Kvikmyndaunnendur um allan heim kætast alla jafna í lok mars ár hvert þegar Ólympsguðir nútímans stíga til jarðar, niður á rauða dregilinn og leyfa okkur hinum dauðlegu að taka þátt í gleði sinni og sorgum eina kvöldstund. Óskarsverðlaunahátíðin í ár var hins vegar afar lítið spenanndi. Goðin voru litlaus og þungbúin. Miðjumoðarar fengu óverðskulduð verðlaun í helstu greinum. Engin sýndi nein sérstök tilþrif. Allar gyðjurnar lögðu mikið upp úr því að vera í hefðbundnum kjölum. Cher var fjarri góðu gammni og ef ekki hefði verið fyrir hana Björku okkar Guðmundsdóttur hefði engin múndering á staðnum fengið fólk til að yppa öxlum og hrista hausinn. Lopez, Jolie og Zeta Jones voru allar voða sætar og fínar, en hvað er nú óvenjulegt við það?

Karladeildin var enn mina spennandi. Anthony Hopkins slæptist þarna um eins og afdankað gamalmenni, Russel Crowe mætti í einni eftirminnilegustu fýlu síðustu ára og gat ekki einu sinni sýnt þann sóma að brosa þegar brandarar kynnisins Steve Martin geiguðu og þrátt fyrir að Akademían slengdi óverðskulduðum verðlaunum í ástralslska buffið dugði það ekki einu sinni til að kalla fram bros. Skylmingaþrællinn fór hamförum í uppgerðarþunglyndi, rembingi og tilgerð. Honum veitti ekki af að taka menn eins og Mel Gibson til fyrirmyndar. Það eitt að koma frá fyrrum fanganýlendu og hasla sér völl í Hollývúdd er ekkert einsdæmi. Þá er afrek Bjarkar stærra.

Nicholas Cage var flottur, sem og Samuel L. Jackson og Chow Yun Fat var áberandi sjarmerandi og töff, enda mikill geðprýðismaður sem hefur vegna léttrar lundar og töffheita verið borin saman við alvöru gaura af gamla skólanum á borð við Spencer Tracy og Humphrey Bogart. Michael Douglas er orðin áberandi gamall og verður sveskjulegri með hverju árinu, en hann bar höfuðið hátt og naut þess greinilega í botn að mæta með nýju ungu eiginkonuna upp á arminn.

Steve greyið Martin var svo sem ekki öfundsverður af því hlutskipti að fylla skarð Billys Cristal sem er hreinlega orðin atvinnumaður í að kynna þessa merkilegu skrautsýningu. Martin hafði að vísu rænu á því að reyna ekki að stæla Crystal og tókst betur upp en Whoppi Goldberg og David Letterman, en það eitt og sér hefur ekkert að segja. Hann gerði út á uppistand, enda kann hann það, en brandararnir voru æði misjafnir og grínistinn var bæði fálmkenndur og ómarkviss, sérstaklega ef hann er borinn saman við Crystal sem fléttar kynningar á aðalmyndunum jafnan listilega inn í söng og dansatriði.

Annað veigamikið atriði sem klikkaði er að ekki var boðið upp á nein skemmtileg innskot eða samsuðu gullvægra augnablika kvikmyndasögunnar. Þeir þættir hafa oftar en ekki kallað fram gæsahúð og jafnvel tár hjá okkur gömlu hundunum sem höfum gert draumaverksmiðjuna að merkingarmiðju tilveru okkar. Og þegar Óskarsverðlaunin eru leiðinleg þá eru þau leiðinleg og Steve Martin gat sáralítið gert til að bjarga málunum. Billy Crystal einn og sér er nógu góð ástæða til að sitja yfir athöfninni og þegar hans nýtur ekki við er engin í sjónmáli annar en Jim Carrey sem gæti mögulega skemmt áhorfendum og haft gaman að þessu um leið.

