Die Hard 1-3
[4]

Hasarmyndin Die Hard sló hressilega í gegn árið 1988 og ekki að ósekju þar sem um frábæra hasarmynd er að ræða. Bruce Willis sýndi þarna á sér nýja hlið eftir að hafa gert það gott í gamanþátttunum Moonlighting. Hann hefur verið einn helsti harðhausinn í Hollywood frá því hann stútaði 12 hryðjuverkamönnum í Nakatomi byggingunni, berfættur í hvítum hlýrabol.

Velgegni Die Hard var fylgt eftir með tveimur prýðilegum framhaldsmyndum og sú fjórða er í býgerð.
Þær þrjár Die Hard myndir sem liggja fyrir eru komnar út í veglegum sex diska pakka sem er drekkhlaðin aukaefni. Pakkinn stendur fyllilega fyrir sínu, burtséð frá öllu aukaefninu enda er þessi þríleikur einn og sér í meira lagi eigulegur.

Fyrsta myndin er enn áberandi best og eldist ákaflega vel. Þar er rannsóknarlögreglumaðurinn John McClaine kynntur til sögurnnar. Hann er harðjaxl frá New York sem á erfitt með að fylgja vinnureglum sem kemur sér ágætlega þegar hann blandast óvænt í gíslatöku hryðjuverkamanna í Los Angeles þar sem hann er staddur í jólafríi. Einn síns liðs þvælist hann á milli hæða í háhýsi og kálar ódæðismönnunum í örvæntingafullri tilraun til þess að bjarga eiginkonu sinni sem er í hópi gíslanna.

Spennan er keyrð upp jafnt og þétt og og Willis fer á kostum í röð magnaðra atriða en má þó hafa sig allan við þar sem senuþjófurinn Alan Rickman er í banastuði sem terroristinn Hans Gruber.
John McTiernan leikstýrði myndinni og hefur aldrei gert betur á brokkgengum ferli sínum.

Það kom svo í hlut Finnans Renny Harlin að stýra Willis í gegnum frekari hremmingar í Die Hard 2: Die Harder. Þar er McClaine staddur á Dulles flugvelli í Washington, rétt fyrir jól, til þess að taka á móti eiginkonu sinni. Hryðjuverkamenn taka flugvöllinn yfir til þess að frelsa eiturlyfjabarón sem er væntanlegur með fangaflugi og til þess að leggja áherslu á kröfur sínar stefna þeir að því að brotlenda vélum sem leggja leið sína þangað. McClaine þarf því aftur að genga milli bols og höfuðs á illmennum til þess að bjarga lífi eiginkonu sinnar.

Það er því ekki hægt að segja að Die Hard 2 bæti miklu við fyrri myndina en hún stendur vel fyrir sínu og svíkur ekki. Í þriðju myndinni Die Hard: With a Vengeance er McTiernan aftur við stjórnvölinn. McClaine er nú fráskilin og þarf því ekki að hafa áhyggjur af eiginkonu sinni nú en dtregst grúttimbraður inn í þaulskipulagt bankarán hryðjuverkamanna. Tenging við fyrstu myndina er mynduð með því að forsprakki hryðjuverkamannanna að þessu sinni er Simon Gruber, bróðir Hans sem Willis henti út um glugga árið 1988.

Samuel L. Jackson leikur ólíklegan félaga Willis í þriðju myndinni og lyftir henni á hærra plan þó það skjóti óneitanlega skökku við að McClaine standi ekki lengur einn í atinu og myndin minnir óneitanlega meira á Leathal Weapon en fyrri myndirnar tvær.

Myndin verður þó alls ekki verri fyrir vikið og hún býður upp á meira fjör en millikaflinn.
Hverri mynd fylgir aukadiskur með alls kyns viðbótum, viðtölum við leikara og leikstjóra, atriðum sem ekki komust í lokaútgáfurnar og með þriðju myndinni er boðið upp á annan endi. Þá er hægt að horfa á myndirnar með athugasemdum leikstjóranna þannig að þeir sem hafa áhuga á og vilja sökkva sér ofan í bakgrunn Die Hard myndanna fá helling fyrir sinn snúð í þessum veglega pakka.

