Shi mian mai fu
(House of Flying Daggers)
[4]

Tang veldið er að fjara út á því herrans ári 859 en valdhafarnir gera samt allt sem í þeirra valdi stendur til að halda áhrifum sínum og siga útsendurum sínum á uppreisnarhópa af mikilli hörku. Andspyrnuhreyfingin sem kennir sig við Hús hinna fljúgandi rýtinga er stjórnvöldum sérstaklega óþægur ljár í þúfu og mikið kapp er lagt á að hafa hendur í hári nýs leiðtoga hópsins.

Tveir stjórnarhermenn, Leo og hinn lífsglaði og kvensami Jin, telja víst að blinda dansmærin Mei geti vísað þeim á höfuðstöðvar fljúgandi rýtinganna og Jin frelsar stúlkuna því úr fangelsi til að vinna traust hennar í von um að hún komi honum á spor uppreisnarmannanna.

Það er hins vegar ekkert sem sýnist og varla óhætt að hafa fleiri orð um söguþráð þessarar frábæru hasarmyndar sem er fullkominn jafningi Chrouching Tiger, Hidden Dragon og ber höfuð og herðar yfir allt sem maður hefur séð frá Hollywood í þessari deild.

Sagan er marglaga en flækjan, svikin og tilkomumiklir bardagarnir hverfast um firnasterka ástarsögu og átakanlegan ástarþríhyrning sem verður ekki leystur öðruvísi en með blóðsúthellingum. Það má segja að þetta sé tilbrigði við gamalkunnugt Rómeó og Júlíu-stef en dramatíkin í ástarsamböndunum er litlu minni en hjá Shakespeare og það sem gerir þetta svo enn betra í þessari mynd er að undir öllu kraumar bullandi erótík sem er útfærð ákaflega smekklega. Þá spillir ekki fyrir að hér, rétt eins og í Chrouching Tiger og öðrum asískum myndum í þessum dúr, eru kvenpersónurnar firnasterkar. Þetta eru alvöru valkyrjur sem karlpeningurinn fer ekki millimetra með.

Myndin er ofboðslega falleg, frábærlega tekin og tökustaðirnir hver öðrum fallegri. Sömu sögu er að segja af kínversku leikurunum sem eru svo fallegir að mann langar til að éta þá.

Öll þessi snilld er svo toppuð með brjáluðustu bardagaatriðum sem sést hafa á hvíta tjaldinu. Maður er hreinlega agndofa yfir snilldartöktunum sem tækni og tökufólk sýnir í Shi mian mai fu. Það sem fyrir augu ber í sumum atriðum er töfrum líkast þannig að The Matrix fölnar í samanburðinum. Þeir kunna þetta sko í Kína og þessi mynd er í senn dásamleg og alveg gersamlega, brjálæðislega góð.

The Woodsman
[3]

Walter er sleppt úr fangelsi eftir að hafa afplánað 12 ára dóm fyrir kynferðislega misnotkun á tveimur ungum stúlkum. Hann reynir að fóta sig í samfélaginu á ný, brennimerkur af glæpum sem fyrnast aldrei. Hann leigir sér íbúð gegnt leikskóla, eins viðeigandi og það nú er, og vinnur á trésmíðaverkstæði þar sem hann reynir að halda skuggalegri fortíð sinni leyndri fyrir vinnufélögunum.

Walter er vænsti drengur sem hefur skömm á sjálfum sér og hneigðum sínum og berst vonlítilli baráttu gegn barnalönguninni sem hann fær lítið við ráðið. Draumur hans er að verða "eðlilegur" og geta horft á og talað við litlar stelpur án þess að girnast þær kynferðislega.

Kevin Bacon gerir persónu Walters frábær skil í The Woodsman en myndin setur áhorfandann í þá óþægilegu stöðu að geta ekki komist hjá því að finna til með níðingnum. Barnaníðingurinn er kynntur til leiks sem manneskja en ekki skrímsli og það gerir manni óhjákvæmilega erfitt að afgreiða hann sem úrþvætti sem hefur fyrirgert tilverurétti sínum. Walter er því búinn að vinna okkur á sitt band þegar hneigðirnar taka völdin og hann fer að fara á fjörurnar við 12 ára stúlku sem hann hefur augastað á en þau atriði eru virkilega óþægileg á að horfa.

Barátta Walters við sjálfan sig og umhverfi sitt er áhugaverð stúdía en þar sem hann er svo góður gæi þrátt fyrir brenglunina og félagslega einangrunina missir myndin nokkurn kraft þegar upp er staðið. Lausnin á flækjunni er líka full ódýr og maður er ekki alveg sáttur við hvað myndin og aðalpersóna hennar komast létt fram hjá þeim viðbjóði sem þær hverfast um.