Skipting verðlaunanna sjálfra var einna ánægulegust við þetta kvöld. "Gladiator" er að vísu ofmetin, sem og Crowe. Engin getur neitað því að Crowe var flottur í "Galdiator" en hann hefði frekar átt skilið verðlaun fyrir leik sin í "L.A. Confidential" eða "Insider" á sínum tíma. Það var þó huggun harmi gegn að Crowe sigraði frekar en hinn stórlega ofmetni Tom Hanks, en það er í raun alveg undarlegt að maðurinn megi ekki leika sjálfan sig í nokkurri mynd án þess að hljóta tilnefningu eða verðlaun fyrir. Þetta er fyrir löngu orðið hallærislegt. Og þó Juliu Roberts detti það i hug einu sinni á ferlinum að leika, þá er það full raunsarlegt að verðlauna hana með gullkalli, en hún kemur þarna í kjölfar Kim Basinger þannig að þetta er kanski að verða "trend". "Chrouching Tiger, Hidden Dragon" vann verðskuldað í flokki erlendra mynda og Steven Soderbergh var, sem betur fer, valin besti leikstjórinn. Ridley Scott fór greinilega í fýlu, en ég get ekki skilið hvernig manninum datt í hug að hann ætti verðlaun fyrir leikstjórn skilið fyrir það að halda utan um "Gladiator", hann hefði allt eins getað verið tilnefndur fyrir "Hannibal".

Athöfnin var óvenju stutt að þessu sinni og áhorf hefur sjalfan verið jafn lítið og aðstandendur verðlaunanna ættu að íhuga það hvort ekki þurfi að krydda þetta svolítið fyrir sauðsvartan almúgann. Hingað til hefur þó Hollýwúddliðinu tekist að trekkja okkur að, en alvöru liðið virðist vera að deyja út og pappafólk er að koma inn í staðinn. Jack Nicholson var ekki einu sinni glottandi með sólgleraugun í fremstu víglínu, engin gerði sig að fífli eins og grenjuskjóðan Gwyneth Paltrow og engin trampaði á sætisbökum eins og Benigni. Skemmtigildi verðlaunanna virðist fokið út í veður og vind og ekki lái ég Agli Helgasyni að hafa sofnað út frá þessu öllu saman.

Kolla Bergþórs verður með eithvað Óskarstverðlaunatrums í Fréttablaðinu á morgun og bað mig um að spá. Blaðið er á leiðinni í prentun og því væntanlega meinlaust að demba þessu á vefinn.

Besti leikarinn

Ég er í miklum vanda staddur hérna. Ef ég léti tilfinningarnar ráða segði ég Johnny Depp vegna þess að hann er æði. Ef ég á að vera heiðarlegur finnst mér samt að Sean Penn eigi að fá þetta. Ef það væri eitthvert réttlæti í Hollywood fengi Penn styttuna en ætli Bill Murray taki þetta ekki, enda Depp og Penn báðir utangarðsmenn í Hollywood.

Besti leikari í aukahlutverki

Það er einhver Óskarsára yfir Mystic River og ég geri ráð fyrir að Tim Robbins, ólíkt Sean Penn, njóti þess og vinni verðlaunin. Ken Watanabe væri þó vel að þeim kominn þar sem hann lyfti The Last Samurai á hærra plan.

Leikkona í aðahlutverki

Charlize Theron tekur þetta. Engin spurning. Fyrir það fyrsta er hún mjög góð leikkona en með því að láta breyta sér í skrímsli sannar hún að á bak við fríða snoppuna leynist þrusu talent. Það hefur líka alltaf verið líklegt til árangurs að bæta á sig aukakílóum að afskræma sig fyrir hlutverk. Fólk fær umbun fyrir slíkt í formi styttu.

Leikkona í aukahlutverki

Renée Zellweger er að hirða flest verðlaun fyrir þetta og því væri kannski eðlilegt að ákveða að hún fái Óskarinn líka. Ég held hins vegar að kaldhæðni örlagana mun leika hana grátt og hún fari tómhent heim. Hennar tími gæti þó vissulega verið komin. Annars má Marcia Gay Harden gjarnan fá verðlaunin og ég er ekki frá því að Óskarsára Mystic River gagnist henni vel og ríði baggamuninn.