Vestrinn The Magnificent Seven er nú fáanlegur í veglegri tveggja diska útgáfu. Þessi stjörnum prýdda mynd er fyrir löngu orðin sígild og er almennt talinn síðasti vestrinn af gamla skólanum en Sergio Leone kom í kjölfarið til sögunnar og endurskilgreindi kvikmyndagreinina.

DVD-byltingin hefur haft margt gott í för með sér en fyrir kvikmyndaáhugafólk vegur vitaskuld þyngst hversu vasklega hefur verið gengið fram í endurútgáfum á gömlu efni á þessu nýja formi.

Gamlar, sígildar bíómyndir, margar hverjar illfáanlegar, hafa því gengið í gegnum endurnýjun lífdaga og eru iðulega teknar í gegn, hljóð lagað og skerpt á myndgæðum. Endurútgáfurnar eru svo gerðar enn fýsilegri þegar alls kyns aukaefni fær að fljóta með en það er til dæmis enginn skortur á slíku í nýju útgáfunni af Magnificent Seven.

Vestri undir austrænum áhrifum

The Magnificent Seven er frá árinu 1960 og það er óhætt að segja að með henni hafi John Sturges gert síðasta klassíska vestrann en fjórum áður síðar tefldi Sergio Leone Clint Eastwood fram í A Fistful of Dollars og umbylti rótgróinni greininni með sínum hráu og harkalegu efnistökum.

Sturges byggði The Magnificent Seven markvisst á Sjö samúræjum, meistaraverki japanska leikstjórans Akira Kurosawa, frá árinu 1954. Myndin greinir frá sjö mönnum sem allir eru flinkir með marghleypurnar og taka að sér að verja mexíkóskt þorp fyrir ágangi ribbaldagengis. Hetjurnar taka verkið að sér á ólíkum forsendum enda býsna mislit hjörð.

Þrátt fyrir áræðnina og skotfimina bera ribbaldarnir sjömenningana ofurliði í fyrstu umferð en þeir láta ekki deigan síga, ákveða að þjálfa friðsama bændurna í þorpinu upp í vopnaburði og dáðum og láta svo sverfa til stáls fyrir alvöru.

Steve McQueen stelur senunni

Hinn sköllótti og ábúðarmikli leikari Yul Brynner lék leiðtoga hópsins. Hann hafði líkt og Sturges heillast af mynd Kurosawa og átti sinn þátt í því að hún var löguð að vestranum. Brynner var eini leikarinn í hópnum sem hafði aflað sér verulegrar frægðar og vinsælda en myndin átti stóran þátt í að festa kappa eins og Steve McQueen, Charles Bronson og James Coburn í sessi sem þungavigtarmenn í bransanum.

Steve McQueen kom ferskur til leiks og tókst með hörkulegum sjarma sínum að skyggja á Brynner og varð á næstu árum eitt helsta kyntáknið í Hollywood. Leiðin lá einnig upp á við hjá Coburn og Bronson sem festust í hlutverkum harðjaxla eftir frammistöðu sína í myndinni en Sturges kallaði þá báða, auk McQueen, til leiks þegar hann gerði The Great Escape, stjörnum prýdda stórmynd, nokkrum árum síðar.
Flokk hetjanna sjö fylltu svo þeir Robert Vaughn, Brad Dexter og þýski nýliðinn Horst Bucholz. Eli Wallach fór svo á kostum í hlutverki bófaforingjans Calvera sem mætti andspyrnu byssumannanna af fullri hörku.

Allt gekk upp

Þrátt fyrir alls kyns vandræði við gerð myndarinnar, yfirvofandi leikaraverkfall, lögsóknir og ritskoðunartilburði mexíkóskra yfirvalda á tökustað tókst Sturges að skila af sér þéttum vestra sem sló í gegn. Öflugur leikhópurinn hafði sitt að segja og ekki skemmdi hressileg tónlist Elmers Bernstein fyrir heildarmyndinni.
Það sem skipti Sturges þó mestu máli persónulega var að Kurosawa féll myndin í geð en hann mun hafa sent Sturges japanskt sverð með skilaboðum um að hann hafi séð myndina og kunnað vel að meta hana.

