Over the Hedge
[4]

RJ er tækifærissinnaður og eigingjarn þvottabjörn sem kemst í hann krappann eftir að hann klúðrar ráni á matarbirgðum geðstirðs bjarndýrs. Góssið skemmist þegar bangsi gríður meistaraþjófinn glóðvolgan og RJ er gefinn vika til þess að hamstra saman nýjum lager eða gjalda annars með lífi sínu.
RJ getur þetta ekki einn og vélar því hóp af skógardýrum, nývöknuðum af vetrardvala, til þess að herja með sér á mannheima, handan við stóra limgerðið sem skilur nú að villta náttúruna og malbikaðan undraheim mannfólksins þar sem nægan mat er að finna.

Dýrin ganga vasklega fram í söfnuninni og koma því illilega við kauninn á mannskepnunum sem bregða á það ráð að leysa þessa milliríkjadeilu með því að kalla til skæðan meindýraeyði til þess að útrýma innrásarliðinu.
Allir þessir árekstrar; uppgjör bjarndýrs og þvottabjarnar, koma einfarans og ævintýradýrsins inn í einfalt og samheldið samfélag skógardýranna og svo auðvitað átök dýraríkis og mannheima bjóða upp á mikið fjör og spennu þannig að það er ekki dauður punktur í Over The Hedge.

Þar fyrir utan er myndin listavel gerð og tölvutæknin gæðir skrautlegar persónurnar lífi sem sækja svo enn meiri kraft til fínna leikara sem margir hverjir fara á kostum. Bruce Willis fer létt með að túlka hinn upplitsdjarfa RJ og rám viskírödd veðruðu fyllibyttunnar Nick Note fer birninum grimma ákaflega vel.

Over the Hedge sver sig í ætt við aðrar fyrsta flokks tölvuteiknimyndir. Hún er ferðarfögur, litrík og lifandi. Sagan er einföld og ristir ekki djúpt frekar en fyrri daginn enda kveða við sömu stef og venjulega í myndum af þessu tagi og gildi samvinnu og vináttu eru áréttuð með stöðluðum aðferðum. Fjörið og fíflagangurinn yfirgnæfir þetta svo allt saman en hasarinn og skemmtunin er vitaskuld það sem markhópurinn sækist eftir og þar skilar Over the Hedge sínu með sóma.

See No Evil
[2]

Þrátt fyrir það hversu ágæt og upplífgandi kvikmyndagrein unglingahrollvekjan er verður það samt að segjast að meirihluti þess efnis sem framleiddur er innan hennar er óttalegt rusl og það er í raun mesta furða að fólk skuli enn dunda sér við að slátra gröðum og útúrreyktum gelgjum á hvíta tjaldinu eftir að Scream myndirnar rústuðu greininni með háði og spotti. En unglingahrollurinn er einfaldlega jafn ódrepandi og Freddy Krueger, Michael Myers og Jason og það verður alltaf markaður fyrir öskrandi ljóskur sem enda ævina á röngum enda búrhnífsins. See No Evil er dæmigerð unglingahrollvekja en slefar sem betur fer upp fyrir meðallag og er því vel bíómiðans virði fyrir þá sem fá útrás við að horfa á geðsjúkling refsa ungdómnum fyrir saurugar hugsanir, græðgi og dópreykingar.

Fyrrum klámmyndaleikstjóranum Gregory Dark tekst að byggja upp þokkalega spennu innan staðlaðrar frásagnarinnar og býður um leið upp á mátulegan skammt af splatterviðbjóð sem verður þó að teljast frekar meinlaus eftir að Eli Roth setti algerlega ný viðmið í þeim efnum með hinni yfirgengilega viðbjóðslegu Hostel.
Dark klikkar hins vegar alveg á því að bjóða upp á nekt en eins og Roth hefur sýnt eftirminnilega fram á eru ber brjóst og rassar alveg ómissandi þáttur í myndum af þessu tagi. Miðað við aldur og fyrri störf Dark hefði maður búist við fagmannlegum tilþrifum í strippli og kynlífi en hann heldur sig örugglega aftan við markalínuna sem Roth dró með Hostel.

Annars er allt til alls hérna. Slatti af afbrotaunglingum fær tækifæri til að stytta sakadóma sína með því að þrífa yfirgefið og niðurnítt hótel með ótal ranghölum og dimmum skúmaskotum. Með þeim í för er einhent lögga sem missti útliminn nokkrum árum áður í átökum við snældubilaðan fjöldamorðingja sem hafði þann leiða ávana að plokka augun úr fórnarlömbum sínum.

Það líður svo ekki á löngu fyrr en lík með gapandi augntóttir fara að skjóta upp kollinum í hrörlegum hótelherbergjunum og löggunni okkar verður ljóst að morðinginn sem hjó handlegginn af honum er síður en svo dauður úr öllum æðum þótt okkar maður hafi sett byssukúlu í hausinn á honum. Þetta er hið besta mál þar sem þetta er fínasti skúrkur og það er alltaf eitthvað notalegt og næstum eðlilegt við geðsjúklinga sem myrða í nafni Guðs og Biblíunnar.

