Hlutur rithöfunda í þessum árlega mannjöfnuði þriggja manna nefndanna hefur þó, að þessu sinni, fallið í skuggann fyrir þeirri átakanlegu staðreynd að aðeins ein tilnefning af tíu féll konu í skaut. Jólabókaflóðin hafa að vísu oft verið öflugri en nú og því verður ekki neitað að hlutur kvenna á þessu samdráttarári í bókaútgáfu er ansi rýr.
Þetta breytir því þó varla að þeir sem fylgjast með þróun jafnréttismála almennt og rannsaka hlut kvenna í fjölmiðlaumræðu, fjölda þeirra í stjórnum og ábyrgðarstöðum hljóta að spyrja sig hvað valdi því að engin kona fær tilnefningu í flokki fagurbókmennta. Þetta mun vera einsdæmi í sögu verðlaunanna og það sem furðulegast er að þegar þetta gerist sitja tveir þekktir kvenskörungar í dómnefndinni.
Kynjakvóti er vissulega útilokaður í þessum efnum og væri öllum skrifandi konum til minnkunar en þar sem nefndarstörf af þessu tagi ganga út á málamiðlanir og samningaviðræður hlýtur fólk að ætla að hægt hefði verið að skipta í það minnsta einum karli út fyrir konu. Þær fáu bækur sem konur skrifa í ár þykja nefnilega, sumar hverjar, býsna góðar.
Það hefur einnig vakið eftirtekt að valkyrjurnar Ingibjörg Sólrún Gísladóttir og Katrín Jakobsdóttir, sem sátu í nefndinni ásamt einum karlmanni, eru báðar varaformenn stjórnmálaflokka. Það breytir svo sem engu enda er Katrín í hópi gleggri bókmenntarýna landsins og vinsældir Ingibjargar Sólrúnar hljóta að réttlæta það að hún gegni hlutverki fulltrúa almennings í nefndinni.
Þetta er þó ef til vill ekki síst tímanna tákn en undanfarið hefur mikið verið rætt um að stjórnmálamenn hafi misst öll völd sín til auðmanna og viðskiptablokka. Alþingi er sem sagt að verða eins og hálfgerð hússtjórn í meðalstórri blokk í Kópavoginum. Þar þrasar fólk að vísu um bílastæðamál og sorphirðu á meðan pólitíkusunum er þó í það minnsta enn treyst til þess að hafa vit á bókmenntum. Næsta skref hlýtur því að vera að koma þriðja varaformanninum að í nefndinni og þá væri eðlilegast að stjórnarflokkarnir skipuðu tvo og stjórnarandstaðan einn. Hlutföllin væru þá svipuð og í Útvarpsráði og öðrum slíkum stofnunum. Engir kunna hrossakaup betur en stjórnmálamenn og þannig væri vart hægt að efast um sameiginlega niðurstöðu þriggja slíkra. Hlutur kvenna myndi þá ekki skipta neinu sérstöku máli, vinsældir höfunda yrðu aukaatriði rétt eins og huglægt mat nafnlausra kjósenda úti í bæ á gæðum tiltekinna verka.
Hver getur efast um gæði bókmenntaverka sem hafa hlotið sameiginlega náð fyrir augum Guðna Ágústssonar, Geirs H. Haarde og Ingibjargar Sólrúnar eða Katrínar Jakobsdóttur?

Smáa letrið í Fréttablaðinu.