Áhugavert aukaefni

Þessi stafrænt hreinsaða útgáfa The Magnificent Seven er hvalreki fyrir þá sem kunna að meta almennilegar kúrekamyndir og ekki spillir aukaefnið fyrir og þeir sem vilja kafa ofan í sköpunarsögu myndarinnar koma ekki að tómum kofunum.

Eli Wallach, James Coburn, Walter Mirisch framleiðandi, og Robert Relye aðstoðarleikstjóri ræða myndina á sérstakri hljóðrás sem hægt er að velja með henni og á seinni disknum er boðið upp á heimildarmynd um gerð myndarinnar þar sem Chazz Palminteri, John Carpenter, Lawrence Kasdan og James Coburn láta í sér heyra auk þess sem sýnt er úr gömlum viðtölum við Brynner.

Moonlighting

Það svífur einhver undarlegur sjarmi yfir yfir sjónvarpsþáttum níunda áratugarins. Þetta loðir einnig við tónlist þessa tímabils. Hún er ekki beinlínis góð og enn síður innihaldsrík, nánast hallærisleg en samt eldist hún ótrúlega vel. Það þarf því engan að undra að endurútgáfa gamalla sjónvarpsþátta á DVD standi í miklum blóma og það er auðvitað fagnaðarefni að sígildir gullmolar skuli vera gerðir aðgengilegir á ný. Hver vill til dæmis ekki endurnýja kynnin við Don Johnson í Miami Vice og Bruce Willis og Cybill Shepherd í Moonlighting?

Þessir þættir gerðu það gott í árdaga Stöðvar 2 og Moonlighting naut töluverðra vinsælda þar til þættirnir runnu út í tóma þvælu. Fyrstu tveir árgangarnir eru komnir út á DVD í einum pakka og þar standa Willis og Shepherd fyllilega fyrir sínu í hlutverkum Dave Addisons og Maddie Hayes.
Þegar þetta sérkennilega tvíeyki er kynnt til sögunnar er Maddie sest í helgan stein og lifir góðu lífi á auðævum sem hún aflaði sér á farsælum fyrirsætuferli. Hún vaknar svo upp við vondan draum þegar hún kemst að því að endurskoðandinn hennar er stunginn af með allt lausafé. Þá þarf að draga saman seglin og selja eignir. Í þeim hræringum kemst hún að því að í eignasafni henanr leynist einkaspæjarastofa sem rekin er með bullandi tapi.
Þar ræður spæjarinn Addison ríkjum og streitist á móti þegar Maddie hyggst selja. Addison er sjálfumglaður spjátrungur sem hefur aldrei leyst sakamál en lifir í þeirri vissu að stóra tækifærið sé handan við hornið. David og Maddie flækjast fyrir tilviljun, í miðju rifrildi, inn í morðmál og þá verður ekki aftur snúið. David talar Maddie inn á það að það eina rétta sé að leysa málið og nota fjölmiðlaathyglina til þess að koma stofunni á kortið. Þar með er dásamlegt samstarf tveggja gerólíkra einstaklinga hafið og þessi kostulega þáttaröð rúllar af stað.
Dave og Maddie eru vitaskuld alltaf í ástar/haturssambandi og spennan milli þeirra er frá upphafi límið sem heldur þessu öllu saman. Samleikur Willis og Shepherd er bráðskemmtilegur, sem verður að teljast býsna gott þar sem leikararnir hötuðust innilega bak við tjöldin. Willis er þarna að stíga sín fyrstu skref og hefur sjálfsagt aldrei verið betri. Persóna Addisons er sérsniðin fyrir hann og hann blómstrar í hlutverki þessa kærulausa og heillandi fífls.
Þeir sem horfðu á Moonlighting á sínum tíma verða ekki sviknir af endurfundum við Dave og Maddie og þeir sem fóru á mis við þessa lúmsku snilld ættu hiklaust að gefa þátttunum séns.

