The Men Who Stare at Goats
[3]

Hún lætur ekki mikið yfir sér þessi fáránlega vel mannaða og sniðuga gamanmynd þannig að einhvern veginn sér maður fyrir sér að hún muni ekki ná þeirri lýðhylli sem hún á svo sannarlega skilið. Þar fyrir utan er sýrður en mjög svo lýsandi titill hennar sjálfsagt líklegri til þess að fæla fólk frá myndinni heldur en hitt.

Auðvitað segir það sig samt sjálft að mynd sem skartar George Clooney, Jeff Bridges, Kevin Spacey og Ewan McGregor getur varla klikkað. Clooney og Bridges eru í algeru toppformi, Spacey gefur þeim lítið eftir og McGregor smellpassar í hlutverk sakleysislegs blaðamanns sem reynir að finna lífi sínu og starfi tilgang eftir að kærastan hans fer frá honum til þess að hefja nýtt líf með einhenta ritstjóranum hans.

Blaðamaðurinn bláeygi fer til Íraks þar sem hann ætlar að skrifa eitthvað alveg magnað um stríðið þar í landi. Á meðan hann býður eftir því að komast inn í stríðshrjáð landið hittir hann hinn mjög svo kúnstuga Lyn Cassady sem Clooney leikur með látlausum tilþrifum en í persónunni mætast sú svala karlmennska sem Clonney á svo auðvelt með að holdgera og sú afbygging á þeirri sömu karlmennsku sem Clooney bauð upp á í Burn After Reading þeirra Coen-bræðra.

Lyn þessi heldur því fram að hann sé í leynilegum erindagjörðum á vegum bandaríska hersins og upplýsir blaðamanninn um að hann sé meðlimur í sérsveit sem nefnist Jedi Warriors sem ætlað sé að boða frið og berjist ekki með vopnum heldur hugarorkunni. Blaðamaðurinn sér frétt í þessum undarlega hermanni og ákveður að slást í för og með samtölum þeirra fáum við svo að kynnast Bill Django, heilanum á bak við friðsömu hermennina. Jeff Bridges fer á sínum alkunnu kostum í hlutverki Django sem verður fyrir áfalli í Víetnam og byrjar eftir það að leita leiða til þess að friðvæa herinn. Hann hangir árum saman með alls konar hippalýð og blómabörnum og dettur svo miður á Jedi-lausnina og kjaftar sig inn á herforingja sem leyfa honum að mynda hersveit hugarorkuriddara.

Þar var Lyn fremstur meðal jafningja þar til deildin var leyst upp en hann hefur engu gleymt, eða kannski öllu, það er ekki gott að segja en þeir félagar þurfa að yfirstíga ýmsar hindranir á leið sinni að uppgjöri við fortíðina og yfirbót manns sem drap geit með því að horfa á hana.

Kóngavegur
[4]

Á hjólhýsasvæðinu Kóngavegi hefur safnast saman skrautlegur hópur minnipokafólks sem virðist hafa lítð fyrir stafni annað en að bíða þess að missa endanlega vitið í fásinninu í sveitinni. Í búarnir við Kóngaveg eru líklega ágætis þverskurður af því sem þeir kalla “trailer trash” í Ameríku en fólkið þarna er misvel gert. Sumir eru algjörir aumingjar og fábjánar á meðan aðrir leyna á sér og eiga til reisn, samúð og náungakærleik.

Þarna höfum við alkóhólíseraðan og gjörsamlega misheppnaðan tónlistarmann (Björn Hlynur Haraldsson) sem er á góðri leið með að gera ólétta kærustu sína (Nína Dögg Filippusdóttir) sturlaða. Ólafur Darri Ólafsson og Ólafur Egilsson eiga dásamlegan samleik í hlutverkum bræðra sem hafa engar spurnir haft af móður sinni frá því í æsku og sinna gangbrautarvörslu á Kóngavegi.