Persónurnar týna svo tölunni eftir kúnstarinnar reglum en Dark bryddar þó upp á þeirri nýbreytni að stúta krökkunum ekki eftir staðlaðri goggunarröð og það kemur skemmtilega á óvart hversu lífseig ljóskan er að þessu sinni. Ýmis önnur smáatriði og frávik frá staðalforminu ná að lyfta myndinni upp en allt endar þetta úti í móa í lokin enda virðast það vera flókin vísindi og á fárra færi að loka hryllingsmynd á sannfærandi hátt.

Heildaráhrifin eru samt ásættanleg og Dark verður því varla sendur aftur í klámið og mun sjálfsagt fá að spreyta sig frekar í þessum bransa.

Superman Returns
[4]

Ofurmennið hefur síðasta áratuginn eða svo verið ein þreyttasta og útjaskaðasta myndasöguhetjan og það er því ekki heiglum hent að blása lífi í þessa nánast guðlegu geimveru sem geriðst sjálfskipaður verndari jarðarbúa.
Þetta virðist þó bæði vera að takast í bíó og í myndasögum þar sem Grant Morrison og Frank Quitely eru á fínu róli með hetjuna í nýrri Superman All Star myndasöguröð og stórmyndin Superman Returns er að slá öll met.

Það eru 28 ár síðan Súpermann átti sviðið þegar Christopher heitinn Reeve flaug yfir hvíta tjaldið og heillaði heimsbyggðina. Eftir mikið brölt með handrit, val á leikara og leikstjóra kom það loks í hlut Bryans Singer að laga Ofurmennið að nýrri öld og á viðtökum áhorfenda og glimrandi dómum gagnrýnenda er ljóst að heimsbyggðin er aftur tilbúin fyrir Ofurmennið. Það merkilegasta við þetta er samt að hann hefur nánast ekkert breyst á þessum tæpu 30 árum; Brandon Routh er tvífari Reeve, búningurinn er svo til óbreyttur (sem er hið besta mál) og handrit Superman Returns er lausbyggt á Superman frá 1978.

Það er svo sem ekkert út á það að setja að Singer hafi ekki séð ástæðu til að uppfæra hetjuna svo heitið geti og sjálfum þótti mér vænt um að heyra tónlist John Williams úr gömlu myndinni leikna undir afrekum Ofurmennisins árið 2006 að maður tali nú ekki um Marlon Brando sem endurtekur rullu sína (handan grafarinnar) sem faðir Súpermanns úr gömlu myndinni. Þetta er allt voða krúttlegt og næs. Öll þessi notalega nostalgía og sú staðreynd að Ofurmennið hefur ekkert þróast eða breyst á þremur áratugum dregur þó því miður líka úr krafti myndarinnar.

Superman Returns er engu að síður skotheld sumarmynd með tilkomumiklum tæknibrellum og brjálæðislega flottum hasaratriðum en það er bara ekkert nýtt í því. Súpermann er alltaf að bjarga heiminum, án þess að blása úr nös, en hann er bölvaður klunni í mannlegum samskiptum og þess vegna er myndin sneidd tilfinningum og ristir ekki nærri jafn djúpt og Batman Begins og tvær síðustu myndir um Köngulóarmanninn.

Handritið er þvælt og þrátt fyrir lengd myndarinnar tekst hvorki að nota tímann til að láta neista almennilega milli hetjunnar og skúrksins Lex né setja virkilegan þunga í samband Súpermanns og Lois Lane. Nýr vinkill á sambandi þeirra er þó það eina sem hefur breyst eitthvað frá því í gamla daga vegna þess að nú er Lois gift og á barn þannig að heittrúaðir aðdáendur hins flekklausa og óbreyska Súpermanns/Clark Kent þurfa að horfa upp á hann breytast í hjónadjöful. Þetta hvimleiða hjónaband er svo aftur þannig til komið að Súpermann yfirgaf Lois og heimsbyggðina í 5-6 ár og myndin hefst á því að hann fellur aftur til jarðar, rétt eins og hann gerði í bleyju fyrir 28 árum. Þessi fjarvera er samt að mörgu leyti hentug enda hefði verið erfitt að útskýra hverning Súpermann svaf til dæmis af sér hörmungarnar 11. september 2001.

Erkifjandi Ofurmennisins, Lex Luthor, er manna hressastur í myndinni og drífur söguna áfram eins og venjulega. Kevin Spacey er í góðu stuði í hlutverki Lex, sem stendur í fasteignabraski eins og árið 1978, en það er vont að átta sig á því hvort hann sé að leika Lex eða Gene Hackman að leika Lex í gömlu myndinni.