Arrested Development

Bandarísku gamanþættirnir Arrested Development eru með allra besta sjónvarpsefni síðustu ára. Þeir voru greinilega of góðir og fyndnir fyrir Bandaríkjamarkað, féllu ekki nógu vel í kramið hjá Kananum og framleiðslu þeirra var því hætt, illu heilli, eftir aðeins þrjá árganga. Harmakvein Evrópubúa með hárfínt skopskyn óma hins vegar enn um álfuna alla.

Þættirnir fjalla um hina kol­klikkuðu Bluth fjölskyldu sem leysist endanlega upp þegar fjölskyldu­faðirinn er dæmdur í fangelsi fyrir fjársvik og afkomendurnir þurfa að taka silfurskeiðarnar úr munninum og fara að hugsa um peninga, rekstur fjölskyldufyrirtækisins og önnur leiðindi.
Systkinin eru fjögur. Þrjú þeirra eru nánast klepptæk en einn sonurinn, Michael, er með fullum sönsum og það kemur því í hans hlut að reyna að halda sínum nánustu innan marka heilbrigðrar skynsemi. Vitavonlaust verkefni auðvitað.
Geggjuð persónusköpunin er aðall þáttanna en þar er hvert kvikindi öðru klikkaðra. Frábær leikhópur túlkar liðið svo með miklum tilþrifum. David Cross er dásamlegur sem óþolandi tengdasonur, Portia de Rossi, sem gerði garðinn frægan í Ally McBeal, gerir eiginkonu hans óborganleg skil og Tony Hale og Will Arnett stela hverri senunni á fætur annarri í hlutverkum rugluðu bræðranna Buster og Gob.
Handrit þáttanna er skrifað af mikilli list og endalausir orðaleikir og kostuleg samtöl verða til þess að það er hægt að marghorfa á sama þáttinn og rekast sífellt á eitthvað nýtt. Leikstjórinn góðkunni Ron Howard er á meðal framleiðenda Arrested Development en hann gegnir einnig mikilvægu hlutverki sögumanns og stendur sig ákaflega vel sem slíkur. Flétturnar eru það margar og flóknar og sögumaðurinn bindur þetta allt saman með skemmtilega hlutlausri rödd.
Fyrstu tvær þáttaraðirnar eru komnar út á DVD diskum sem óhætt er að segja að séu hvalreki fyrir alla þá sem kunna að meta úthugsað eðalgrín. Það þarf sennilega að leita allt aftur til Löðurs til þess að finna fjölskyldu sem jafnast á við Bluth fólkið þegar það kemur að tilfinningalegum vanþroska og sjúklegu fjölskyldumynstri.
Aukaefnið á diskunum eykur enn á ánægjuna en þar er meðal annars að finna atriði sem enduðu á gólfinu í klippiherberginu og viðtöl við leikara og aðstandendur sem varpa skemmtilegu ljósi á þættina og þennan magnaða hóp sem að þeim standa.

Star Wars
Episode III: Revenge of the Sith

Sumar kvikmyndir eru þess eðlis að manni finnst maður verða að eignast þær. Allar Stjörnustríðsmyndirnar sex eru þannig þó þær séu misjafnar að gæðum. DVD-safn allra fullgildra Star Wars nörda verður nú loks fullkomnað með útkomu Episode III: Revenge of the Sith.

Þessi lokamynd seinni Stjörnustríðsþríleiks George Lucas er sú langbesta í seinni bálknum og er því miklum mun eigulegri en Episode I og Episode II sem maður er auðvitað samt löngu búinn að kaupa.
Í þessum magnaða lokakafla fylgjumst við með falli Anakins Geimgengils sem rís upp sem erkiskúrkurinn Svarthöfði í lok myndar. Fallið er flott og myndin tengir þríleikina tvo smekklega saman þannig að maður er alveg til í að skella Episode IV: A New Hope í spilarann um leið og maður er búinn með Revenge of the Sith.