Leikstjórn

Peter Jackson á að vera búinn að fá þessi verðlaun bæði fyrir The Felllowship of the Ring og The Two Towers og ef þetta lið sniðgengur hann eina ferðina enn má það allt brenna í helvíti. Ég er samt smeykur við þjóðrembinginn í Bandaríkjamönnum sem hefur stigmagnast eftir að brjálæðingurinn tók við völdum í Hvíta húsinu. Svo er kosningaár. Ætli Nýsjálendingur eigi nokkurn séns?

Besta myndin

Það sama má segja um bestu myndina og besta leikstjórann. Fái Hringurinn þessi verðlaun ekki núna þá er eitthvað mikið að. Það er auðvitað eitthvað mikið að þarna úti og Óskarinn verður aldrei raunhæfur mælikvarði á gæði eða hæfileika en The Return of the King trompar allar hinar myndirnar þó þær séu góðar. Það er dæmigert fyrir þetta lið að verðlauna þríleikinn í heild sinni núna en gerist það ekki verður gerð bylting.

Menn sem telja sig vita fyrir víst hvaða leyninafn meintur barnaníðingur, sem komst í fréttir fyrr á árinu þegar hann var handtekinn með gríðarlegt magn barnaklámefnis undir höndum, notar á www.einkamal.is fullyrða að hann hafi snúið aftur á gamlar veiðilendur. Auglýsingin hans er býsna sakleysisleg en hann sækist eftir kynnum við stúlkur undir 35 ára aldri. Hann segist vera ígóðri stöðu, heiðarlegur og barngóður. Hann flokkar einnig börn sem áhugamál og finnst gott að kúra fyrir framan sjónvarpið. Þeir sem telja sig vita betur fullyrða þó að þarna fari úlfur í sauðagæru með raunverulegan áhuga á börnum fremur en kvenkyns jafnöldrum sínum.

Viðmælandi Fréttablaðsins hefur rökstuddan grun um að maður sem handtekinn var vegna umfangsmikils barnakláms fyrir ári, sé aftur kominn á kreik. Viðmælandinn gerði tilraun og setti póst á Netið þar sem hann þóttist vera unglingur, í leit að nánum kynnum. Svörin stóðu ekki á sér, og voru flest frá mun eldri karlmönnum.
"Ég hef rökstuddan grun um að maður sem var handtekinn í tengslum við umfangsmikil barnaklámsmál fyrr á árinu sé farinn að leita fyrir sér á ný á Einkamálum.is", segir maður sem fylgst hefur með umferð á stefnumótaþjónustunni Einkamál.is á Internetinu.
"Ég veit að hann leitaði að krökkum þarna á sínum tíma og hef mínar heimildir fyrir því að hann sé kominn aftur. Ég gerði sjálfur tilraun, til þess að kanna umfang og eftirspurn eftir svona efni, og setti inn auglýsingu á vefinn þar sem ég sagðist vera 16 ára gamall og langaði að kynnast "stelpum á mínum aldri og strákum sem eru svolítið eldri," eins og ég orðaði það. Svörin létu ekki á sér standa og fyrsta sólarhringinn fékk ég yfir sextíu svör. Þau voru flest frá karlmönnum á aldrinum 30 til 40 ára sem sögðust vera tilbúnir til að leiðbeina mér. Einn segist til að mynda eiga mikið úrval af hjálpartækjum sem hann vilji nota með mér. Hann segist ekki telja mig tilbúinn í endaþarmsmök að svo stöddu og vill byrja á munnmökum.
Ég svaraði sumum og viðurkenndi þá að ég væri ekki alveg orðinn 16 ára og einum sagði ég að ég vari bara 14. Þetta dró þó síður en svo úr áhuga þessara manna og mér finnst það með hreinum ólíkindum að það sé til mýgrútur af mönnum í kringum fertugt sem séu tilbúnir til að leggjast með 15 ára dreng undir því yfirskyni að þeir ætli að kenna honum á kynlífið.
Það er svo auðvitað fyrir neðan allar hellur ef þessi tiltekni maður er í þessum hópi. Að það skulið líðast að menn fái smá tiltal uppi á Hverfisgötu og geti svo haldið áfram þessari iðju og lagt snörur sínar fyrir ungmenni á Netinu."

