Umræður um tilgang og gildi fjölmiðla hafa verið æði líflegar og skemmtilegar undanfarið, ekki síst fyrir tilstilli eina fjölmiðilsins á Íslandi sem stundar alvöru blaðamennsku, að vestrænum hætti, eða eitthvað í þá áttina. Ritstjórar þess blaðs, DV, hafa komið með ómetanlegt innlegg í umræðuna. Þessi innlegg sem birtast í leiðurum "alvörublaðsins" verða þó sennilega seint til þess fallin að varpa vitrænu ljósi á málið, en það er þó ekki hægt annað en hafa gaman að þeim, þar sem þau vekja upp fleiri spurningar en þau svara, ekki síst um eðli DV og veruleikatenginu þeirra sem í blaðið skrifa.

Þversagninar í málflutningi þeirra Jónasar og Óla Björns eru svo magnaðar að þeir virðast slegnir algerri blindu á þau vinnubrögð sem stunduð eru undir þeirra stjórn. Ég þarf nú varla að fjölyrða um skoðanir blaðafulltrúa ríkisstjórnarinnar, sem birtast reglulega í leiðara DV, en hitt er öllu dapurlegra að hinn bráðsnjalli penni, Jónas Kristjánsson, skuli skjóta sig í hnakkann í því offari sem hann fer gegn öðrum fjölmiðlum í skrifum sínum.

Leiðarar Jónasar hafa árum saman verið langframbærilegasta efni DV. Skemmtilega stílaðir, beinskeyttir og auðvitað dásamlega einhliða og þvermóðskufullir, ekki ósvipaðir bunu úr krana, sem rennnur, vitaskuld, bara í eina átt. Jónas hefur hlotið verðlaun fyrir gott málfar í leiðurum sínum og hann hefur líka stuggað við Kremlverjum og uppskorið mótmæli Rússa fyrir að kalla Jeltsín fyllibyttu. Leiðarar Jónasar hafa því alltaf verið, og eru enn, hin besta lesning. Þeir hafa oftar en ekki verið gott innlegg í hin ýmsu dægurþrös og lesendur hafa haft bæði gagn og gaman af því þegar þessi atvinnukverúlant lætur gaminn geysa. Veitingahúsagagnrýni hans var t.d. skemmtileg og fróðleg, en þegar hann gerðist fjölmilarýnir, á dögunum, fór að læðast að manni grunur um að Hannes Hólmsteinn, hafi haft rétt fyrir sér a.m.k. einu sinni, þegar hann sagði Jónas fyrrum beittasta penna landins, sem væri nú orðin nöldurseggur.

Það verður í það minnsta erfitt fyrir marga að taka mikið mark á skoðunum Jónasar, eftir leiðarann sem pakkaði öllum fjölmiðlum landsins saman sem illa ígrunduðu rusli, þar til DV stóð eitt eftir á toppnum, rjóminn á íslenska fjölmiðlaruslahaugnum - eini alvöru vestræni miðillinn. Gamla kjölfestan, Mogginn, er gerviblað sem sinnir eingöngu tilkynningaskyldu og þeir sem þar starfa hafa sagt skilið við fagleg vinnubrögð. Á Netinu ríða svo anarkistar og kaffihúsakómikkerar húsum og láta fagleg vinnubrögð lönd og leið fyrir fé og fimmtán mínúturnar hans Andy Warhols.

Jónas tók þennan skemmtilega þráð upp að nýju í leiðara sínum á laugardaginn. Hann telur sig að vísu hafa gert flestum fjölmiðlum full skil í síðasta leiðara, sá eini sem virtist enn ekki fullgreindur var Egill Helgason. Þeir sem hafa lesið skrif Jónasar vita allir hvaða hug hann ber til þeirra sem neyta áfengis, en andúð hans virðist, um þessar mundir, aðallega beinast gegn kaffidrykkjumönnum og þar fer Egill fremstur í flokki.

Egill þykir skemmtilegur. Hann er vinsæll og er "kaffihúsaspekingur" og þar af leiðandi vonlaus fréttamaður. Þetta er gamaldags menningarelítuviðhorf, sem gengur út á það að um leið og menn falla almenningi í geð, þá eru þeir fúskarar. Graham Greene fékk t.d. aldrei Nóbelsverðlaun, af því hann skrifaði spennusögur. Egill hefur hins vegar fengið verðlaun, að vísu bara Edduna en það er nóg til að gera hann ómögulegan.