Superman Returns er frábær skemmtun og sá gamli svíkur auðvitað ekki frekar en fyrri daginn en Singer og félagar hefðu þurft að vinna meira með persónuna og samband hennar við umhverfi sitt til þess að Ofurmennið geti staðið jafnfætis Leðurblökumanninum og Kóngulóarmanninum. Það er miklu meira að gerast í persónusköpuninni þar og í samanburði við það besta sem verið er að gera í myndasögubíómyndum stendur Superman Returns ekki undir því lofi sem hún er ausin þessa daga og Singer er það klár að það verður að dæma hann hart og hann hefði getað gert betur og farið með Súpermann út á aðrar og áhugaverðari brautir.

En, Súpermann er bara Súpermann og kannski viljum við ekkert annað og getum huggað okkur við að þó heimurinn sé að fara til andskotans muni einn maður hvorki breytast né gefast upp.

Cars
[3]

Cars er eins og fyrri myndir tölvuteiknimeistaranna hjá Pixar ákaflega áferðarfögur og smart mynd. Það telst þó ekki til tíðinda lengur og það sem þótti ganga kraftaverki næst þegar Toy Story birtist á hvíta tjaldinu er sjálfsagður hlutur í dag.
Persónugallerí teiknimyndanna sem Pixar hefur gert í samvinnu við Disney er í meira lagi fjölskrúðugt en í þeim hafa leikföng, fiskar, skrímsli, ofurhetjur og skordýr lifnað við og leikið á als oddi og nú er komið að bílum.

Þetta er ekkert vitlausara en hvað annað og bílarnir eru býsna heillandi og skemmtilegar persónur hvort sem um er að ræða stífbónaðar sportkerrur eða lúna ryðkláfa. Ökutækin eru vitaskuld öll gædd mannlegum eiginleikum og eru hvert fyrir sig fulltrúi ákveðinna persónugerða sem keyra áfram söguna í hverri einustu Disneymynd. Það er því ekki beinlínis hægt að segja að hér kveði við nýjan tón en umgjörðin er nógu skemmtileg og litrík til þess að maður getur setið undir þessari stöðluðu sögu og skemmt sér ágætlega þó maður hafi séð hana þúsund sinnum áður í hinum ýmsu útfærslum.

Í Cars hverfist allt um kappakstursbílinn Lightning McQueen, nýliða á kappakstursbrautinni sem ætlar sér að leggja heiminn að fótum sér einn síns liðs. Það er nettur Schumacherhroki í kauða og hann fælir alla aðstoðarbíla og vini frá sér, blindaður af ranghugmyndum um eigið ágæti og vélarafl. Ofmetnaðurinn verður auðvitað til þess að hann beygir af réttri braut, verður strandaglópur í draugabæ sem er alveg á felgunni og á sér vart viðreisnar von þó bílarnir sem þar búi haldi enn í vonina um að úr muni rætast.

Þarna kynnist McQueen öllum helstu steríótýpum ævintýranna, straumlínulagaðri prinsessu sem vinnur hug hans, sjónumhryggum hjálparkokki sem verður besti vinur hans og síðast en ekki síst gömlum vitringi sem miðlar ungæðislegu ökutækinu af bitrurri reynslunni sem hann hefur öðlast í gegnum áratugina.

Einvala lið leikara talar fyrir persónurnar. Hinn margnefbrotni Owen Wilson er lygilega sjarmerandi leikari og hann leikur sér að því að gera hrokagikkinn McQueen að heillandi persónu. Galsafenginn talandi Wilsons fær mann til að fyrirgefa oflátungnum allt og maður heldur með honum alla leið. Hæst ber þó samt gamla brýnið Paul Newman sem klikkar aldrei og rúllar upp veðraða vitringnum Doc Hudson.

Það fer ekki mikið fyrir frumleika í Cars en það verður heldur ekki af þessari þrautreyndu formúlu tekið að hún virkar alltaf þegar hún er notuð rétt, ekki síst á börn sem þekkja þetta frásagnarmynstur eins og lófann á sér án þess að hafa hugmynd um það. Hraði og fjör er hins vegar það eina sem getur ríghaldið athyglinni á öld endalauss áreitis. Þetta hefur Pixar liðið alltaf verið með á hreinu en í Cars gleymir það sér aðeins í ýktri tilraun til þess að berja með slaghamri boðskap myndarinnar um mikilvægi vináttunnar og að útlitið sé ekki allt inn í hausinn á áhorfendum. Þá er bullandi nostalgía og þrá eftir gömlum og betri tímum ekki beinlínis til þess fallinn að halda ungviðinu við efnið þannig að myndin dettur aðeins niður í seinni hálfleik. Síðan er blessunarlega allt gefið í botn og mjög svo fyrirsjánleg sagan endar í einni allsherjar klisjusúpu sem tryggir það að allir geta gengið sáttir frá kappakstursbrautinni.