Nicole Kassell fær þó stórt prik fyrir þetta glæsilega byrjendaverk sitt og bæði leikstjórinn og ekki síst Kevin Bacon í aðalhlutverkinu sýna mikið hugrekki með því að sýna kynferðisglæpamann í þessu mannlega ljósi. The Woodsman er áhrifarík og eftirminnileg mynd sem hefði getað orðið frábær ef níðingurinn hefði ekki fengið smá Hollywoodglassúrslettu á sig.

Ett Hål i mitt hjärta
[3]

Sænski leikstjórinn Lukas Moodysson er einn athyglisverðasti leikstjóri samtímans. Hann vakti fyrst athygli með hinni gráglettnu unglingamynd Fucking Amal og hitti svo beint í mark með hippamyndinni dásamlegu Tillsammans og hristi svo hressilega upp í fólki með Lilja 4-ever, grimmilegri lýsingu á hræðilegum örlögum ungrar rússneskrar stúlku sem er seld mansali til Svíþjóðar.

Hafi Lilja 4-ever verið grimm og erfið mynd er ekki gott að segja hvað nýjasta verk hans Ett Hål i mitt hjärta er. Moodysson er í það minnsta kominn óravegu frá Tillsammans þar sem þessi mynd er svo ljót, óvægin og yfirgengileg að það er tæpast hægt lýsa áhrifum hennar með orðum.

Moodysson dvelur hér með fjórum ógæfusömum einstaklingum í ljótri íbúð. Þrjú þeirra hafa komist að þeirri niðurstöðu að leið þeirra til frægðar og betra lifs liggi í gegnum klámiðnaðinn og þvítaka þau upp á því að gera heimagerða klámmynd í stofusófanum.
Parið Tess og Geko gera mest af því að eðla sig fyrir framan myndavélina sem ibúðareigandinn Rickard stjórnar en á meðan lokar sonur hans, Eric, sig af inn í herbergi og einangrar sig með tónlist á meðan ósóminn er tekinn upp. Allt er þetta fólk stórbæklað á sálinni af einni eða annari ástæðu og það þarf auðvitað ekki að fjölyrða um hversu ömurleg áhrif það hefur á sálarlíf Erics að alast upp við þessar aðstæður.

Hópurinn er einangraður frá umhverfinu og ógæfufólkið spanar hvert annað upp í vitleysunni og einangruninni þannig að hegðan þeirra og gjörðir fara langt út fyrir öll mörk. Moodysson er heldur ekkert að fara fínt í það að troða óhugnaðnum og skelfingunni ofan í áhorfendur og það er í raun með mestu ólíkindum hvað hann fær leikarana til að gera og maður hlýtur að spyrja sig hvort fólkið hafi komist heilt frá gerð myndarinnar.

Þetta er ein ljótasta og yfirgengilegasta mynd sem undirritaður hefur séð og það er varla hægt að mæla með henni við nokkurn mann með góðri samvisku en það breytir því ekki að þetta er stórmerkileg mynd sem hugsandi fólk ætti ekki að láta fram hjá sér fara.

Ett Hål i mitt hjärta ristir djúpt og gengur mjög nærri áhorfandanum og þessi mynd er þess eðlis að hún fylgir mani eftir löngu eftir að sýningu er lokið. Það er endalaust hægt að lesa í hana og hún verður betri og áleitnari eftir því sem frá líður. Þetta er hörð ádeila á klámiðnaðinn, raunveruleikasjónvarpsgeðveikina og frægðardrauma og það fer ekkert á milli mála að Moodysson er harður á því að klámbransinn þrýfst á eymd og ógæfu. Annars er tilgangslaust að ætla að greina þessa mynd hér. Sjón er sögu ríkari ef þið þorið.

The Life and Death of Peter Sellers
[3]

Breski leikarinn Peter Sellers var snillingur þegar það kom að gamanleik, það verður aldrei af honum tekið og þó að myndirnar hans eldist allar ekkert sérstaklega vel þá mun túlkun hans á seinheppna lögreglufulltrúanum Clouesau í myndunum kenndum við Bleika pardusinn og þrefaldur snilldarleikur hans í Dr. Strangelove, eftir
Stanley Kubrick, að maður tali ekki um yfirvegaðan leik í Being There, halda nafni hans sem einn besti gamanleikari síðustu aldar á lofti um ókomna tíð.

