Inception
[5]

Christopher Nolan er einn allra flinkasti og leikstjórinn í bransanum þessi árin. Hann hefur varla misstigið frá því hann vakti athygli með Memento árið 2000 þótt vissulega séu myndir hans ekki allar jafn góðar. Ekki þarf að fjölyrða um það stórvirki hans að hefja Leðurblökumanninn til vegs og virðingar á ný með hinni líflegu Batman Begins og meistarastykkinu The Dark Knight.
Inception er engu að síður besta mynd leikstjórans til þessa og þá er heilmikið sagt.

Myndin hefur allt til að bera, hún er spennandi, skemmtileg, frábærlega vel leikin og mun flóknari og áhugaverðari en almennt gengur og gerist með spennumyndir.

Á forsíðu nýjasta tölublaðs kvikmyndatímaritsins Empire er sagt að í Inception mætist Matrix og James Bond, á sterum. Eins og svona líkingar geta verið hallærislegar þá er þessi vægast sagt viðeigandi og vart er hægt að lýsa Inception betur í stuttu máli.

Leonardo DiCaprio leikur Cobb. Útlægan flóttamann frá Bandaríkjunum með morðákæru yfir höfði sér. Hann sérhæfir sig í því að brjótast inn í huga fólks á meðan það sefur, ryðja sér leið inn í drauma þess, á meðan varnirnar eru veikastar og ræna þaðan leyndarmálum. Innbrot af þessu tagi, sem eiga sér að mestu stað í draumum viðfangsefnisins, eru síst af öllu einfaldari en innbrot í raunheimum þannig að Cobb hefur sankað að sér sérfræðingum á helstu sviðum draumafræða til þess að ná sem bestum árangri í faginu.

Starfið tekur á, ekki síst andlega, og sá böggull fylgir skammrifi að með langvarandi draumaferðum verða skilin milli draums og veruleika stöðugt óljósari í huga draumaþjófanna. Eftir að andlegar flækjur Cobbs rústa bókstaflega draumi mikilvægs fórnarlambs er hann í vondum málum þar til sá sem hann hugðist ræna fær Cobb til liðs við sig. Nema nú á ekki að stela leyndarmáli, heldur fara inn í draumaheim erfingja orkurisa og læða inn hjá honum hugmynd sem mun hafa stórkostleg áhrif á viðskiptaumhverfi orkubraskara.

Þetta á að heita ómögulegt en Cobb tekur verkið að sér enda eru launin ekki af verri endanum, full sakaruppgjöf og tækifæri til þess að snú aftur heim og hitta börnin sem hann saknar heitt og innilega. Hann fær því þungavigtarfólk til liðs við sig og ræðs til inngöngu í drauma ungs auðmanns sem Chillian Murphy leikur með sínum sjarmerandi töktum. Þarna byrjar ballið fyrir alvöru þar sem hugmyndinni verður að planta djúpt í undirmeðvitund viðfangsins og því þarf að kafa djúpt. Fara úr einum draumi ofan í annan og svo aftur en dýpra. Semsagt þrefalt lag af draumum og það sem verra er að drepist maður í draumnum er maður steindauður í alvörunni.

Í draumunum steypir Nolan okkur ofan í geggjaða sjónræna veislu fyrir augað. Við vitum auðvitað öll að í draumum er allt hægt og Nolan fangar þetta draumaraunsæi af mikilli leikni. Ekki spillir svo fyrir að auðmanninum unga virðist tamt að dreyma í spennumyndastíl og því er okkur kastað úr einu spennumyndarumhverfi í annað og alltaf magnast hasarinn eftir því sem dýpra er kafað.

DiCaprio er frábær að vanda, Joseph Gordon-Levitt, Ellen Page, Ken Watanabe klikka ekki heldur. Michael Caine er sjálfum sér líkur, semsagt góður. Sama má segja um Marion Cotillard og svo skýtur þarna gamla brýni Tom Berenger upp kollinum í ansi góðu stuði. Senuþjófur myndarinnar, ef hægt era ð tala um slíkan í þessum frábæra hópi, er Tom Hardy sem er ferlega fyndinn, töf f og skemmtilegur.

Bíómyndir verða ekki mikið betri en þessi.

Knight and Day
[2]

Roy Miller er ofboðslega klár og flinkur leyniþjónustumaður og er svo snjall í meðferð skotvopna, hnífa sem og slagsmálum með berum höndum að jafnoki hans finnst vart hérna megin grafar. Svikurum í hans röðum tekst að klína upp á Roy röngum sökum um að hann leiki tveim skjöldum þannig að hann er útlægur ger úr klúbbi njósnara.

