Okkur Íslendingum finnst svakalega gaman að eyða og þá sérstaklega um efni fram, það er nefnilega svo dásamlegt að geta tekið þátt í lífsgæðakapphlaupinu af lífi og sál. Það er bara verst að við erum ekki heiðarlegri en svo að við þurfum að svindla í hverjum einasta kappleik og þess vegna erum við alltaf að takast á við skelfilega þenslu, svakalegan viðskiptahalla og morðóðan verðbólgudraug. Yfirstandandi lífsgæðakapphlaup er víst tapað þar sem við notuðum ólögleg aðstoðartæki eins og fáránlega bjartsýni og endalaus bankalán og yfirdráttarheimildir. Þetta er þó ekki eins slæmt og það lítur út fyrir að vera, enda vinna Íslendingar alltaf, líka þegar þeir tapa (sbr. landsleikinn í fótbolta við heimsmeistara Frakka á sínum tíma). Við ætlum þess vegna að halda áfram að eyða og þegar útibústjórinn skellir á nefið á okkur koma happadrættin sterk inn. Krepputímar eru gósentíð fyrir allar gerðir happadrætta, lottóa, spilakassa, getrauna og skafmiða og eftir því sem það þrengir að eyðsluklónum þá verja þær stöðugt meiri fjármunum í fjárhættuspilin og sjá áhyggjulausa lífið í hillingum á meðan þær tapa og tapa.

Þrilljón á þrilljón ofan

Fróðir menn á fjármálamarkaði segja að það sé of seint í rassinn gripið. Meðvitundarleysið hefur verið svo langvarandi að heiladauði er orðinn að veruleika og allar björgunaraðgerðir muni mistakast úr því sem komið er. Þetta þarf að vísu alls ekki að vera rétt hjá þeim og ég gæti næstum látið kokhreysti forsætisráðherra blekkja mig og lifað áfram í þeirri góðu trú að nýtt góðæri sé rétt handan við hornið. Það eina sem kemur í veg fyrir það að ég trúi er stöðugur fréttaflutningur fjölmiðla af allsherjar uppnámi í einhverju plássi úti á landi, en þar seldist Lottómiði með öllum tölum réttum. Vinningshafinn hefur ekki gefið sig fram og fjöldi þorpsbúa, sem henda auðvitað Lottómiðunum sínum um leið og þeir hafa keypt þá af gömlum vana (enda yfirleitt vita verðlaus pappír), ramba nú á barmi taugaáfalls vegna þess að þeir gætu hafa glatað "þrilljón"!

Þetta er harmleikur úr sýndarveruleika spilafíkilsins og það er nauðsynlegt fyrir okkur sem alltaf töpum að heyra svona hrylling af og til. Áhrifin komast einna næst því að vera kaþarsis, eða hreinsun, af því tagi sem Aristóteles fjallaði um á þeim góðu tímum þegar fólk gekk um í lökum og vissi ekkert um "þrilljónir" og ókeypis afnot af 100 þúsund krónum mánaðarlega í tíu ár. Á móti þessum ótíðindum koma svo ævintýrin, eins og það sem Mogginn greindi skilmerkilega frá á baksíðu nýlega um ungu konuna sem vann a.m.k. tvær "þrilljónir" hjá Happadrætti Háskólans. Svona sögur gefa okkur hinum von og við bætum við Lottó- og happadrættaáskriftirnar á greiðslukortinu og látum eitthvað smávegis smotterí eftir okkur strax - svona fyrirfram úttekt á "þrilljóninni" sem hlýtur að falla okkur í skaut fyrr en síðar. Þessi runa af happa -og óhappafréttum og hertur róður auglýsinga happadrættanna er bara fyrsta skrefið í flóknu samsæri sem miðar að því að viðhalda eyðslubrjálæði þjóðarinnar þó engir peningar séu lengur til.

