Albert fæddist í Reykjavík 5. október 1923, sonur Guðmundar Gíslasonar, gullsmiðs, og Indíönu Bjarnadóttur. Þau eignuðust átta börn og var Albert elstur þeirra. Hann missti föður sinn þegar hann var tólf ára og ólst upp hjá ömmu sinni, Ingibjörgu Guðmundsdóttur, í þakherbergi við Smiðjustíginn.
Albert gekk ungur í K.F.U.M. og kynntist stofnandanum séra Friðrik Friðrikssyni vel og hafði hann og þau málefni sem K.F.U.M. létu sig varða mótandi áhrif á drenginn. Fótboltinn var í hávegum hafður hjá K.F.U.M. og drengirnir söfnuðust saman hjá séra Friðrik og spörkuðu bolta í portinu á meðan þeir biðu eftir því að fundarsalirnir opnuðu.
Albert komst fyrst í kynni við knattspyrnu þegar móðurfrændi hans, sem var sjómaður, gaf honum skinnbelg harðfylltan af lofti. Belgurinn var hin besta gjöf og Albert sparkaði honum linnulaust þar til hann eignaðist pening fyrir almennilegum bolta. Draumur hans var svo að komast í meistaralið Vals og eignast Valsbúning.
Hann náði síðan miklu lengra en hann hafði gert sér vonir um og ferill hans er líklega draumur flestra sem byrja að iðka knattspyrnu af fullum krafti í æsku. Drengurinn sem var sendill í Reykjavík, sælgætissali á Melavellinum, dorgaði á bryggjunni og seldi flöskur sem hann fann á götuni hélt út í hin stóra heim til þess að mennta sig og sneri aftur dáður og sigursæll atvinnumaður í fótbolta. Albert hóf feril sinn með Glasgow Rangers árið 1945 og þaðan lá leiðin til Arsenal á Englandi.
Arsenal fór til Parísar ávopnahlésdaginn 1946 og keppti við Racing Club de Paris og vann leikinn 2:1. Albert vakti athygli Frakkana sem föluðust eftir honum. Aðstæður í Frakklandi voru miklu betri en á Englandi og forsvarsmenn Arsenal, sem voru staðráðnir í að gera Albert að alvöru atvinnumanni, hvöttu hann eindregið til að fara til Frakklands og þrátt fyrir að Club de Paris hefði upphaflega sóst eftir honum endaði hann hjá Nancy. Albert reyndist liðinu öflugur liðsauki og vegur og virðing Nancy jókst til muna á meðan Íslendingurinn lék með liðinu.

Hvíta perlan

Albert var duglegur að skora mörk á fyrsta tímabili sínu hjá Nancy, var markahæstur leikmanna liðsins og skoraði tvö mörk í öllum bikarleikjumen liði vann þá alla 2:1. Sjálfur sagðist Albert hafa verið heppinn en frammistaða hans varð til þess að íþróttafréttamenn fóru að kalla hann "hvítu perluna". Albert lýsir þessu í bók Gunnars Gunnarssonar, Albert, frá 1982: "Nafngiftin var þannig til komin, að árið áður en ég kom til Nancy, hafði komið fram á sjónarsviðið norður-afrískur leikmaður, sem hét Ben Barek. Hann var talinn með þeim snjöllustu sem spörkuðu bolta á meginlandi Evrópu og gekk undir nafninu "svarta perlan" í blöðunum."
Albert og Barek tókust fyrst á í leik Nancy og Stade Francais. Mikið var gert með þessa hólmgöngu og báðir fengu leikmennirnir að ávarpa þjóðina í útvarpi fyrir leik og keppnin var auglýst út um allt land sem einvígi milli hvítu perlunnar og þeirrar svörtu.
Barek byrjaði vel í leiknum og skoraði tvö mörk í fyrri hálfleik. Albert fann sig ekki og leist ekki á blikuna en fann sig í seinni hálfleik, skoraði tvö mörk og lagði þriðja markið í sigri Nancy og fjölmiðlar sögðu að með sigrinum hefði Albert unnið sig upp í varanlegt álit hjá frönsku þjóðinni.