Ástæðan er sú að Roy hafði komist á snoðir um áform vinnufélaga síns um að ræna nýuppfundinni eilífðarrafhlöðu og selja vondum vopnaframleiðanda. Áður en Roy lagði á flótta undan fyrrum félögum sínum tókst honum að stela rafhlöðunni og séníinu sem fann hana upp þannig að nú leggja bæði leyniþjónustan og vondi vopnaframleiðandinn ofurkapp á að hafa hendur í hári hans.

Á flugvelli rekst Roy, bókstaflega, á bifvélavirkjan þokkafulla June Havens og áður en stúlkan sú veit af er hún komin á kaf í háskalegan darraðardans við her af illmennum þannig að henni er sá illskásti kostur vænstur að hanga með Roy til þess að eiga einhverja möguleika á að halda lífi.

Söguþráður myndarinnar skiptir í sjálfu sér engu máli og er vægast sagt gysinn þar sem hann gengur út á það eitt að Tom Cruise og Cameron Diaz geti hlaupið, flogið eða keyrt á milli skotbardaga og ýktra hasaratriða sem eru öll þau leiðinlega marki brennd, þrátt fyrir íburðinn, að persónurnar eru aldrei í raunverulegri hættu. Sennilega vegna þess að Roy er klárari en allir hinir og sallar óvinina niður skælbrosandi og reytandi af sér brandara. Í þessu er enginn háski, sáralítil spenna og það versta er að þetta er ekkert sérstaklega fyndið heldur.

Aðstandendur Knight and Day hafa líklega ekkert verið að stressa sig of mikið yfir smáatriðum á borð við styrk handrits, rökrétta söguframvindu og annað slíkt þar sem vinsældir Cruise og Diaz þykja án efa næg trygging fyrir viðunandi aðsókn.

Fylgispekt fólks við þessar Hollywood-stjörnur hefur öllu meira með fríðar snoppur þeirra og meintan kynþokka heldur en leikhæfileika að gera. Maður á svosem auðveldara með að skilja þetta í tilfelli Diaz þar sem hún er ákaflega eðlileg og hugguleg dúlla þannig að erfitt er að þykja ekki pínu vænt um hana. En svo ég haldi nú áfram að vera ófagmannlegur gagnrýnandi og segi bara það sem mér finnst hreint út þá þykir mér með mestu ólíkindum hvernig fólk nennir að púkka upp á Tom Cruise, jafn staðlaður, litlaus og leiðinlegur sem hann er. Hann hefur vissulega átt sínar stundir og sýnt tilþrif en vinsældir hans og launakröfur eru samt sem áður ekki í neinu samræmi við hæfileika hans og getu.

Þar sem eitthvert réttlæti fyrirfinnst nú samt í heimi hér hefur gengisvísitala Cruise farið heldur niður á við á undanförnum árum og ef til vill liggur þar skýringin á því að hann kjósi að leika á jafn dauðhreinsaðri, auðmeltri og aðgegnilegri ekki-spennumynd og Knight and Day er.
Aðdáendur Cruise og Diaz verða samt varla fyrir vonbrigðum enda vita þeir upp á hár hvað þeirra fólk kann og getur. Aðrir þurfa ekkert að hafa fyrir því að halda sér vakndi en þeir verða heldur ekki fyrir neinum hjartsláttartruflunum af völdum spennu eða hláturs.

Boðberi
[1]

Ísland er í tómu tjóni. Drungi djúprar kreppu svífur yfir vötnum og af samhengi myndarinnar og því hvernig hún kallast á við samtíma sinn má ætla að ástandið megi skrifa á sóðalegan reikning siðspilltra auðmanna, spilltra stjórnmálamanna og seðlabankastjóra sem sleit barnsskónum í helvíti við fótskör sjálfs Kölska.

Í svona ástandi hlýtur eitthvað að bresta og því látum við okkur nú ekkert bregða við það að grímuklæddur gaur taki sig til og fari að freta á peningamógúla og spillingargemsa úr haglabyssu. Og þar sem kvikmyndin Boðberi er öll svo ofsalega djúp og útpæld þá eru þessar árásir vægast sagt táknrænar þannig að refsivöndurinn sjálfskipaði hefur fjarlægt höglin úr skotunum sem hann notar og dælir frekar blöndu glerbrota og mannaskíts í fórnarlömb sín. Þeir sem verða fyrir þessum voðaskotum geispa því ekki golunni á staðnum heldur hanga milli heims og helju af völdum blóðeitrunar á sjúkrahúsi.

