V for Vendetta
[4]

Það er best að segja það bara hreint út; V for Vendetta er helvíti góð bíómynd. Vel gerð, spennandi, áhugaverð og það sem mestu máli skiptir er að hún hreyfir við áhorfendum. Þá er það frá og ég get snúið mér að því að afsaka þessa skoðun mína.

Myndin byggir á samnefndri myndasögu eftir hinn eitursnjalla Alan Moore. Hollywoodmaskínan hefur farið ansi illa með Moore og það er óhætt að segja að kvikmyndaútfærslur á frábærum myndasögum hans, The League of Extraordinary Gentlemen og From Hell, eru argasta móðgun við frumtextann. Moore er orðinn svo langþreyttur á þessu að hann hefur afneitað V for Vendetta með öllu og ég var því ekki kvíðalaus þegar ég fór á myndina og sem einlægur aðdáandi Moores finnst mér ég svolítið vera að svíkja kallinn með því að hrósa þessari annars ágætu mynd.
Hér er vissulega mörgu sleppt enda er saga Moores svo margbrotin og listilega vel fléttuð að það er ekki heiglum hent að koma henni á hvíta tjaldið. Inntak sögunnar heldur sér hins vegar og V for Vendetta er býsna hvöss samfélagsádeila. Þetta er svolítið reið mynd sem er hið besta mál og það gleður mann alltaf þegar Hollywood þorir að senda gerráðum valdhöfum heima fyrir tóninn.
Moore byrjaði að skrifa sögu sína bandsjóðandi vitlaus út í stjórn Thatcher árið 1982. Sögusvið Moores var fasistaríkið Bretland árið 1997, þar sem þegnarnir lifðu í stöðugum ótta við geggjaðan einræðisherra sem var með alvarlegan stórabróðurkomplex í anda Orwells. Sagan er færð til dagsins í dag í bíómyndinni og það er býsna vel til fundið þar sem það gefur byltingarboðskap hennar aukinn slagkraft og þjóðfélagsgagnrýnin fær meiri vigt.
Dularfullur byltingarmaður sem kallar sig V rís upp gegn ofríkinu og nær fyrirtaks árangri í árásum sínum á undirstöður fasistaveldisins. Hann er keyrður áfram að hatri í garð valdhafa, sterkri réttlætistilfinningu og ekki síst ást á menningu, bókmenntum og örum listgreinum sem yfirvöld hafa nánast þurrkað út.
Hugo Weaving leikur V með miklum tilþrifum og skilar flókinni persónunni alla leið þó hann sé falinn bak við grímu alla myndina. Natalie Portman kemst einnig vel frá sínu sem Evey, ung stúlka sem fyrir tilviljun verður lærisveinn uppreisnarseggsins. Öll vandræði með enskan hreim og annað breiðir hún yfir með þeim yfirþyrmandi þokka sem hefur gert hana að einni mest heillandi leikkonu samtímans. Eðalmenn á borð við Stephen Rea, Stephen Fry, John Hurt og Tim Pigott-Smith setja einnig sinn svip á myndina og sjá til þess að manni líður eins og fyrir augu beri breska eðalframleiðslu en ekki nýjasta útspil þeirra Matrixbræðra.
Þá kemur það skemmtilega á óvart að stílfærðum bardagaatriðum í anda Matrix er stillt verulega í hóf þannig að sagan og persónurnar fá að njóta sín. Það spillir ef til vill einna helst fyrir hversu handritshöfundarnir reyna að gagnrýna margt þannig að einhver skeytin missa óhjákvæmilega marks. Í það heila tekið er V for Vendetta þó þrælskemmtileg og hressandi mynd sem ætti að kveikja baráttuneista í hjörtum þeirra sem eru ekki alveg skyni skroppnir. Það stuðaði mig í það missta svo hressilega að horfa á V sprengja opinberar byggingar í tætlur við dúndrandi undirspil forleiks Tsjaíkovskís að 1812 að ég vildi rjúka beint úr bíó og byrja byltingu.