Úr boltanum í stjórnmálin

Árið 1948 samdi Albert við AC Milan en þegar hann hnébrotnaði í leik gegn Lacio di Roma var hann afskrifaður enda þótti engin von um að hann næði fullum bata. Það var svo læknir höfuðandstæðinganna í Inter Milan sem vildi gera tilraun til að bjarga hnénu með skurðaðgerð. Milan vildi ekki taka slíka áhættu og Albert keypti því samning sinn við liðið gegn vægu verði og fór í aðgerðina. Hann náði sér aftur á strik og lauk svo atvinnumannsferli sínum í Frakklandi.
Hann sneri aftur heim til Íslands árið 1954. Hann hafði komið sér upp viðskiptasamböndum og náð í hin ýmsu umboð í Frakklandi og haslaði sér völl sem heildsali í Reykjavík. Sagan segir að daginn eftir að hann sté út úr flugvélinni hafi hann verið farinn að þramma milli verslana bjóðandifranskan fatnað handa kvenfólki. Knattspyrnuhetjan var orðinn að venjulegum heildsala.
Albert henti sér út í stjórnmálin með hugarfari íþróttamannsins og lék oft einleik og fór oft gegn félögum sínum í Sjálfstæðisflokknum. "ég skil ósköp vel óánægju Sjálfstæðismanna með mig. Ég er ekkert að lá þeim hana," sagði Albert í bókinni frá 1982.
"Ég tek þeirra óánægju eins og hverju öðru, því að um leið og ég finn að ég get ekki haldið mínu sjálfstæði, þá hætti ég í pólitík. Mín köllun er sú, að ég skuli láta eitthvað gott af mér leiða í þágu hópa eða einstaklinga, samfélagsins í heild."
Albert sagðist ekki hafa verið mikið með hugann við pólitík þegar hann var í boltanum en ýmsir flokkar föluðust eftir kröftum hans þegar hann kom heim, þar á meðal Framsóknarflokkurinn. Jónas frá Hriflu réð honum þó frá því að starfa með framsókn. "Úr því að þú valdir það lífsstarf að gerast heildsali, þá er ekki við hæfi, að þú gangir í Framsóknarflokkinn."

Maður fólksins spilaði alltaf sóló

Albert varð þekktur fyrir greiðvikni sína og fólk leitaði til hans með ólíklegustu vandamál og þegar fokið var í öll skjól og komið hafði verið að luktum dyrum hjá bönkum og nefndum þá var leitað til Alberts sem hafði enga þolinmæði gagnvart málalengingum og dreif hlutina áfram.
Ingi Björn, sonur Alberts, starfaði með honum í heildsölunni og eftir að Albert dró sig í hlé og fór á fullu í stjórnmálin var hann enn meðskrifstofu í heildsölunni og tók á móti fólki. "Þetta var oft eins og í biðstofu hjá lækni og það var varla vinnufriður en hann tók á móti öllum.
Hann mátti ekkert aumt sjá og stóð vel undir því að vera kallaður maður litla mannsins en það fór oft bæði fyrir brjóstið á samherjum hans og andstæðingum." Ingi Björn segist, aðspurður, ekki endilega telja að sú fátækt sem Albert ólst upp við hafi ráðið því hversu hjálpsamur hann var.
"Það bjuggu flestir við þetta á þessum tíma. Ég held að menn séu bara svona af Guði gerðir. Þá var hann mikill aðdáandi séra Friðriks og það hefur sjálfsagt haft sitt að segja. Hann var fyrirgreiðslupólitíkus og var stoltur af því." Albert sagðist sjálfur vera fyrirgreiðslupólitíkus og svaraði því einfaldlega svona: "Já, tvímælalaust. Ég geri allt sem ég get fyrir alla sem leita til mín."
Albert stofnaði Borgaraflokkinn skömmu fyrir alþingiskosningarnar árið 1987 eftir að Þorsteinn Pálsson, þáverandi formaður Sjálfstæðisflokksins, fann "tylliástæðu til þess að losna við Albert úr flokknum", eins og Ásgeir
Hannes Eiríksson orðar það. "Albert mætti andstreymi innan Sjálfstæðisflokksins alla tíð og það var ekkert nýtt fyrir honum að það stæðu á honum öll spjót. Hann fór í stjórnmálin til þess að framkvæma hluti og hann keyrði áfram á fullri ferð, enda kemur hann inn í pólitíkina sem lærisveinn Jónasar frá Hriflu. Hann kom inn á sínum eigin nótum og forsendum og ögraði öllu flokkseigendaliðinu og gerði það alla tíð. Hann var alltaf í fyrsta eða öðru sætinu í prófkjörum", segir Ásgeir Hannes og rifjar svo upp stemninguna í kringum stofnum Borgaraflokksins.
"Fjöldi stuðningsmanna Alberts var gríðarlegur og meðbyrinn var ótrúlegur." Niðurstaða kosninganna eru eftirminnilegt dæmi um styrk Alberts og Hulduhersins hans en Albert fór á þing fyrir Borgaraflokkinn og tók sex menn með sér og það er ekki fyrirsjáanlegt að slíkur einleikur verði endurtekinn.