Á meðan grímumaðurinn gengur óhreint til verks fáum við að kynnast pípulagningarmanninum Páli Baldvini sem dreymir um að verða listmálari. Daglegt líf hans fer aðeins úr skorðum þegar borgaralega klæddir guðs englar í líki Móeiðar Júníusdóttur og Péturs Einarssonar taka að birtast honum í tíma og ótíma og troða ofan í hann með teskeiðum einhverjum þeim súrasta bræðingi nýaldarbulls og biblíukjaftæðis sem maður hefur nokkru sinni þurft að bragða á. Í kreditlista myndarinnar í lokin kemst maður svo að því að þessi klisjusúpa sem myndin byggist á er sótt í heimspekivaðal Gunnars Dal og þá prísar maður sig svo sem sælan fyrir að þetta teygði sig þó ekki yfir nema tvo tíma (sem virtust að vísu vera fjórir meðan á því stóð).

Boðberi er greinilega gerður af nokkrum vanefnum sem sést best á því að tæknilega fer hún með mann svona um það bil 20 ár aftur í tímann í íslenskri kvikmyndagerð og án þess að á nokkra íslenska mynd sé hallað þá er þessi án efa sú verst leikna hingað til. Þetta þarf þó alls ekki að skrifast alfarið á nóboddí-ana sem eru í forgrunni þar sem handritið minnir helst á eitthvað sem gæti hafa verið talað tungum á samkomu hjá Krossinum að því gefnu að allir væru á sýru.

Samtölin eru svo hryllilega skrifuð að maður tekur á köflum út líkamlegar þjáningar í hreinni meðvirkni. Og þetta er svo slæmt að þungavigtarmaður og alvöru leikari eins og Gunnar Eyjólfsson er eins og illa gerður hlutur þegar hann þarf að koma þvælunni frá sér. Í raun er minn góði kunningi Þráinn Bertelsson eini maðurinn sem heldur hér haus í örsmáu hlutverki ráðherra í ríkisstjórn. Leikur hans ber svo af að maður á þá ósk heitasta að hann vippi sér bak við myndavélina og reddi þessu.

Þá hefði Boðberi kannski getað orðið gamanmyndin Nýaldarlíf en maður er einhvern veginn alltaf að bíða eftir því að það komi á daginn að menn séu hér að grínast með þessa skelfilegu trúboðsþvælu sem gengur út á að hér gangi djöflar lausir, rétt eins og Móa og Pétur, og þeir hafi eitrað sálir okkar allra með flatskjáafíkninni sem setti Björgólf Guðmundsson og heila þjóð á hausinn. Því miður virðist fólki hér vera fúlasta alvara og fyrir utan tvo til þrjá meðvitaða brandara virðist myndin aðallega vera fyndin alveg óvart.

Toy Story 3
[5]

Líf kvikmyndagagnrýnenda og bíógesta almennt yrði miklum mun skemmilegra ef jafn mikill metnaður væri alla jafna lagður í handrit og söguþráð leikinna kvikmynda og snillingarnir hjá Pixar gera í tölvuteiknimyndum sínum.

Að ólöstuðum öllum þeim ágætis myndum sem Pixar hefur gert þá eru Toy Story-myndirnar það allra besta sem komið hefur úr þeirri smiðju og þessi nýjasta hefur allt til að bera sem góð bíómynd þarf. Hún er spennandi, fyndin, pínu sorgleg en fyrst og fremst alveg ógeðslega sætur óður til æskunnar og mikilvægi þess að kunna að leika sér. Og svo má auðvitað ekki gleyma því að boðskapur þríleiksins alls er að sá sem á góðan vin er aldrei einn og að þegar vinir standa saman eru þeim allir vegir færir.

Þegar hér er komið við sögu hafa þeir Viddi og Bósi ljósár legið ónotaðir í kistli ásamt öllum hinum leikföngunum hans Andys. Drengurinn er orðinn 17 ára og hefur um annað að hugsa en gamla dótið sitt þótt hann hafi enn ekki getað fengið sig til þess að skilja alveg við gömlu leikföngin. Þegar hann fer í heimavistarskóla er ætlunin að geyma leikföngin uppi á háalofti en fyrir röð mistaka enda þau á yngstu deildinni á leikskóla og eins og gefur að skilja bíður þeirra þar vítisvist innan um snarofvirk ungabörn.

Þeir sem þekkja dótið hans Andys geta auðvitað sagt sér það sjálfir að Viddi og félagar láta ekki bjóða sér svona vitleysu og þau eru fljót að skipuleggja mikinn flótta. Illu heilli ræður bitur og illgjarn bangsi ríkjum á leikskólanum og hann og kónar hans vilja fyrir alla muni halda vinum okkar í prísundinni. Þessir gaurar eru alveg hreint fyrirmyndarskúrkar og bjóða upp á heilmikið fjör með nettu hryllingsívafi þegar leikfangafylkingunum lýstur saman.