Æon Flux
[2]

Æon Flux sver sig í ætt við framtíðarmyndir á borð við Logan´s Run og Demolition Man þar sem einstaklingurinn kemst að því að útópían sem hann býr í er rotin, grípur til örþrifaráða og gerir uppreisn.

Það er sem sagt ekkert nýtt á ferðinni hérna og söguþráðurinn er óttaleg moðsuða. Það var ef til vill ekki við miklu að búast hvort eð er þar sem bíómynd sem byggir á teiknimyndum frá MTV hlýtur óhjákvæmilega að standa á veikum grunni nema þeim mun meira sé lagt í handritið, en það var vitaskuld ekki gert í þessu tilfelli. Hér er allt púður sett í flottar sviðsmyndir, tæknibrellur, sexí búninga og hraðar klippingar að hætti poppsjónvarpsstöðvarinnar.
Árið er tvö þúsund fjögur hundruð og eitthvað. Mannkynið hefur nánast þurrkast út í drepsótt en þeir sem eftir lifa búa í fullkomnu borgarsamfélagi sem er umkringt traustum varnarmúrum. Borgríkinu er stjórnað af ættarveldi snillingsins sem fann lækningu við drepsóttinni en það skríða nöðrur um þessa paradís. Fólk á það til að hverfa sporlaust svona eins og í Argentínu á tímum herforingjastjórnarinnar. Stjórnvöldum er kennt um og andspyrnufólk rís upp gegn ofríkinu.
Æon Flux er vopnfimasti og langklárasti útsendari uppreisnarmannanna. Það stendur ekkert í vegi fyrir henni og hún drepur fulltrúa yfirvalda af meiri móð en Egill Skallagrímsson á sínum tíma og er auk þess bæði sætari og snyrtilegri en sú ævaforna drápsmaskína.
Það hleypur heldur betur á snærið hjá uppreisnarfólkinu þegar Æon kemst í tæri við ríkisstjórann og fær kjörið tækifæri til að kála kauða. Hún hikar hins vegar þegar hún stendur andspænis óvininum. Þau virðast eiga óljósa fortíð saman og í kjölfarið kemst Æon að því að ekkert er sem það sýnist. Hún fer því að vinna samkvæmt eigin áætlun og er hundelt af varðhundum yfirvalda sem og fyrrverandi félögum sínum sem hugsa henni þegjandi þörfina.
Hin gullfallega Charlize Theron leikur Æon og tekur sig að sjálfsögðu ákaflega vel út í flegnum og aðskornum latexgöllum. Þá er sláttur á stelpunni þegar hún brytjar óvini sína niður en það er samt eitthvað bogið við hana í þessu hlutverki. Angelina Jolie er auðvitað sú sem passar best í hlutverk af þessu tagi og Theron er ekki alveg á heimavelli. Hún er afbragðs leikkona en þarf að hafa meira að moða úr en Æon býður upp á. Það tekur því síðan varla að minnast á frammistöðu annara leikara. Jonny Lee Miller, fyrrum eiginmaður Angelinu Jolie, sýnir þó ágætis tilþrif en sá ágæti leikari er sorglega sjaldséður nú orðið. Öndvegisfólkið Frances McDormand og Pete Postle­thwaite eru hins vegar eins og illa gerðir hlutir í bjánalegum aukahlutverkum.
Æon Flux skilur lítið eftir sig en nær að halda manni vakandi. Það er nóg drepið í myndinni og mikið gert út á slagsmál föngulegra fljóða, sem undirstrikar að myndinni er fyrst og fremst beint að unglingspiltum með ofvirkt hvolpavit. Framleiðendurnir klikka hins vegar á því að það þarf meira en töff bardaga, sprengingar og flottar gellur til að gera gott bíó. Myndin veldur samt ekki vonbrigðum þar sem ekki var við miklu að búast.