Sigurður Sigurjónsson leikur Seníor, bissnissmann með óhreint mjöl í pokahorninu, sem fer huldu höfði á Kóngavegi þangað sem hann hefur dröslað aldraðri móður sinni (Kristbjörg Kjeld) og ungri kærustu (Nanna Kristín Magnúsdóttir). Til þess að flækja líf þessarar sjúku fjölskyldu enn meira dúkkar svo sonur Seníors (Gísli Örn Garðarsson), eftir þriggja ára útlegð, upp í fylgd með þýskum félaga sínum (Daniel Brühl) og vill endilega slá pabba sinn um lán upp á tvær milljónir en þeim þýska virðist liggja sérstaklega á að fá peningana og setur pressu á Júníor. Ingvar E. Sigurðsson leikur svo eina manninn sem virðist hafa eitthvað upp úr því að dvelja á Kóngavegi en sem einhvers konar staðarhaldari og leigubílstjóri tekst honum að plokka peninga af ræflunum sem hann leigir út hjólhýsin.

Sögur alls þessa fólks fléttast svo saman með ýmsum hætti sem hvorki er pláss né sérstök ástæða til þess að rekja hér. Atburðarásin er bráðskemmtileg á köflum alveg kostuleg og leikhópurinn allur skilar klikkuðum persónum sínum svo áreynslulaust að myndin er léttleikandi og galsafengin án þess þó að harmrænir undirtónarnir séu kaffærðir.

Daniel Brühl mætir hér ferskur til leiks úr Inglorious Basterds og samspil hans og Gísla Arnar er helvíti gott. Kristbjörg Kjeld og Ólafur Darri stela öllum senum sem þau komast í og Nanna Kristín er alltaf jafn sjarmerandi og fyndin svona svo maður tiltaki nokkra úr leikhópnum án þess að halla sérstaklega á hin sem standa sig öll með prýði.

Þetta er meira og minna sami hópurinn og stóð að kvikmyndinni Sveitabrúðkaup og þar sýndu þau að þau eru með húmorinn í góðu lagi og hér gera þau enn betur í fallegri og fyndinni mynd um tragikómíska tilveru fólks sem af ýmsum ástæðum hefur dæmst til dvalar við Kóngaveg.

Daybreakers
[1]

Vampírur eru ódrepandi. Þær hafa lifað góðu lífi í þjóðsögum í gegnum aldirnar og hafa haldið vinsældum sínum í poppkúltúrnum frá því Bram Stoker kynnti Dracula til leiks árið 1897. Blóðugurnar eru á enn einu blómaskeiðinu þessi misserin með gríðarlegum vinsældum Twilight-bókanna og bíómyndum gerðum eftir þeim og bókunum um Sookie Stackhouse og sjónvarpsþáttunum True Blood sem byggja á þeim bókum.

Í Daybreakers hafa vampírurnar lagt heiminn undir sig en þessi mynd er þó blóðsugum að öðru leyti til lítils sóma. Tíu árum eftir að vampírisminn varð að heimsfaraldri standa blóðsugurnar frammi fyrir næringarskorti. Þær eru nánast búnar að drekka allt fólk á jörðinni og þær fáu manneskjur eru eltar uppi og blóðinu tappað af þeim í einhvers konar mjólkurbúi sem rekið er af vondri vampíru sem Sam Neill leikur.
Ethan Hawke er hins vegar góð blóðsuga sem er ósátt við eðli sitt og starfar hjá Neill við að búa til gerviblóð til þess að leysa hungursneyðina.

Hawke kemst svo óvænt í kynni við lítinn andspyrnuhóps fólks sem telur sig hafa fundið lækningu við vampírismanum. Willem Dafoe fer fyrir þessu liði og hann er ekki lengi að fá vampíruna til liðs við sig en Sam Neill og félagar ætla aldeilis ekki að leyfa þeim að lækna vampírismann enda er sala og dreifing blóðs góður bissniss.