Meginhluti leiðara Jónasar á laugardaginn fer í að skilgreina "kranablaðamennsku", en hún hefur að margra mati lengi verið stunduð á DV og gengur út á það að hringt er í misvitra álitsgjafa, skrúfað frá þeim, flaumnum veitt beint inn á segulband og svo áfram út á síður blaðsins. Einhverra hluta vegna telur Jónas Egil vera krana, sem hlýtur að teljast býsna undarlegt þar sem Egill hefur lagt mikla áherslu á að fá fulltrúa ólíkra sjónarmiða til sín í Silfur Egils. Hann er yfirleitt með þrjá til fjóra mismunandi krana og skrúfar svo frá þeim á víxl, þannig að upp spretta hin fróðlegustu skoðanaskipti. Egill hefur auk þess innleitt meiri fjölbreyttni krana, en gengur og gerist hjá öðrum fjölmiðlum, þar sem álitsgjafarnir sem mæta til hans eru ekki alltaf sömu gömlu "besserwesserarnir" heldur hefur hann gefið fulltrúum ungliða í stjórnmálahreyfingum mikið pláss.

Glæpur Egils, sem fjölmiðla- og blaðamanns, er að hafa gert stjórnmálaumræður, sem eru yfirleitt hrútleiðinlegar, "mainstream" og eitt vinsælasta sjónvarpsefni landsins. Það ber að sjálfsögðu vott um ótæk vinnubrögð. Bunar sá sem síst skyldi.

DV hefur lengi verið í tilvsitarkreppu og barist við þann andskota að trúverðugleiki þess er lítill og fer minnkandi. Ástæðan er aðallega sú að meginþorri fréttaneytenda lítur á blaðið sem n.k. niðurfall íslenskrar blaðamennsku, þannig að það skýtur óneitanlega skökku við og styrkir síst málstaðinn þegar niðurfallið fer að skamma kranann fyrir að kunna ekki til verka, þegar allir vita að niðurfallið og kraninn eru órjúfanlegir hlutar sömu heildar.

Snúum okkur þá að hinum krananum. Þeim sem bunast úr í leiðara DV mánudaginn 4. des. Þar er Óli Björn mættur galvaskur og aldrei þessu vant er hann á sömu bylgulengd og Jónas. Hann finnur gervimiðlum allt til foráttu, en þeir grassera einna helst á Netinu og þar drekka fúskararnir að sjálfsögðu ósköpin öll af kaffi. Óli hefur af því nokkrar áhyggjur að kaffibrandarakarlarnir á Netinu séu að heilaþvo fólk með þeim boðskap að fréttir séu afþreyingarefni og flutningur þeirra gangi út á að höfða til almennings og afla miðlinum vinsælda. Þetta er einkennilegt viðhorf manns sem stýrir dagblaði sem flytur reglulega fréttir af ást í meinum á sendibílastöðvum, sjómanni sem kúkar í buxurnar og týndum manni sem lítur út eins og Antonio Banderas og vinnur við naglhreinsun með órætt blik, þess sem allt hefur séð, í augum?!!!?

Þá sér Óli rautt yfir því að þessir nýju miðlar tengist fyrirtækjum og peningaöflum óeðlilegum böndum, en þrátt fyrir það er stjórnarmaður Íslandsbanka-FBA úgáfustjóri DV. Þá stingur það einnig í stúf að þeir Óli og Jónas virðast báðir á því að vinsældir meðal almennings bendi til ófaglegra vinnubragða hjá fjölmiðlum. Óli segir DV óhrætt við óvinsældir, fagmennskan er tekin fram fyrir slíkt. Samt er þó heilli síðu í DV á laugardaginn eytt í það að útlista nýja fjölmiðlakönnun og árétta sívaxandi vinsældir DV hjá almenningi. Samkvæmt reiknilíkönum ritstjóranna er greinin heilsíðuauglýsing um versnandi vinnubrögð á ritstjórn DV.

Svona könnun eins og Gallup birti fyrir helgi er margræðari en ljóð atómskáldanna og þar getur hver sem er ráðið merkinguna og túlkað niðurstöðurnar eftir eigin höfði. DV einbeitir sér að því að tíunda vinsældir sínar og minnist varla á netmiðillinn sem FF heldur úti og er að miklu leyti í eigu Eyjólfs Sveinssonar. Það hefur trúlega ekkert með það að gera munurinn á mbl.is og vísi.is, sem hingað til hafa verið hnífjafnir í þessum könnunum, er orðinn sýnilegur og svo ekki verður um villst mbl í hag. Þetta eru þó einu raunverulegu tíðindin sem þessi könnun hefur fram að færa, en teljast að sjálfsögðu ekki fréttnæm á DV og það hefur sjálfsagt ekkert með eignarhaldið á miðlunum að gera.

Það getur þó einnig verið að Jónasi og Óla sé almennt illa við netmiðla, hvort sem þeir eru í eigu Eyjólfs Sveinssonar eða ekki, enda eru þetta allt saman "gervimiðlar", mannaðir kaffibrúsakörlum. Þó mann renni óneitanlega í grun að andúð þeirra félaga á netmiðlum sé sprottin upp úr þeirri óhuggulegu vissu að Netið mun að lokum leysa prentmiðlana af hólmi og skrúfað verði fyrir krana þeirra félaga.