Loftkastalinn sem hrundi
[3]

Með Loftkastalanum sem hrundi lýkur vel heppnaðri bíómyndaþrennu sem gerð er eftir hinum bráðskemmtilegu og spennuþrungnu glæpasögum Stiegs heitins Larssons um pönkaða tölvuhakkarann Lisbeth Salander og blaðamanninn hugprúða Mikael Blomkvist.

Áhorfendur skildu við Lisbeth í vondum málum í lok Stúlkunnar sem lék sér að eldinum en þá fann Blomkvist hana nær dauða en lífi eftir að hún hafði verið skotin í hausinn og grafin lifandi.
Lisbeth er þó ekki fysjað saman, eins og allir vita sem hafa lesið bækur Larssons og séð fyrri myndirnar tvær, og hún er furðu fljót að ná sér eftir að læknum tekst að draga byssukúluna úr heila hennar. Illu heilli hefur hún verið ákærð fyrir alls kyns voðaverk, þar á meðan tilraun til þess að drepa hinn ófétislega Zalachenko sem er ekki aðeins illmenni af verstu sort heldur faðir Lisbetar í ofanálag. Hennar bíða því fangelsisdvöl og réttarhöld um leið og hún verður rólfær. Og til þess að gera stöðu hennar enn verri er lítil, ljót leyniklíka kerfiskarla innan leyniþjónustunnar að spinna samsærisvef í kringum hana með það fyrir augum að koma henni á geðveikrahæli þannig að hræðileg ævisaga hennar valdi þeim ekki óþægindum.

Í aðstæðum sem þessum er gott að eiga góða að og þrátt fyrir fötlun í mannlegum samskiptum á Lisbeth nokkra vini, með Blomkvist fremstan í flokki, sem róa öllum árum að því að sanna sakleysi hennar og hreinsa mannorð hennar.

Blomkvist veit að meðferðin á Lisbeth í æsku er meiriháttar skandall og ljótur blettur á glansmynd hins margrómaða sænska velferðarkerfis þar sem tilfinningasnauðir kerfiskarlarnir sáu sér hag í að halda verndarhendi yfir Zalachenko án þess að láta sig í nokkru varða um framtíð og lífshamingju ungrar stúlku. Þess vegna varð Lisbeth eins og hún er og nú er kominn tími til þess að þeir sem brutu á henni fái að súpa seyðið af illvirkjum sínum.

Skáldsagan Loftkastalinn sem hrundi er býsna flókin og án efa sú bók Larssons sem er síst til þess fallin að laga að kvikmyndaforminu. Samsærið gegn Lisbeth er marlaga og snúið og til leiks mætir fjöldinn allur af persónum og leikendum. Þá kryddaði Larsson meginsöguna með spennandi hliðarsögum þannig að á pappír varð þetta allt bráðskemmtilegt og spennandi. Þegar ósköpin eru flutt yfir á filmu vandast hins vegar málið.

Eðlilega hafa handritshöfundarnir þurft að flysja bókina hressilega og hver og einn verður að gera upp við sig hvort hann er sáttur við hverju er haldið og hverju sleppt. Augljós galli er aftur á móti að hér er farið svo hratt yfir sögu að stundum finnst manni eins og maður sé að hraðfletta í gegnum bókina eða að myndin sé á “fast forward”. Þetta getur gert áhorfendur dálítið ruglaða í ríminu auk þess sem spennan ristir ekki jafn djúpt og áður og persónurnar verða fjarlægari. Þá er það vissulega ákveðinn ókostur að Lisbeth, spellfjörugt hreyfiafl hinna myndanna, liggur á spítala framan af og hefur ekki mörg tækifæri til að láta ljós sitt skína.

Lokakaflinn er því veikasti bletturinn á þríleiknum en þrátt fyrir gallana er myndin góð tilraun til að koma heilmiklum flækjum til skila. Hún nær upp fínni spennu og inn á milli eru dásamleg atriði sem hverfa seint úr minni.
Noomi Rapace er sem fyrr æðisleg í hlutverki Lisbeth Salander. Stund hefndarinnar er runnin upp hjá henni og þegar hún kemst loks í svarta leðurjakann klárar hún þennan magnaða þríleik með stæl.

Fréttablaðið

The Wolfman
[2]

Saga varúlfa í bíómyndum er orðin býsna löng og þeir skjóta reglulega upp sínum úfna kolli undir fullu tungli. Þessi skrímsli hafa þó aldrei átt sömu lýðhylli að fagna og vampírurnar sem þau tengjast óneitanlega nokkuð sterkum böndum. Líklega vegna þess að varúlfana skortir alveg þann seiðandi kynþokka og sjarma sem blóðsugarnar hafa enda eru þeir hrein og klár villidýr sem missa alla mannlega eiginleika þegar þeir umturnast.

The Wolfman endurgerð The Wolf Man frá árinu 1941 með Lon Chaney Jr. í aðalhlutverkinu. Þetta er afskaplega dæmigerð saga um mann sem breytist í varúlf eftir að hafa verið bitinn af öðrum slíkum, konuna sem reynir að bjarga honum og ofsóknirnar sem hann má þola frá æstum múgnum sem hefur sitt hvað að athuga við banvænt tvíeðli hans.