Grunnhugmyndin að myndinni er ekki algalin en úrvinnslan er frekar dapurleg. Vampírurnar eru hér sviptar öllum þeim sjarma sem einkennir fyrirbærið, aðallega vegna þess að það fer vampírum ákaflega illa að vera í meirihluta. Þær eiga að vera svolítið einar og einmana í myrkrinu. Það er svo rómó.

Myndin er líka ansi lengi í gang og er eiginlega hvorki spennu- né hryllingsmynd og maður þarf eiginlega að berjast við svefninn fram að hléi. Maðurinn sem sat fyrri aftan mig tapaði þeirri baráttu og hraut hátt.

Willem Dafoe og Sam Neill eru fínir í hlutverkum sínum að vanda enda toppmenn. Þeir eru hins vegar aldrei trygging fyrir gæðum bíómynda þar sem þeir hafa löngum verið ófeimnir við að taka að sér hlutverk í alls konar rusli. Ethan Hawke er svo jafn blæbrigðalaus og flatur og venjulega þannig að þessi blóðlitla vampírumynd á aldrei sjéns.

Fréttablaðið

The Lovely Bones
[2]

Skáldsagan The Lovely Bones eftir Alice Seabold var nokkuð frumleg en fyrst og fremst áhrifarík og mögnuð. Í bókinni sagði hún sögu hinnar 14 ára gömlu Susie Salmon sem var nauðgað og myrt af pervertískum nágranna sínum. Stúlkan sat svo í einhvers konar einkahimnaríki sínu og fylgdist með afleiðingum glæpsins á fjölskyldu sína og annað fólk auk þess sem hún hafði einnig auga með morðingjanum.

Þessi átakanlega saga er sjálfsagt mörgum lesandanum enn í fersku minni enda vel til þess fallin að hrista upp í tilfinningum og kalla fram tár af og til. Því miður tekst Peter Jackson ekki að hreyfa við tilfinningum áhorfenda á sama hátt með þessari bíómynd sem maður batt óhjákvæmilega miklar vonir við. Ekki þarf að hafa mörg orð um það hér hversu Jackson tókst með miklum glæsibrag að koma hinu hanusþykka Hringadróttins sögu torfi J.R.R. Tolkiens á hvíta tjaldið og með tilliti til þess veldur The Lovely Bones enn meiri vonbrigðum þar sem hér klúðrar leikstjórinn alveg hreint frábærum efnivið.

Jackson tekur þessa myrku en samt fallegu sögu og kaffærir henni í tölvugrafík og tilgerðarlegu myndmáli með alls konar kunnuglegum klisjum um mörkin milli lífs og dauða. Hér er tölvugrafíkin jafn óþörf og hún var mikilvæg í The Lord of the Rings og tölvugert himnaríki Susiar er eiginlega jafn klígjulegt og pirrandi og sá fljótandi málningarhandanheimur sem Robin Williams óð í gegnum í hinni óbærilega leiðinlegu What Dreams May Come.

Með því að þröngva hugmyndum sínum um himnaríki Susira upp á áhorfandann lokar Jackson fyrir möguleikann á ýmsum hughrifum sem bókin kallaði fram auk þess sem honum tekst með þessu móti einhvern veginn að gera Susie mjög fjarlæga þótt hún sé nálæg og hafi nánast verið inni á gafli hjá sínum nánustu eftir að hún kvaddi þennan heim.

Saoirse Ronan er skærasta ljósið í þessari mynd sem hefði geta verið svo miklu, miklu betri en hún leikur Susie ákaflega vel og þá er einnig fengur að Stanley Tucci sem sýnir á sér nýjar og áhugaverðar hliðar í hlutverki dagfarsprúða morðingjans.

Einhver tár féllu nú þrátt fyrir allt í salnum en ég er ansi hræddur um að þau hafi sprottið fram þegar myndin kallaði fram minningar um texta bókarinnar. Ein og sér hún sorglega máttlaus og tilfinningasnauð.