Sem fyrr eru það Viddi og Bósi sem leiða myndina og hersinguna áfram og geimgæinn nær að skyggja á kúrekann þegar hann missir vitið tímabundið og verður aftur bjáninn sem hann var í byrjun fyrstu myndarinnar.

Annars eru senuþjófar þessarar myndar þau Ken og Barbie sem fella saman hugi eftir að þau átta sig á að þau voru “gerð fyrir hvort annað”. Michael Keaton fer á kostum þegar hann talar fyrir Ken og þetta rómaða par á alla bestu brandarana í myndinni.

Leikararnir sem ljá persónum raddir sínar eru hver öðrum betri. Tom Hanks og Tim Allen eru traustir í aðalhltverkunum og meistararnir Don Rickles (Herra Kartöfluhaus), Wallace Shawn (risaeðlan Rex) og John Ratzenberger (sparigrísinn) eru svo dásamlegir að maður gæti hlustað á þá sólarhringum saman.

A Nightmare on Elm Street
[2]

Kyndarinn Freddy Krueger er eitt best heppnaða óféti sem stokkið hefur úr kolli hryllingsgúrúsins Wes Craven. Allir sem komnir eru til vits og ára eiga að vita að Freddy er afmyndaður af brunasárum, afturganga sem á ferlega flottan hanska með hnífum í stað fingra sem hann notar til þess að sálga ungmennum í draumum þeirra. Aðal bömmerinn er svo sá að ef Freddy drepur mann í draumi vaknar maður ekki aftur.

Freddy byrjaði að hrella táningana á Álmstræti árið 1984 og hefur á löngum ferli sallað sofandi umgmenni niður í ótal framhaldsmyndum. Hann hefur meira að segja tekist á við Jason Voorhees úr Friday the 13th-bálknum í sérstakri mynd og á tíu ára afmæli Álmstrætis martraðamyndanna árið 1994 gerðist Freddy í meira lagi póst-módernískur, fann sér leið inn í raunveruleikan og fór að hrella fólkið sem gerði fyrstu Elm Street myndina, meðal annars þau Heather Langenkamp og sjálfan Wes Craven.

Það má því segja að í raun sé búið að reyna flest til þess að halda Freddy gangandi og græða á þessu harðhenta illfygli. Ef minnið svíkur mig ekki voru fyrsta og fjórða myndin áberandi bestar en restin meira og minna hefðbundið unglingahryllingsrusl. Maður nennti samt alltaf að sitja undir þessu, aðallega vegna þess að Robert Englund var alltaf hress í hlutverki Freddys.
Þessi nýja mynd er eiginlega frekar endurvinnsla en endurgerð á fyrstu Freddy-myndinni.

Nokkur kunnugleg atriði koma nánast óbreytt fyrir en miklu meira púðri er eytt í sköpunarsögu Freddys en í báðum þesum myndum drepur hann í svefni krakka foreldra sem brenndu hann lifandi nokkrum árum áður. Í hugum foreldranna, sem tóku lögin í eigin hendur, var Freddy fyrst og fremst barnamorðingi fyrir 26 árum. Nú er ofuráhersla lögð á Freddy sem barnaníðing sem á skilið að brenna. Því má segja að valið á leikaranum í hlutverk Freddys að þessu sinni sé nokkuð sjálfsgat. Jackie Earle Haley lék barnaníðing af óhugnanlegu næmi í Little Children fyrir fjórum árum og þar fyrir utan var hann hörkufínn sem Rorschach í Watchmen en þar var hann meira og minna hulinn grímu eins og í þessu tilfelli.

Þrátt fyrir öll sín fyrri störf tekst Haley ekki að blása sama lífi og óhugnaði í Freddy og Englund áður. Haley er vitaskuld miklu, miklu betri leikari en Englund en vantar allan húmor og galsa sem Englund hafði. Haley er vitaskuld fínn í þeim atriðum þar sem Freddy tælir börn áður en hann verður að martraðarskrímsli en missir tökin þegar hann fer í röndóttu peysuna.
Leikstjórinn klúðrar svo því sem eftir er, myndin nær hvorki upp óhugnaði né spennu og draumadrápin eru allt of snyrtileg miðað við hryllingskröfur vorra tíma.

Þeir sem vilja kynnast Freddy af einhverju viti ættu að leita Freddy uppi á betri myndbandaleigum þar sem hér er ekki dregin upp rétt mynd af þessu hryllingsíkoni.