Benicio Del Toro leikur Lawrence Talbot, vinsælan sviðsleikara, sem hefur fyrir löngu snúið baki við fjölskyldu sinni á Englandi og hefur dvalið árum saman í Bandaríkjunum. Hann snýr á heimaslóðirnar á Englandi eftir að bróðir hans hverfur með dularfullum hætti. Illa útleikið lík bróðurins finnst skömmu síðar og í þorpinu ganga sögur um að djöfullinn gangi laus á heiðinni og hafi nú þegar rifið í sig þrjá menn.

Okkar maður heitir unnustu látna bróðurins að komast að því hvað varð bróðurnum að bana en kaldlyndur faðir þeirra bræðra sem Anthony Hopkins leikur áreynslulaust gefur lítið fyrir slíkar tilraunir. Á næsta fulla tungli gengur varúlfur berserksgang og bítur Del Toro sem verður fljótlega var við að innra með honum bærist nú fól.

Um svipað leyti mætir Hugo Weaving til leiks í hlutverki rannsóknarlögreglumannsins Abberline sem er nú þekktastur fyrir að hafa stýrt rannsóknunum á morðunum sem Jack the Ripper framdi, eins fáránlega og það nú hljómar. Abberline er vitaskuld, í ljósi fyrri reynslu, frekar upptekinn af geðsjúklingum. Hann hefur litla trú á yfirnáttúrlegum forynjum og telur líklegra að Lawrence sé geðbilaður morðingi. Lawrence er því í býsna vondum málum næst þegar fullt tungl rís og hann fær ekkert ráðið við villidýrið innra með sér og lætin byrja fyrir alvöru.

Sjálfsagt gæti þetta allt verið gott og blessað og virkað vel í sæmilegan spennuhroll en myndin er höktir stefnulaust og virkar einhvern veginn gamaldags á neikvæðan hátt þannig að manni finnst maður lentur í hallærislegri tímaskekkju á meðan maður situr undir Úlfamanninum 2010. Myndin er mjög flott. Það vantar ekki. Sviðsmyndin kuldaleg og smart og umbreyting manns í úlf eins raunveruleg og nútímatækni býður upp á. Þá svífur lengst af drungaleg stemning yfir vötnum og á köflum næst upp spenna með eltingarleikjum og blóðugum limlestingum.
Þetta dugir bara því miður ekki til og þessi ráðvilti varúlfur fellur kylliflatur, veldur vonbrigðum og skilur ekkert eftir sig nema hrúgu af sundurtættum líkum.

Fréttablaðið

Edge of Darkness
[3]

Fyrir rösklega 20 árum sýndi Ríkissjónvarpið hina sérdeilis prýðilegu spennuþætti Edge of Darkness sem fjölluðu um rannsókn lögreglumannsins Craven á dauða dóttur sinnar sem var í slagtogi með umhverfisaðgerðarsinnum á pari við vitleysingana í Saving Iceland.

Eftir því sem Craven komst nær sannleikanum um dauða dótturinnar flæktist hann í viðamikið samsæri pólitíkusa og fleiri vondra manna sem voru að fikta með kjarnorku í miður góðum tilgangi. Þá lágu leiðir hans og dularfulls Bandaríkjamanns, Jedburgh, saman en sá var einhvers konar leyniþjónustumaður með óljós markmið en að lokum tóku þeir höndum saman gegn samsærishyskinu.

Nú er Edge of Darkness allt í einu orðin að amerískri spennumynd sem markar endurkomu Mels Gibson á hvíta tjaldið en hann hefur ekki leikið í bíómynd um árabil.
Bob heitinn Peck lék Craven á sínum tíma og hinn mjög svo geðþekki Joe Don Baker fór með hlutverk hins undarlega Jedburgh. Sagan hefur nú verið færð frá Bretlandi til Boston. Craven er orðinn að bandarískum lögguharðhaus sem kallar auðvitað ekki allt ömmu sína þar sem Gibson leikur hann. Jedburgh er svo aftur á móti Breti að þessu sinni, leikinn af hinum óviðjafnanlega þungavigtartöffara Ray Winstone.

Emma, dóttir Cravens, er skotin með haglabyssu fyrir framan nefið á föður sínum og deyr í örmum hans. Craven kemst fljótt að því að dóttir hans var ekki öll þar sem hún var séð og að vinnuveitandi hennar, sem krukkar í kjarnorku, hafi mögulega viljað hana feiga vegna tengsla hennar við aðgerðarsinna.

Sjónvarpsþættirnir voru sex talsins og þar var góður tími tekinn í að rekja flókinn söguþráðinn en hér er þetta svo hraðsoðið að samsærið virkar býsna flókið og jafnvel langsótt auk þess sem persónurnar tala stundum út og suður þannig að samhengið er ekki alltaf ljóst. Þetta er sérlega áberandi hvað hinn annars bráðskemmtilega Jedburgh varðar þar sem traustar skýringar á uppátækjum hans vantar.

Aðalleikararnir tveir breiða þó áreynslulaust yfir þessa annmarka auk þess sem myndin nær að halda uppi fínni spennu og fær vænar adrenalíngusur þegar Gibson mundar byssurnar af slíku öruggi að maður sér glitta í Martin Riggs úr Leathal Weapon. Myndin fær svo aukna dýpt með nokkrum hjartnæmum og fallegum senum þar sem látin dóttir Cravens birtist honum í minningarbrotum úr fortíðinni. Þar sýnir Gibson að hann er fínn leikari sem getur gert fleira en að drepa með stæl. Þannig að þrátt fyrir augljósa galla stendur eftir svöl, mannleg og fantavel leikin spennumynd.

Fréttablaðið