Fávitasegullinn

Á námsárum mínum (þreytist ekki á að rifja þessa skelfingu upp) vann ég fyrir mér, nánast í þegnskylduvinnu, á bensínafgreiðslu í einu af "fátækrahverfum" höfuðborgarsvæðisins. Þetta var leiðinlegt og niðurdrepandi starf og eina tilbreytingin sem það bauð upp á var að fólkið sem lagði leið sína á stöðina eftir eldsneyti, þjónustu og lottómiðum var leiðinlegra í dag en í gær. Þegar ég horfði á það safnast, grúttimbrað með mjólkurpeningana, í biðröðina alla laugardaga (sem eru til lukku), með það fyrir augum að fá betra líf fyrir 500 krónur, fann ég upp nýyrði. Að vísu ekki jafn markaðsvænt orð og "þrilljón". Nýyrðið mitt var "fávitasegull" og var skilgeint eitthvað á þessa leið:

"Fyrir einhverjum árum, tóku nokkrir útsmognir aðilar sig til og dreifðu merkilegri vél, í hundraðatali, út um allt land. Tæki þetta stendur yfirleitt uppi á borði í sjoppum, verslunum, bensínstöðvum og öðrum álíka stöðum, þar sem sauðheimskur almúginn spókar sig. Vélin er í gangi alla virka daga og dælir út úr sér, pappírsmiðum með fyrirfram sviknum loforðum um ríkidæmi og áhyggjulaust líf. Vélin er þeirri náttúru gædd, eins og nafnið bendir til, að hún dregur að sér fávita með ótrúlegum krafti og er lygilega langdræg."

Segullinn er auðvitað ekkert eitt ákveðið tæki eða happadrætti, heldur handhægt tákn fyrir græðgi og landlægan draum um að geta eignast allt fyrir ekki neitt. Fávitasegullinn fær jarðbundna skynsemisdýrkendur til þess að láta eins og örvita. Gefur öreigunum von um gull og græna skóga um leið og hann plokkar af þeim síðustu hundraðkallana. Þeir sem festast í segulsviðinu þurfa ekki á neinu öðru að halda. Ekki brennivíni, kynlífi, ekki einu sinni líkamsrækt. Líf þeirra verður svo fullkomið í fáránleikanum og biðin eftir næsta drætti, hin næstum óbærilega spenna, getur ein eytt öllu þunglyndi. Öll eftirsjá hverfur, allar röngu ákvarðanirnar, allt "bullshittið" hættir að skipta máli. Innantóm eymdarlíf fyllast gleði og spennu. Nóg fyrir kaffikerlingarnar í stigagöngunum til að blaðra um. Alltaf hægt að drepa tímann, með því að valhoppa, jafnvel leiðast (fátæklingarómantík) að næsta segli og athuga hvort maður hafi óvænt eignast "þrilljón". Það er magnað hvað það getur verið gaman að lifa ef maður lokar augunum fyrir staðreyndum og einföldum líkindareikningi.

Ég er blaðamaður og þekki það af eigin raun hversu ömurleg gúrkutíðin á sumrin getur verið. Ég hef oft leitað í örvæntingu að einhverju sem gæti talist fréttnæmt, þó það sé ekki nema bara til að réttlæta það að ég sé yfirleitt í vinnunni frá 1. maí til 1. september. Klám er sígilt stöff í hallæri og ég hef nokkrum sinnum gripið til þess en hef þó aldrei séð aumari uppsláttarfréttir um þetta umdeilda efni en þær sem skutu upp kollinum a.m.k. á Stöð 2 og í fréttum RÚV nýlega um að það sé hægt að nálgast klám í sinni viðbjóðslegustu mynd á Netinu. Fréttamenn, Snorri í Betel og fleiri óþolandi vandlætarar ná ekki upp í nefið á sér þessa dagana af því að það er klám á Netinu og tenglar á slíkt hafi fundist á tveimur nafntoguðum íslenskum vefsvæðum. Þetta innantóma upphlaup og sú tilraun að reyna að gera Fróða og Strikið ábyrg fyrir því að almenningur á Íslandi geti skoðað klám á Netinu lýsir algeru skilningsleysi á eðli Internetsins, mannskepnunnar og eiginlega bara lífinu öllu.

Það er klám á Netinu, sei sei jú mikil ósköp

Ég hvorki nenni né treysti mér til að greina Netið, sem slíkt hérna, en reynum samt aðeins að átta okkur á því hvað við erum að tala um. Ég ætla að biðja ykkur að fyrirgefa mér, en mér finnst alltaf best að nota einfaldanir þegar ég pæli í flóknum hlutum og ætla þess vegna að ganga út frá nokkrum vel þekktum klisjum um Internetið: "Internetið er mikilvægasta fyrirbærið í fjölmiðlun og mannlegum samskiptum síðan prentvélin kom til sögunnar". "Á Internetinu má finna allt sem viðkemur mannlegu eðli frá því háleitasta til hins lágkúrulegasta". "70% alls þess efnis sem er á Internetinu er klám". "Netið er óháð lögum og landamærum". "Í Netheimum er allt leyfilegt". Bla bla bla...