Fréttablaðið

Green Zone
[3]

Paul Greengrass er skemmtilegur og áhugaverður leikstjóri sem kann greinilega vel við að vinna með leikaranum Matt Damon. Greengrass leikstýrði Damon í tveimur af þremur myndum um minnislausa ofurnjósnarann Jason Bourne og nú skella þeir sér saman til Írak og blanda sér í stríðið þar í landi með miklum bægslagangi.

Greengrass virðist, eins og svo allt of margir aðrir, haldinn þeirri ranghugmynd að Matt Damon sé töffari sem fari vel að leika harðhausa. Vissulega má segja drengnum það til varnar að hann honum tókst að komast skammlaust frá Bourne-myndunum þremur en má þó fyrst og fremst þakka það yfirkeyrðum hasar, hraða í klippingum og hamagangi með myndavélina en eigin töffaraskap. Vegna þess einfaldlega að Matt Damon er ekki töffari og þótt hann standi á fertugu situr hann uppi með barnsandlit reynslulítils fermingardrengs og er því oft átakanlega ósannfærandi þegar hann þarf að þykjast vera lífsreyndur harðjaxl.

Þetta truflaði mann stundum í Bourne-myndunum og er enn átakanlegra þegar Damon skartar fullum herklæðum í Green Zone þar sem hann minnir meira á ungling sem er að bregða undir sig betri fætinum á öskadaginn frekar en atvinnuhermann í hinu sturlaða stríði í Írak.

En hvað um það. Við sitjum hér uppi með Damon í grímubúningi og það er svosem allt í lagi enda er hann þrátt fyrir allt ágætis leikari þótt karlmennska hans sé við neðri mörk. Þar fyrir utan nýtur hann þess hér, rétt eins og í The Bourne Supremacy og The Bourne Ultimatum, að hann er undir verndarvæng Greengrass sem sér til þess með fínni spennu og tilkomumiklum sprengingum, áflogum og skotbardögum að maður hefur um nóg annað að hugsa en hversu barnalegur aðalleikarinn er.

Damon leikur foringja í hersveit sem hefur fengið það verkefni, sem við vitum nú að er vonlaust, að finna gereyðingarvopnin hans Saddams í Írak. Mörgum er það sjálfsagt enn í fersku minni að þessi goðsagnarkenndu vopn gerðu það að verkum að George W. Bush bókstaflega varð að senda her Bandaríkjamanna inn í Írak. Það er því mikil pressa á Damon og félaga að finna dótakassa Saddams og okkar maður er orðinn pirraður og langþreyttur á því að grípa alltaf í tómt þrátt fyrir að hann sé gerður út af örkinni með skotheldum upplýsingum frá Pentagon.
Þegar hann viðrar efasemdir sínar fær skyndilega alls konar lið mikinn áhuga á honum, þar á meðal sjúskaður CIA-maður sem er svo hokinn af reynslu að hann grunar einnig að einhverjir maðkar séu í mysunni. Damon er því leystur frá hefðbundnum skyldustörfum og fer að vinna fyrir CIA við að rekja um lygavef frá æðstu mönnum í Pentagon sem virðast hafa búið til þjóðsöguna um gerðeyðingarvopnin til þess að fá góða ástæðu til þess að sprengja Írak aftur í fornöld.

Allt er þetta fagmannlega fram sett, spennandi og skemmtilegt á að horfa. Greengrass kann svo upp á sína tíu fingur að gera stríðsbröltið svo raunbverulegt að stundum er eins og áhorfandinn sé staddur í glundroða stríðsins þegar myndavélin hristist og skelfur eins og hún standi á völtum þrífæti í snörpum suðurlandsskjálfta þannig að illmögulegt er að átta sig á hver andskotinn sé í gangi.

