The Descent
[4]

Ég stend fastur á því að fátt sé sálartetrinu jafn hollt og góður hryllingur. Aristóteles fann þetta út fyrir margt löngu þegar hann skilgreindi hreinsunaráhrif fornu grísku harmleikjanna. Hryllingsmyndir gegna svipuðu hlutverki í nútímanum. Þær gefa okkur tækifæri til þess að horfast í augu við ótta okkar, ganga inn í hann, nokkuð örugg en samt aldrei viss um að við séum hólpinn.

Það hefur skemmt fyrir þessari ágætu kvikmyndagrein að megnið af framleiddum hryllingsmyndum eru rusl þannig að það er mikið gleðiefni þegar góðir tryllar á borð við The Descent rata í bíó. Þetta er kjarngott andans fóður sem kemur hressilega við kauninn á áhorfendum.
The Descent segir frá nokkrum ævintýragjörnum vinkonum sem hafa gaman af því að reyna á þolrifin til hins ítrasta. Þær skella sér því í hellasig í Colorado en sú skemmtiferð breytist snögglega í hið mesta feigðarflan.
Hellirinn sem þær velja sér er ókannaður og þegar þær lokast þar inni komast þær að því að þar búa skaðræðisskepnur sem vilja ekkert frekar en að éta þær lifandi.
The Descent sækir slagkraft sinn í nokkrar helstu fóbíur sem gera mannkyninu lífið leitt svo sem lofthræðslu, innilokunarkennd og myrkfælni. Eins og þetta sé ekki nóg þá blanda ógeðslegar mannætur, sem virðast náskyldar Gollum í Lord of the Rings, sér svo í spilið.
Þegar lætin byrja fyrir alvöru slær leikstjórinn hvergi af og keyrslan og klippingar eru svo hraðar að maður verður alveg ruglaður í ríminu í þrengslum hellisins. Ofbeldið er vægast sagt grafískt og blóði er miskunnarlaust slett og bein og hauskúpur mölvast hægri vinstri þannig að oft þakkar maður fyrir myrkrið til þess að þurfa ekki að horfa á allan viðbjóðinn.
Neil Marshall vakti athygli með Dog Soldiers árið 2002 og hér sýnir hann enn frekar hvers hann er megnugur. The Descent er þrushrollur sem enginn ætti að láta fram hjá sér fara. Þess ber þó að geta að eitthvað er um að viðkvæmar sálir eigi erfitt með svefn eftir að hafa setið undir myndinni.
Betri meðmæli getur hryllingsmynd ekki fengið.

A History of Violence
[4]

David Cronenberg er flinkur kvikmyndagerðarmaður sem hefur oft tekið góða spretti, ekki síst í hryllingsmyndum sem bera sterk höfundareinkenni hans. Hann hefur hins vegar yfirleitt verið hálfgert jaðarfyrirbæri og ekki alltaf átt greiðan aðgang að áhorfendum. Dead Ringers reyndi til dæmis á þolrif margra, að maður tali ekki um sýruna Naked Lunch, Crash og eXistenZ-þvæluna.

A History of Violence er því býsna jarðbundin miðað við það sem við eigum að venjast frá Cronenberg. Myndin byggir á samnefndri myndasögu sem fjallar um dagfarsprúðan kaffihúsaeiganda og fjölskyldumann sem sýnir á sér óvænta hlið þegar hann drepur tvo morðóða ræningja án þess að depla auga. Hann verður hetja í litla heimabænum sínum og kastljós fjölmiðlanna verður til þess að mafíósar úr stórborginni gefa honum gaum. Þeir mæta til leiks og telja sig þekkja okkar mann frá fornu fari og eiga ýmislegt óuppgert við hann.
Viggo Mortensen leikur hetjuna okkar á sinn yfirvegaða hátt og ræður vel við tvöfalt eðli persónunnar, sem var áður ruddalegur ofbeldisfauti og á ótrúlega auðvelt með að rifja upp gamla takta þegar í harðbakkann slær.
Það er ekki hægt að segja annað en að það fari Cronenberg vel að vera með fæturna á jörðinni enda er þetta vinsælasta mynd hans til margra ára og kom sterklega til greina í kapphlaupinu um Gullpálmann í Cannes í vor. Það leynir sér þó aldrei hver er við stjórnvölinn og þó hún sé að mörgu leyti áhorfendavæn ristir hún djúpt og reynir á áhorfandann.
Frásögnin fer rólega af stað og yfir myndinni hvílir þægileg smábæjarró en inni á milli blossar ofsafengið ofbeldið upp og það er óhætt að segja að það sé meistaralega stílfært. Mannlegi þátturinn er þó alltaf í forgrunni og áhrif ofbeldisverkanna á líf friðsamrar fjölskyldu eru átakanleg og erfið.
Viggo Mortensen skilar sínu verki vel en Ed Harris stelur senunni sem forn fjandi aðalpersónunnar. Þá setur William Hurt skemmtilegan svip á myndina og það gustar af Mariu Bello í hlutverki eiginkonu Mortensens.
A History of Violence er virkilega vönduð mynd, vel leikin og skemmtilega stílfærð. Cronenberg hefur ekki verið svona góður árum saman.