Það er samt ekki síst aukaefnið á DVD-diskunum sem forfallnir Stjörnustríðsaðdáendur eru á höttunum eftir og það er óhætt að segja að Lucas sjái vel um sína. Það er vel staðið að útgáfu Episode III sem kemur á tveimur DVD-diskum. Sá fyrri geymir myndina sjálfa í toppgæðum auk þess sem hægt er að hlusta á Lucas og ­helstu­ samstarfsmenn hans ræða gerð myndarinnar á meðan hún rúllar í gegn. Þessi bónus höfðar auðvitað ekki til allra en fyrir okkur sem viljum vita allt um það sem gerist í hausnum á George Lucas er þessi viðbót hvalreki.

Annað aukaefni stendur einnig fyllilega fyrir sínu. Tveggja tíma heimildarmynd um allar þær tæknideildir sem koma að gerð Star Wars veitir skemmtilega innsýn í gerð þessara tröllvöxnu tækniundra sem þessar myndir eru. Rúsínan í pylsuendanum eru svo vitaskuld fjórar senur sem komust ekki að í lokaklippi myndarinnar. Hér þurfa Obi-Wan og Anakin meðal annars að horfa upp á General Grievous drepa varnarlausan Jedi-riddara, Padmé þvæl­ist í pólitík með framtíðarleiðtogum uppreisnarmanna og svo fáum við að sjá Yoda stíga frá borði þegar hann kemur í útlegð sína til Dagobah.
Allt eru þetta skemmtilegar viðbætur sem hefðu sómt sér vel í myndinni þó Lucas hafi ákveðið að fórna þeim fyrir heildarhagsmunina.

Það þarf svo sem engan að undra að Lego Stjörnustríðsleikurinn seljist eins og heitar lummur enda er vart hægt að hugsa sér magnaðari blöndu til að höfða til ungra tölvuleikjaspilara en Star Wars og Lego. Það spillir svo ekki fyrir að leikurinn er lúmsk skemmtilegur og Lego kallarnir taka sig ansi hreint vel út í Stjörnsutríðsgervum sínum á skjánum.

Það sem vegur svo allra þyngst er að leikurinn er mátulega einfaldur þannig að ungir spilarar eru fljótir að ná tökum á honum og geta skautað í gegnum forleik gamla Stjörnustríðs þríleiksins í allra kvikinda líkjum með brugðna geislabranda eða byssur.
Þessi hressi Lego leikur byggir á þremur nýjustu Stjörnustríðsmyndunum, The Phantom Menace, The Attack of the Clones og Revenge of the Sith, og fylgir því eftir uppgangi og falli hins unga Anakins.
Hægt er að flakka á milli mynda og taka virkan þátt í ýmsum hápunktum þeirra eins og kappakstrinum og bardaganum við Darth Maul í Episode I og mögnuðu lokaeinvígi Obi-Wans og Anakins úr Episode III. Þegar sá bardagi er unninn lýkur sögunni svo með upprisu Svarthöfða þannig að leikurinn tengir bæði saman þessa þrjá forleki og setur þá í stærra samhengi heildarmyndarinnar. Þessi leikur er því sannkallað Stjörnustríð fyrir byrjendur og gerir nýrri kynslóð Stjörnustríðs aðdáenda auðveldara að setja sig inn í söguna og kynnast helstu persónum og leikendum.
Eftir því sem lengra líður á leikinn og spilarinn aflar sér meiri tekna í formi gullpeninga getur hann fjárfest í fleiri persónum og græjum sem auðvelda framhaldið þar sem það er vitaskuld stundum betra að vera R2-D2, Yoda eða General Grevious en Anakin eða Obi-Wan. Hver persóna býr yfir sérstökum hæfileikum þó það segi sig vitaskuld sjálft að oftast nær sé skemmtilegast að stýra þeim sem hafa stjórn á Mættinum og kunna að fara með geislasverð.
Leikurinn er eins og nafnið bendir til hannaður fyrir smáfólkið og er í alla stapi vel heppnaður og stendur vel undir væntingum krakkana. Hann er auðveldur í spilun um leið og hann er góður leiðarvísir um undraheim, langt, langt í burtu og atburði sem áttu sér stað fyrir langa löngu.