Greengrass leiðist líka ekkert að reyna að vera pólitískur og sjálfsagt telja einhverjir sig geta horft á Green Zone sem heimildarmynd um hvernig geðveikin í Írak byrjaði og þarna má líka finna einhvers konar ádeilu á stríð og pólitísku hrossakaupin sem oftast liggja að baki slíku brölti. Þetta ristir samt ekkert voðalega djúpt og Green Zone er fyrst og fremst spennandi og stílfærð stríðsmynd sem skilur ekkert sérstakelga mikið eftir sig þegar henni er lokið.

Fréttablaðið

Shutter Island
[4]

Árið er 1954. Á hinni einangruðu Shutter eyju er rekið öryggisgeðsjúkrahús fyrir snældubilaða og óforbetranlega ofbeldisfauta og morðingja. Þegar einn vistmannanna hverfur sporlaust er Alríkislögreglan kölluð til og á staðinn mæta tveir vaskir lögreglumenn, Teddy og Chuck, sem Leonardo DiCaprio og Mark Ruffalo leika.

Stormur er í aðsigi þannig að allt útlit er fyrir að lögreglumennirnir verði veðurtepptir á þessum undarlega stað þar sem starfsfólkið er eiginlega skuggalegra en vistmennirnir.

Þrúgandi andrúmsloft einangrunnar og annarleika hvílir yfir hælinu og sturlunin sem svífur yfir vötnum er svo þrúgandi að ekki líður á löngu þar til aðalhetjan okkar, hann Teddy, fer að efast um geðheilsu sína og hálfgert ofsóknaræði rennur á hann þegar hann áttar sig á því að hann er genginn í gildru geðlæknanna, sem stunda hryllilegar tilraunir á sjúklingum sínum, og á vart afturkvæmt.

Leonardo DiCaprio er öflugur leikari sem gerir Teddy stórfín skil en þessi glöggi lögreglumaður er með allskyns beinagrindur í farteskinu og því veikur fyrir þegar hann er kominn á þennan sjúka stað sem er tíu sinnum verri en Gaukshreiðrið. Hann syrgir enn eiginkonu sína sem brann inni eftir að brennuvargur kveikti í heimili þeirra og minningar úr stríðinu sækja á hann en hann var í hópi bandarsískra hermanna sem frelsuðu gyðinga úr útrýmingarbúðum nasista. Það er ekki nóg með að Teddy sjái samsvörun milli læknanna og hrottanna sem dunduðu sér við að murka lífið úr gyðingum í Dachau heldur er hann fyrst og fremst kominn til þess að finna manninn sem hann telur bera ábyrgð á dauða konu sinnar og mun vera vistaður með leynd á eyjunni.

Martin Scorsese er besti kvikmyndaleikstjóri í heimi. Um það þarf ekkert að þræta sérstaklega og í þessari mynd sýnir hann alls konar meistaratakta og eflist með hverjum ramma sem færir Teddy fjær raunveruleikanun og nær botlausri geðbilun. Áhorfandinn sogast því óhjákvæmilega inni í furðuheim hælisins, sundlar á köflumn af gamalreyndum leikfimiæfingum með tökuvélina sem skekkja sýn hans og Teddy á raunveruleikann þannig að það er ekki hægt að segja annað en að maður þjáist með Teddy greyinu.

Scorsese stýrir hér frábærum hópi leikara með nýja óskabarnið sitt, DiCaprio, í fararbroddi. Ben Kingsley, Max Von Sydow og Ted Levine klikka ekki og hinn sorglega sjaldséði Mark Ruffalo er flottur að vanda.

Plottið er eiginlega eini veikleiki myndarinnar þar sem framvindan er nokkuð dæmigerð fyrir myndir um fólk sem telur sig vera að missa vitið og endirinn er sorglega fyrirsjáanlegur þótt leiðin að honum sé heilmikil veisla fyrir augað. Scorsese er því í miklu stuði á Shutter eyju þótt hann hafi oft verið miklu betri.

Fréttablaðið