Hagnaðatrölur banka og annarra stórfyrirtækja hafa verið að detta inn og út úr umræðunni undanfarið. Það má sjálfsagt lengi velta þeim tölum fyrir sér en þær eru hins vegar orðnar svo fáránlega háar í augum hins almenna launamanns að hann veit varla hvað hann á að halda um þær.
Helstu áhrif þessara talna á daglaunaþrællinn sem hangir á horriminni eru þau að þær fylla hann tortryggni; það hlýtur að vera maðkur í þessari gróðamysu? Eru þessi fyrirtæki kannski að hluta þessara peninga af mér?, spyr hann sig á meðan hann dælir bensíni sjálfur á bílinn sinn og kaupir Prins Póló fyrir hagnaðinn.

Ímyndarsmiðir þeirra sem liggja á gróðanum hafa komist að því að það borgar sig að henda nokkrum molum af gnægtarborðinu og kjósa oftast að láta einhverja aðila sem aldrei geta skilað gróða en vinna þjóðþrifaverk njóta gjafanna. Milljón í þetta íþróttafélag, hundraðþúsund kall í hitt og reytingur handa langveikum börnum og einstæðum mæðrum.
Þeir sem vildu elja stofnfé SPRON ætluðu til dæmis að réttlæta viðskiptin með sjóði sem myndi úthluta um 300 til 400 milljónum króna árlega í hitt og þetta í menningunni.
Gott og vel. Engin ástæða til að amast við göfugri viðleitni til að láta gott af sér leiða en afhverju ekki að ganga skrefið til fulls og gera hlutina með stæl svo um munar? Landsbanki, Íslandsbanki og KB banki högnuðust samanlagt um 16,3 milljarðar á síðasta ári. Væri ekki ráð að setja tíund af þessum peningum í menningu, íþróttir og eitthvað sem fær fólk til að hugsa og hreyfa sig?
Þetta væri vitaskuld viðsnúningur á viðskiptahugmynd kirkjunnar sem gengur út á að smælingjarnir greiða hinum stóra tíund launa sinna en er samt ekki svo galið. Meirihluti tekna hins almenna borgara fer hvort sem er í það að smyrja tannhjól peningamaskínunnar á einn eða annan hátt þannig að þetta yrði bara falleg og skemmtileg hringrás. Það yrði að vísu meira líf og fjör í tilverunni en líklega hentar það hagsmunum þeirra sem ráða og græða best ef fólk situr hugsunarlaust fyrir framan sjónvarpið alla daga.

Smáa letrið í Fréttablaðinu

Bæði bók og mynd lýsa því hvernig (kjarna)fjölskylda gliðnar í sundur og meðlimir hennar snúast hvor gegn öðrum, þegar þeir einangrast og geta ekki leitað út fyrir ramma fjölskyldunnar. Þar sem mest spenna hvílir á sambandi feðganna er óhjákvæmilegt að gefa Ödipusarduldinni gaum, þegar verkin eru skoðuð, þó kenningar Freuds virðist ekki falla neitt sérstaklega vel að The Shining.

Þar sem sálarflækjan eða komplexinn liggur aðallega hjá Jack en ekki Danny fellur goðsögnin um Ödipus enn betur að The Shining heldur en kenningar Freuds, þannig að ábendingar Willams Pauls eru síður en svo úr lausu lofti gripnar, þar sem Jack hafnar Danny og snýr, í raun, við honum bakinu. Þegar svo Danny, sem setur allt sitt traust á föður sinn, kemst að raun um að sér (og móður sinni) stafar bein ógn af honum, þá hafnar hann honum ekki fullkomlega og upplifir þess í stað miklar sálarflækjur og tvíbentar tilfinningar í garð pabbans, sem hann bæði elskar og óttast í senn. Óttin þarf náttúrlega ekkert endilega að vera geldingarótti (þó Danny standi í lokin uppi sem sigurvegari og yfirgefi föðurinn með móðurinni), sem hann verður óhjákvæmilega, ef greiningin á verkinu á að vera algerlega Freudísk.