Sjónvarpsþættirnir um Simpson fjölskylduna eru merkilegt fyrirbæri í menningarsögunni en þessar 25 mínútna drepfyndnu þjóðfélagsádeilur um gulskinnuðu vísitölufjölskylduna hans Hómers eru enn jafn ferskar og fyndnar nú og þær voru þegar þættirnir hófu göngu sína árið 1989.

Þetta úthald er með ólíkindum en það er meira en að segja það að halda sjónvarpsþáttum lifandi í 16 ár án þess að sýna þreytumerki. Þar fyrir utan eru þættirnir svo vel skrifaðir og útpældir að þeir fyrstu eru jafnfyndnir nú og þeir voru í upphafi.
Fimmti árgangurinn af ævintýrum Simpson fjölskyldunnar er kominn út á DVD og á, eins og allir árgangarnir, heima í hillum allra menningarheimila rétt eins og höfundarverk Þórbergs og Laxness.
Flestir eru almennt sammála um að þættirnir hafi verið í fullkomnum blóma um þetta leyti enda höfðu þeir tekið út eðlilegt þroskaskeið. Teikningarnar hafa breyst lítillega og leikararnir hafa eflst með hverjum þætti með Dan Castellaneta fremstan meðal jafninga í hlutverki andhetjunnar Hómers.
Það eru 22 þættir á þessu fjögurra diska safni og þar á meðal eru klassíkerar eins og þátturinn um rakarakvartett Hómers, Cape Feare sem stælir tryllinn Cape Fear snilldarlega þegar Sideshow Bob (í snilldartúlkun Kelsey Grammers) reynir að koma Bart fyrir kattarnef, þá fáum við líka að fylgjast með Hómer setjast á skólabekk og hrista upp í lífi nördanna á heimavistinni auk þess sem Lisa fer í femíníska herferð gegn barbiedúkkunni Malibu Stacey.
Þessi kassi er því vægast sagt eigulegur fyrir aðdáendur þáttanna sem geta horft á þættina aftur og aftur og aftur og endalaust fundið eitthvað nýtt til að hlæja að.

Rammstein: Reise, Reise

Ég er einn þeirra sem hafa ekki enn getað á sér heilum tekið eftir að heyra fyrst í (austur-)þýsku hljómsveitinni Rammstein. Krafturinn í fyrstu plötum sveitarinnar var svo magnaður að maður féll gjörsamlega í stafi og vissi ekki hvaðan á mann stóð veðrið.

Það var því með mikilli eftirvæntingu sem ég setti nýju Rammstein-plötuna Reise, Reise í spilarann og verð að viðurkenna það að trú mín á bandinu er slík að ég var búinn að ákveða það fyrir fram að platan væri algjört dúndur.

Það vantar nokkuð upp á að Reise, Reise standist þessar væntingar mínar en það er þó varla hægt að tala um að hún valdi vonbrigðum. Rammstein er einfaldlega svo góð hljómsveit að þótt platan sé það slakasta sem hún hefur gert en hún engu að síður þrælgóð. Það er ekkert lag sem stendur upp úr og hristir upp í manni jafn hressilega og Du Hast forðum þannig að það er fyrst og fremst Rammstein-krafturinn sem maður saknar á Reise, Reise. Annars er ekkert að þessu.
Lögin renna samt vel í gegn og eru flest býsna áheyrileg, ekki síst þau sem eru í rólegri kantinum. Þá eru textarnir margir hverjir skemmtilegir og eru manni fín hvatning til að dusta rykið af menntaskólaþýskunni, sem öðlaðist auðvitað óvænt framhaldslíf þegar Rammstein sló í gegn.