Nochnoy dozor
[2]

Ætli aðalástæðan fyrir því að rússnesku hryllingsmyndinni Nochnoy dozor hafi skolað á fjörur íslenskara bíógesta sé ekki sú að sjálfur Quentin Tarantino hefur látið hafa það eftir sér að hér sé á ferðinni alveg frábær mynd. Svona meðmæli frá þungaviktarmanni í bransanum eru gulls ígildi fyrir óþekkta kvikmyndagerðarmenn og vekja óhjákvæmilega athygli sem fleytir myndum þeirra eitthvað áfram.

Tarantino er þó ekki óskeikull frekar en páfinn og hér tekur hann full djúpt í árinni og hleður Nochnoy dozor lofi sem hún stendur ekki undir. Myndin er vissulega mjög smart, skemmtilega stílfærð og hressilega blóðug og það er líklega það sem heillaði Tarantino. Handritið er hins vegar flókið, þvælt og síðast en ekki síst alger þvæla. Þegar grunnur myndar er jafn veikur er ekki von á góðu og þrátt fyrir ágæta spretti og flotta takta á köflum nær myndin engri tengingu við áhorfendur. Þegar hryllingsmyndir eru annars vegar er þetta nánast dauðadómur enda næst hvorki upp spenna né djúpstæður hrollur við þessar aðstæður.

Þá er heldur ekki frumleikanum fyrir að fara en hér segir eina ferðina enn frá hinni endalausu baráttu góðs og ills. Herir ljóss og myrkurs tókust á aftur í grárri forneskju en þar sem hvorugur hafði sigur var samið vopnahlé. Það hefur staðið fram á okkar daga en skyndilega fer allt úr böndunum og baráttan blossar upp á ný.
Fulltrúar hins illa eru blóðsugur, eins og svo oft áður, og allt minnir þetta mikið á Buffy the Vampire Slayer, Blade og Underworld. Það er eina sem er öðruvísi hér er að baráttan fer nú fram í Moskvu en ekki Bandaríkjunum.

Nochnoy dozor tekur sig líka miklu alvarlegar en amerísku hliðstæðunnar og hér er reynt að koma svo mörgu á framfæri, flétta saman margar sögur og segja svo margt að allt lekur þetta út í einn allsherjar ruglgraut. Nochnoy dozor er því lítið annað en töff stílæfing með smart hryllingsívafi en skilur ekkert eftir sig og er langdregin og leiðinleg á köflum.

Charlie and the Chockolate Factory
[4]

Leikstjórinn Tim Burton er með frumlegri og skemmtilegri mönnum sem búa til bíómyndir í Bandaríkjunum þannig að það telst alltaf til tíðinda þegar hann sendir frá sér mynd. Nýjasta útspil hans klikkar ekki frekar en fyrri daginn en þessi
aðlögun hans á ævintýri Roalds Dahl um Kalla og súkkulaðiverksmiðjuna er mikið og skemmtilegt sjónarspil.

Heiðurinn er þó ekki allur Burtons þar sem snilldarleikarinn Johnny Depp sýnir meistaratakta í burðarhlutverki sælgætisframleiðandans sérvitra, Willys Wonka. Samstarf þeirra Depps og Burtons hefur gefið af sér margan góðan áxöxtinn en að Edward Scissorhands og Ed Wood ólöstuðum eru Sleepy Hollow og nú Charlie and the Chocolate Factory ótvíræðir hápunktar.

Það verður uppi fótur og fit út um allan heim þegar Willy Wonka, frægasti nammiframleiðandi í heimi, býður fimm heppnum krökkum að heimsækja sig í súkkulaðiverksmiðjuna sem er sannkallað ævintýraland. Wonka hafði áður dregið sig úr skarkala nammibransans þannig að heimboðið telst til stórviðburða.

Börnin fimm eru ansi misjafnlega innréttuð og draga flest fram slæmar hliðar nammikallsins klikkaða ef frá er talinn hinn hjartahreini Kalli sem snertir strengi innra með Wonka. Hinn ungi Freddie Highmore leikur Kalla með glæsibrag en hann var einmitt einnig ógleymanlegur á móti Depp í Finding Neverland.

Það er ekki síst samspil þessara leikara sem gefur myndinni aukna vigt en allt sprellið í Willy og Úmpalumpunum hans tryggir svo að áhorfendum leiðist aldrei. Leikarinn Deep Roy sýnir snilldargríntakta í hlutverkum allra Úmpalumpanna og gamla hryllingsbrýnið Christopher Lee setur sinn svip á myndina í hlutverki föður Wonka.

Tæknibrellurnar eru glæsilegar en svo hófstilltar að þær ræna söguna engum töfrum þannig að Burton vinnur enn einn stórsigurinn með einni ánægjulegustu mynd ársins.