Ödipusarduldin skýtur semsagt upp kollinum í báðum tilfellum, þó áherslurnar séu mismunandi í verkum Kubricks og Kings. Í báðum verkunum klofnar fjölskyldan í tvær fylkingar, þ.e. faðirinn gegn móður og syni, sem standa saman, þó í raun sé um miklu meira conflict að ræða í bókinni. Þar er Jack miklu mannlegri (ókey, hann er engu að síður skíthæll) og sympatískari. Hann á í innra stríði og reynir eins og hann getur að standa sig, þrátt fyrir það hversu glataður hann er. Hann vinnur þó í leikritinu sínu, nýtur ásta með konunni sinni og reynir að halda aftur af fortíðardraugunum, sem einmitt opna hóteldraugunm leið að sál hans.
Hann er engu að síður aumingi, sem tekur ekki raunverulega ábyrgð á nokkrum sköpuðum hlut og veltir öllu yfir á höfuðóvini sína, soninn og eiginkonuna, sem hann telur halda sér niðri. Þannig að það er eiginlega Jack, sem kemur með Ödipusar komplexinn inn í bókina og styðst þá við "hinn markvissa mislestur Freuds" til þess að geta varpað allri ábyrgð yfir á, ófétið sem er að kljúfa fjölskylduna og snúa kerlingarálftinni gegn sér, Danny. Það er semsagt ekki hann, faðirinn, sem rífur friðinn og eininguna, (sem er tilfellið í gömlu goðsögninni, eins og Paul bendir á í greiningu sinni) heldur blásaklaus sonurinn, sem síðan fyllist rétlætanlegri skelfingu og neyðist til þess að fara að óttast föður sinn, sem er að breytast í morðótt skrímsli.
Móðurinni er einnig gefin meiri gaumur hjá King, þó hún sé vissulega í skugga feðganna. En tilfinningar hennar eru þó gefnar upp og fjölskyldusaga hennar og eigin komplexar, réttlæta á margan hátt breytni hennar, þannig að hún verður ekki þetta ræfilslega, vælandi gauð sem kvikmyndin býður upp á.
Stanley Kubrick hefur hins vegar enga ástæðu til annars en kynna Wendy til sögunnar sem annað en ljóta og leiðinlega vælukerlingu, þar sem hún fellur fullkomlega inn í fjölskyldumynd kvikmyndarinnar sem slík, enda eru persónur myndarinnar (sérstaklega Jack og hún) frekar grunnar steríótýpur, þó vissulega komi fram viss átök í persónu Jacks, þá eru þau í raun strax í upphafi dæmigerður brjálaður morðingi og vælandi fórnarlamb. Jack og Wendy eru meira einhliða í myndinni og verða kómískari eftir því sem líður á hana.
Jack Nicholson er gefið það svigrúm, sem hann þarf til þess að fara virkilega hamförum í hlutverki nafna síns, þannig að eftir því sem Jack (bæði Torrance og Nicholson) verða brjálaðari fer áhorfandinn ósjálfrátt að taka þá minna alvarlega. Það er þó engin ástæða til að kvarta yfir þessu (þó þetta hafi e.t.v. orðið til þess að fá hryllingsmyndir til þess að gangast við því í rúman áratug að þær séu meira og minna skrípó), þar sem þetta kemur mjög vel út og stígandinn í myndinni verður, undir lokin, bæði meira spennandi (þrátt fyrir húmorinn/skrípóið nota bene) og betri í myndinni en bókinni, auk þess sem lausn sögunnar er miklu ásættanlegri hjá Kubrick en Kónginum. Þar sem King tapar sér algerlega í the supernatural fer Kubrick aðra leið og sleppir sér (og leikaraliði sínu) lausu í húmornum og staðreyndin er sú að King verður hlægilegur í yfirnáttúrulegum bægslaganginum á meðan Kubrick verður æsispennandi í mátulega kæruleysislegu djókinu.