Áfram Ísland
Ásgeir Hannes var vinur og samstarfsmaður Alberts í Borgaraflokknum og hann segir það vilja svo skemmtilega til að Sjálfstæðisflokkurinn sem á sínum tíma hafnaði Albert sitji landsfund sinn um helgina undir vígorði Alberts "Áfram Ísland".
"Þannig að sjálfstæðismenn sitja í skugga eða skjóli Alberts, allt eftir það hvernig á það er litið. Áfram Ísland var slagorð Alberts í forsetakosningunum 1980 en varð upphaflega til á fótboltavöllunum í Frakklandi en Frakkarnir öskruðu alltaf áfram Ísland þegar Albert geystist upp völlinn. Við notuðum þetta svo í kosningabaráttunni og stofnuðum meira að segja þjóðmálasamtökin Áfram Ísland og gáfum út samnefnt blað í sextíu þúsund eintökum."
Ingi Björn segist helst geta skýrt áhuga hans á embættinu með því að hann var metnaðarfullur persónuleiki sem hafi ætið vilja ná sem lengst í því sem hann tók sér fyrir hendur. "Hann fékk líka mikið af áskorunum og sló því til."
Indriði G. Þorsteinsson, rithöfundur, var kosningastjóri Alberts í forsetakosningunum og stillti sínum manni upp sem "frambjóðenda hinna óskólagegnu gegn akademíunni." Albert fékk 20% atkvæða í kosningunum sem þótti góður vitnisburður um persónulegar vinsældir hans.

Heiðarlegur töffari
Ingi Björn segir það lýsa föður sínum best að hann var "heiðarlegur maður og drengur góður." Hann var sannur vinur vina sinna og átti það til að komast í klandur vegna trygglyndis síns. Albert var örlátur og ekki mikið fyrir að safna auði og sagðist ekki hika við að gefa af því sem hann átti ef svo bæri undir. Hann svaraði því einhverju sinni til í viðtali við Vikuna að það væri ekkert mál að verða ríkur: "Það þarf bara að skapa sér traust og standa í skilum."
Það eru til ófáar frægðarsögurnar af Albert en ein sú minnisstæðasta er þegar frambjóðendum var hóað saman og þeir fengnir til að reyna að skora körfu. Menn bisuðust undir körfunni við að koma boltanum ofan í en þegar það kom að Albert gekk út á miðjan völl, þéttur á velli, og sparkaði boltanum beint ofan í körfuna. Þetta er lýsandi dæmi um sjálfsöryggi mannsins. Karfan var glæsileg og er en í minnum höf en hefði hann skotið fram hjá myndi það líklega enn fylgja honum.
Ásgeir Hannes segist vera of ungur til þess að muna beint eftir knattspyrnuafrekum Alberts en rifjar upp gamla sögu sem hann hefur eftir Birgi Ísleifi Gunnarssyni, seðlabankastjóra. "Þeir tóku einhvern tíma leigubíl saman í Frakklandi. Leigubílstjórinn hjó eftir þessu undarlega tungumáli sem þeir töluðu og spurði hvaðan þeir væru. Birgir Ísleifur sagðihonum það og þá tók hann heldur betur við sér og hrópaði "Island. Monseur Gudmundsson. Island. Monseur Gudmundsson" og lýsti svo afrekum Alberts á fótboltavellinum, með miklum tilþrifum, alla ferðina. Þegar þeir koma svo á leiðarenda spyr Birgir Ísleifur Albert hvort hann vilji ekki kynna sig fyrir manninum. Albert gengur þá glaðlegur til mannsins og réttir honum nafnspjaldið sitt. Frakkinn tók vantrúaður við því og horfði svo á Albert og sagði: "Ert þetta þú? Mikið helvíti ertu orðinn feitur."

Umsetinn fjölskyldufaðir

Ingi Björn segir að faðir hans hafi vitaskuld verið önnum kafinn og þau systkinin, Helena Þóra, hann og Jóhann Halldór, hafi því ekki haft jafn mikið af honum að segja og æskilegt þykir í nútímasamfélagi. "Hann myndi líklega þrífast illa í sambúð eins og þær eru orðnar í dag. En þetta var bara svona í þá daga og hann var ekkert verri faðir fyrir það. Hann naut svo auðvitað mikils skilnings móður okkar sem studdi í öllu sem hann tók sér fyrir hendur.
Albert lést þann 7. apríl árið 1994, sjötugur að aldri. Afrek hans á sviði knattspyrnu, stjórn- og félagsmála munu væntanlega halda nafni hans á lofti um ókomna tíð en það verður hver og einn að meta hvort íslenskir atvinnumenn í fótbolta spili í skugga eða skjóli Alberts og ekki síður hvort flokkurinn sem sneri við honum baki sitji landsfund sinn í skugga Alberts.
Brynhildur Jóhannsdóttir, eiginkona hans, var ekki mikið fyrir að berast á þegar sól Alberts reis sem hæst en sagði þó að það þýddi ekki "að mér finnist ég standa í skugganum af manninum mínum, heldur þvert á móti; ég stend í ljómanum sem af honum stafar og það nægir mér."

BIRT Í FRÉTTABLAÐINU