Þetta vitum við öll enda er búið að hamra á þessu í öllum fjölmiðlum, fermingarveislum og heitum pottum síðustu árin. Allt er þetta satt og rétt en þó um leið helvítis kjaftæði, enda er Netið margarma skrímsli sem nær vonlaust er að festa hendur á. Það er misjafnt eftir löndum hversu langt menn eru komnir í að setja sér reglur um þetta fyrirbæri og yfirvöld út um allan heim standa, þar fyrir utan, ráðþrota gagnvart því hvernig skuli framfylgja slíkum lögum í Netheimum. Hér heima hefur löggjafinn sýnt þessu lítinn sem engan áhuga og á meðan stendur lögreglan ráðþrota og hefur hingað til ekki séð mikla ástæðu til að aðhafast nokkuð þegar kverúlantar og kerlingar úti í bæ rekast á eitthvað sem misbýður þeim á veraldarvefnum.

Ekki er klám klám ef það er .is

Þetta veit ég af eigin raun þar sem ég hef, eins og fyrr segir, nokkrum sinnum gert mér fréttamat úr klámi og Netinu. Þegar ég var blaðamaður á Visi.is komst "Íslenska kynlífssíðan" í fréttirnar þar sem á síðunni var spjall þar sem perrar virtust vera að legja snörur sínar fyrir ólögráða unglinga í þeim tilgangi að kaupa af þeim kynlífsþjónustu. Síðan var skráð undir .com léninu alræmda og því töldu yfirvöld sig lítið geta aðhafst í málinu. Stígamótakonur vissu harla lítið um málið og kunnu engin úrræði en urðu voða glaðar að fjölmiðlar skyldu sýna málinu áhuga. Eigandi síðunnar sá svo sjálfur sóma sinn í að loka henni áður en málið gekk lengra. Það eru sjálfsagt u.þ.b. tvö ár síðan þetta mál kom upp og síðan þá hafa opnað a.m.k. tvær síður undir .is léninu sem opna öfuguggum sama færi og "Íslenska kynlífssíðan" gerði. Þetta eru vefirnir Einkamál.is og Klám.is.

Klám.is hefur þann yfirlýsta tilgang að beina fólki á "góðar" erlendar klámsíður. Þegar vefurinn opnaði varð svipað upphlaup í fjölmiðlum og nú þegar það varð uppvíst að Davíð Þór Jónsson (áður hinn íslenski Larry Flint en talar nú fyrir persónur í barnaþáttunum um Pókemon) hafi slysast til að setja tengil á grófa klámsíðu frá heimasíðu íslenska klámblaðsins "Bleikt&Blátt". Ég tók þátt í fyrra upphlaupinu, sem blaðamaður á Vísi.is, og hringdi í hina ýmsu aðila; Stígamótakonur vissu enn ekki í hvorn fótinn þær áttu að stíga, löggan hummaði og vísaði á lögfræðinga embættisins og dómsmálaráðuneytisins, lögfræðingarnir hummuðu enn meira og vísuðu á grein í hegningarlögum frá 1946, eða þar um bil. Eigandi Klám.is hló bara og sagðist bara bíða rólegur eftir löggunni. Hann ætlaði að hringja í mig þegar drægi til tíðinda. Síðan er liðið rúmt ár og ekkert hefur heyrst.

Eiginlega hefur bara ekkert heyrst af klámi á Netinu í fjölmiðlum fyrr en eitthvert helvítis skítapakk í Ameríku var handtekið og stærsti barnaklámhringur sem sögur fara af á Netinu var upprættur. Þá litu íslensku gúrkubændurnir upp úr kaffibollunum og fundu klámtengill hjá "Bleiku&Bláu" og Strik.is. Fjandinn varð laus og bæði tilfellin verða rannsökuð. Enginn hefur hins vegar áhuga á Klám.is. Þetta gengur ekki alveg upp fyrir mér. "Bleikt&Blátt" er klámblað og hefur því þann yfirlýsta tilgang að dreifa klámi, líkt og Klám.is, en Klám.is virðist mega auðvelda gestum sínum að nálgast klám á erlendum síðum, en "B&B" ekki? (Það skal þó tekið fram að Pókémonþjálfarinn Davíð Þór aulaðist til að tengja yfir á vef sem seinna tengdist barnaklámi, sem er ferlega slæmt, óheppilegt og neyðarlegt en gerir þennan þriggja barna faðir varla að barnaníðingi?).