Ég man það vel hversu mér var illa brugðið í æsku þegar ég las það í slúðurdálkum dagblaðanna að Sellers væri hið mesta fól, illmenni sem væri vont við konur og börn. Hvernig mátti það vera að Clouseau, fyndnasti maður í heimi, væri vondur?

Myndin The Life and Death of Peter Sellers leitast við að svara þessari spurningu og ég get ekki verið annað en sáttur við þetta tímabæra uppgjör við eina af æskuhetjunum mínum. Okkur er að sjálfsögðu boðið upp á freudískar lausnir og getum rakið sálarkreppu leikarans til undarlegs sambands við móður sína en það sem stendur upp úr er að Sellers leit á sjálfan sig sem sálarlausar umbúðir utan um aragrúa af furðulegum persónum. Hann átti svo auðvelt með að leika af því að hann var ekkert.

Það er minnsta mál í heimi að kaupa þessa skýringu þegar maður horfir á Geoffrey Rush túlka angist Sellers með slíkum snilldar tilþrifum að maður situr agndofa eftir.
Rush vinnur nánast leiksigur í hvert skipti sem hann birtist í kvikmynd en hann hefur líklega aldrei verið betri. Hann er holdgervingur Sellers og nær meira að segja að leika Sellers í sínum frægustu hlutverkum og gefur þá fyrirmyndinni ekkert eftir.

Rush ber myndina á herðum sínum en er dyggilega studdur af frábærum aukaleikurum þar sem mest ber á John Lithgow í hlutverki Blake Edwards. Þá er Emily Watson traust sem fyrsta eiginkona Sellers og Charlize Theron er yndisleg að vanda í hlutverki Britt Ekland.

Myndin er öll afskaplega vel gerð og smekklega saman sett og þótt það þurfi að fara nokkuð hratt yfir sögu, eðli málsins samkvæmt, dregur hún upp sannfærandi mynd af Sellers og er alltaf skemmtileg þó að nóg sé af dramatík á harmrænum æviferli þessa óhamingjusama snillings.

Be Cool
[2]

Gamanmyndin Get Shorty sló hressilega í gegn árið 1995 enda hafði hún allt til að bera sem þarf að prýða góða bíómynd. Leikaraliðið var glæsilegt og í toppformi með John Travolta, í hlutverki handrukkarans Chilli Palmer, fremstan meðal jafningja.
Myndin byggði á skemmtilegri sögu meistara Elmore Leornard um Palmer sem gafst upp á glæpastarfsemi og nýtti reynslu sína úr undirheimunum til að hasla sér völl í Hollívúdd. Be Cool er framhald á Get Shorty og þegar hér er komið sögu er Palmer orðinn leiður á bíóbransanum en flækist fyrir tilviljun inn í tónlistarbransann. Þar þarf hann að taka á honum stóra sínum þar sem það eru allir glæponar í plötuútgáfu og mótstaðan því öllu harðari en í Hollívúdd.

Be Cool stendur Get Shorty nokkuð langt að baki og þar er helst við þvælt handritið að sakast. Sagan nær aldrei almennilegu flugi og spennan er í lágmarki. Þetta eru viss vonbrigði þar sem að öðru leyti er byggt á sömu formúlu; leikararnir eru hver öðrum betri og allt yfirbragð myndarinnar er jafn eitursvalt og persónurnar. Travolta er auðvitað svalastur og rennir sér blindandi í gegnum myndina og er nánast aukapersóna þar sem kostulegar aukapersónurnar skyggja á Palmer sem er samt vitaskuld kóngurinn í öllum sínum senum.
Það eru samt sem áður fyrst og fremst geggjaðar aukapersónur í meðförum frábærra leikara sem lyfta myndinni upp og bjarga henni um leið frá því að kolfalla í samanburðinum við Get Shorty. Vince Vaughn nýtur sín í botn í hlutverki nautheimsks og illa innrætts plötuútgefanda sem fylgir tískustraumum melludólga. James Woods klikkar heldur ekki í smáhlutverki og Robert Pastorelli er þrælskemmtilegur sem subbulegur leigumorðingi og það gustar af Cedric the Entertainer í hlutverki byssuglaðs rappútgefanda. Senuþjófur myndarinnar og hin raunverulega stjarna myndarinnar er samt glímutröllið The Rock (The Scorpion King, Walking Tall) en þessi meinti hæfileikalausi leikari fer á algerum kostum sem samkynhneigði lífvörðurinn Elliot Wilhelm sem sveiflar rauðri hafnaboltakylfu og dreymir um frægð í Hollívúdd.
Kletturinn er greinilega misskilinn snillingur.