Match Point
[3]

Woody Allen er skemmtilegur leikstjóri. Mistækur að vísu en hann er í toppformi í Match Point, sem er hans besta mynd í mörg ár. Myndin er því himnasending fyrir aðdáendur leikstjórans og ætti þar fyrir utan að höfða til allra sem standa fyrir utan þann þröngsýna hóp sem hefur gert það að íþrótt að hatast við Allen.
Match Point er mannlegur harmleikur um góðan dreng sem spillist af hvötum sínum og kemur sér í slík óefni að hann finnur sig knúinn til að grípa til örþrifaráða.

Allen keyrir myndina sem fyrr á persónusköpun og samtölum og atburðarásin er hæg. Hann gefur sér góðan tíma til að kynna persónurnar og skapa með þeim samúð sem gefur tragedíunni mikinn slagkraft þegar ósköpin dynja yfir.
Myndin gerist í London en það eru í raun stórtíðindi að Allen skuli færa sig frá griðlandi sínu Manhattan. Þessi tilbreyting virkar vel enda er Allen í eðli sínu Evrópumaður. Hér eru mætt til leiks yfirstéttasystkinin Chloe og Tom en tilvera þeirra snýst um að lepja hanastél, spila tennis og fara í óperuna. Vinskapur tekst með írska tennisleikaranum Chris, sem endar með því að giftast Chloe. Nola, kærasta Toms, skekur svo þessa draumaveröld Chris sem telur sig heldur betur vera kominn í álnir. Nola er misheppnuð bandarísk leikkona en löðrandi í slíkum kynþokka að Chris fær ekki staðist töfra hennar. Þau taka upp leynilegt ástarsamband sem vindur heldur betur upp á sig þegar Tom og Nola slíta samvistum.
Chloe hefur lagt fram skýlausa kröfu um að hún og Chris eignist barn. Eitthvað gengur getnaðurinn brösulega, sem verður til þess að Chris missir kynferðislegan áhuga á konu sinni en langanir hans til Nolu magnast að sama skapi. Til að bæta svo gráu ofan á svart tekst honum að barna viðhaldið á meðan hvorki gengur né rekur í þeim efnum í hjónasænginni.
Nola ætlar sér ekki að ala barnið upp ein og leggur hart að Chris að fara frá Chloe. Hann er hins vegar orðinn svo háður gljálífi yfirstéttarinnar að hann getur ekki hugsað sér að snúa baki við eiginkonu sinni. Lygavefurinn þéttist og hann reynir að spila bæði á eiginkonu og viðhald þar til allt fer til andskotans.
Þetta er auðvitað eldgömul tugga en í meðförum Allens gengur gamla viðhaldsklisjan í endurnýjun lífdaga og það er óhætt að segja að hér snúi hann hressilega upp á staðalmyndir tálkvendisins og ólánsama aumingjans sem lætur gredduna tortíma sér. Match Point er í raun film noir í dulargervi. Hægfara spennumynd sem kemur skemmtilega á óvart þegar upp er staðið.
Match Point er flott mynd. London býður upp á fallegar sviðsmyndir og tónlistin er vel valin eins og Allens er von og vísa. Hann bregður á leik með tökuvélina og nær miklu út úr leikurunum. Jonathan Rhys Meyers stendur sig með sóma og Scarlett Johansson er auðvitað yndi í alla staði, brjálæðislega ögrandi og sexí annars vegar og hins vegar lítil, brothætt og varnarlaus. Þá setja öndvegismennirnir Ewen Bremner og James Nesbitt skemmtilegan svip á myndina í litlum hlutverkum tveggja rannsóknarlögreglumanna.
Það leikur allt í höndunum á Allen að þessu sinni og niðurstaðan er eðalræma sem ætti að heilla áhorfendur langt út fyrir dyggasta aðdáendahóp leikstjórans.