerir það af verkum að hún minnir einna helst
á unga Frances McDormand.
Andri Ómarsson gerir Dodda, sem veit ekki í hvorn fótinn hann á
að stíga í kynferðismálunum, fín skil. Persónan er dæmigerður minnipokamaður,
fórnarlamb og síðast en ekki síst háður þeirri bölvun að vera ein af
"vinkonunum". Uppáhaldskarakterinn minn í þessu fína galleríi er svo
Smári en þessi komplexaði hálfbjáni verður bæði fyndinn og
brjóstumkennanlegur í túlkun Matthíasar Matthíassonar. "Gemsar" eru
örugglega bara byrjunin hjá þessum gaur sem er ferlega sjarmerandi á lúmskan
hátt.
Fullorðna fólkið í myndinni birtist eins og það kemur unga fólkinu fyrir
sjónir og er því vitaskuld algjörlega glatað. Þessi staðreynd gefur
atvinnumönnunum Skúla Gautasyni og Sigurði Skúlasyni gott
tækifæri til að gera skemmtilega og ömurlega leppalúða úr pabba hans Dodda og
ökukennaraperranum, en Sigurður er í hörkuformi sem sá síðarnefndi.
Þessi frumraun Mikaels er hrá, orðljót og kaldhæðin, að hætti höfundarins. Það
má finna ýmislegt að henni en það verður þó ekki af henni tekið að hún er
þrælskemmtileg og gerir sjálfsagt flókinni tilveru íslenskra unglina sæmileg
skil. Maður var a.m.k. alveg dauðfeginn að þessi ár séu fyrir löngu að baki
hjá manni þegar maður at undir öllu bullinu í krakkagreyjunum og trúlega má
verja það að Mikael geri krakkana full bjánalega, en unglingsárin eru auðvitað
tóm helvítis steypa anyway.
| 21:56 |