Varasamur rithöfundur vafrar um vefinn

Pressan hér á Strikinu heldur úti dálknum "Vafrað um vefinn", þar sem fók segir frá eftirlætis heimasíðum sínum. Þetta er allt gott og blessað og getur komið lesendum á áhugaverða afleggjara á upplýsingahraðbrautinni (önnur klisja). Nú er Strikið ekki klámvefur þó það sé sjálfsagt sú deigla sem sýður saman líflegasta Netgrautinn ofan í Íslendinga. Mikael Torfason, rithöfundur, kom í heimsókn til okkar og sagði frá því sem hann skoðar á Netinu og að sjálfsögðu var klám með í þeirri upptalningu (hafiði ekki lesið bækurnar hans?).

Mikki sagði frá "Húninum", eða "The Hun", sem býður upp á ókeypis klám og má sjálfsagt finna í bókamerkjum starfsmanna flestra íslenskra fyrirtækja, banka, spítala, olíufélaga og auðvitað fjölmiðla. Ég hef hraðskoðað þennan vef og fann nú lítið spennandi, helst óvenju ljótt fólk í ringulreið. Sem sagt lélegt og lítt spennandi klám. Mér skilst hins vegar að ef vel sé að gáð megi finna enn leiðinlegri subbuskap, þar sem t.d. dýrum er blandað í málið. Ekkert barnaklám er þó (að því er ég hef frétt) á Húninum, þannig að hann er ekki verri en allur sá hafsjór af útlendum klámsíðum sem Klám.is vísar á.

Á ég að gæta bróður míns?

Það vita allir að það er allt vaðandi í klámi á Netinu. Margir skoða það sér til ánægju og, væntanlega, yndisauka og misnota svo tölvupóst vinnustaða sinna til að senda skemmtilegustu myndirnar til vina og kunningja. Það er því ekkert óeðlilegt við það að það sé haft eftir nafntoguðum einstaklingi, á vef eins og Strikinu, að hann skoði klám á Netinu. Ef tengillinn hefði verið dauður, þ.e.a.s. það hefði ekki verið hægt að smella á hann, og það hefði bara staðið "Mikael skoðar klám á www.húnninn.com" hefði ekkert verið hægt að segja, þó hvaða fífl sem er geti auðvitað afritað slóðina límt hana í vafra, ýtt á "enter" og komist beint í klámið. Þetta upphlaup er bjánalegt og fáviskan lekur af því.

Það er hægt að finna allt á Netinu og allir finna það sem þeir leita að hvort sem það er klám eða bölmóður Vinstri grænna. Það er og verður allt vaðandi í klámi á Internetinu og börn, gamalmenni og blaðamenn munu geta gengið að því vísu án þess að "Bleikt&Blátt" og Strikið komi þar nærri. En bara svo það sé á hreinu og komi skýrt fram að ég vil ekki auðvelda ykkur neitt í þessum efnum þá hef ég bara lifandi tengill á hinn virðulega netmiðil Vísi.is en læt klámtenglana vera dauða. Þið getið bara slegið þá inn sjálf (ef þið hafið áhuga) eða opnað einhverja leitarvél og slegið t.d. inn leiðarorðið "Jenna" og klámið hrúgast yfir ykkur.

Hættiði að rugla í ömmu og öllum hinum

Góða skemmtun og fariði nú varlega á Netinu og á útihátíðum og í umferðinni og guðanna bænum beriði ábyrgð á sjálfum ykkur svo fréttamenn með meltingartruflanir eftir Árna Johnsen hætti þessum fáránlegu "nornaveiðum" (enn ein klisjan) á íslenskum vefsíðum. Ég styð nornaveiðikenninguna einfaldlega með því að pistill Mikaels á Pressunni var kominn í eldra efni og fjórir nýrri pistlar voru lagstir ofan á hann, þannig að (frétta)menn eru virkilega farnir að grafa og mér skylst að gröfturinn sé enn í fullum gangi og "Undirtónar" séu næstir. Nú er auðvitað ekkert við það að athuga að afleysingafólk á fjölmiðlum noti gúrkutíðina til að læra og grafa, en ég er hundfúll yfir því að Strikinu, vinnustað mínum, sé spyrt saman við "B&B" í fréttum og að blessuð amma mín (sem veit ekkert um Netið og hélt að ég væri að feta í fótspor afa míns með því að stunda blaðamennsku ) hafi fengið sjokk þegar hún heyrði það í fréttum Ríksútvarpsins að ég stæði í ströngu við að dreifa klámi og spilla hinni siðprúðu íslensku þjóð.