Saga Kings er fyrst og fremst saga um haunted hotel á meðan kvikmyndin er “just the story of one man´s family going insane together”. Það er að segja, þó þeir séu að matreiða sömu söguna, sem gæti einfaldlega verið saga um geðveiki, þar sem allt “supernatural” væri ímyndun í kollinum á persónunum, þá sleppir King sér mjög flótt og tekur allan vafa af því að hér sé um yfirnáttúrulega fantasíu að ræða. Kubrick forðast þetta í lengstu lög, eða allt þar til hann neyðist til þess að láta draugana hleypa Jack út úr búrinu.
King heldur vissulega áfram að byggja upp góða spennu, eins og hans er von og vísa, en þegar hann verður að leysa flækjuna er hann búinn að mála sig út í horn og leysir hana með yfirnáttúrulegri flugeldasýningu, á meðan Kubrick heldur áfram að feitletra geðveiki Jacks og lætur hótelið og draugagang þess vera í bakgruninum. Í þessu samhengi og svona rétt í lokin er náttúrlega skemmtilegt að skoða útfærslur þessarra tveggja listamanna á sigri Dannys á föður sínum. Í báðum verkum ber hann sigur úr bítum, þar sem hann hefur öðlast nægilegt sjálfstæði til þess að takast á við lífið og gátur þess (a.m.k. án handleiðslu föðurins sem hefur hafnað honum) og skilningur hans og innsæi er orðið miklu dýpra en hjá Jack. Í bókinni gerist þetta þannig að Danny man það sem Jack hafði gleymt (boilerinn) og skrímslinu/hótelinu/Jack verður svo við áminninguna að það/það/hann má ekki einu sinni vera að því að stúta krakkaasnanum áður að það/það/hann ríkur niður með lyftunni til þess eins að springa í tættlur.
Kubrick tekur hinsvegar lymgerðisdýrin (eitt það vandræðalegasta í bókinni) og breytir þeim í völundarhús sem Danny ratar út úr en Jack týnist í og deyr. ERGO: sonur outwittar föður, stingur af með mömmu (a la Freud) og er fullfær um að takast á við lífið án pabba gamla (þetta er náttúrlega svo miklu flottara hjá Kubrick að það tekur því auðvitað ekki að bera þetta saman).

Sverrir Sverrisson, betur þekktur sem Sveppi á PoppTíví, var valinn besti sjónvarpsmaður ársins á Edduverðlaunahátíðinni á sunnudaginn. Sverrir er einn þriggja umsjónarmanna þáttarins 70 mínútur sem er sendur út daglega.
Þátturinn gerir út á kjánalegar fréttir, falda myndavél og fleira í léttum dúr og höfðar aðallega til ungs fólks. "Það hefur sjálfsagt komið einhverjum á óvart þegar nafnið mitt var lesið upp. Þarna voru þekkt nöfn á lofti allt kvöldið og Sverrir Sverrisson er kannski ekkert sérstaklega þekktur, enda er ég oftast bara kallaður Sveppi."

Sveppi fann ekkert fyrir því að kvikmynda- og sjónvarpselítan liti sig hornauga fyrir það að skjóta þekktara fólki ref fyrir rass. "Þetta er bara skemmtilegt og gaman að hrista svolítið upp í þessu. Ég vona að enginn hafi verið óhress enda er það bara hundleiðinlegt."
Sveppi er 25 ára gamall og er í barnlausri sambúð. "Ég ólst upp í Breiðholtinu en þar hef ég búið nánast allt mitt líf. Ég gekk í Breiðholtsskola og hélt svo áfram í Fjölbraut í Breiðholti og þar byrjaði fíflagangurinn. Félagslífið yfirtók námið að mestu og mig vantar enn svolítið upp á að klára stúdentinn."
Sveppi hafði lítið komið nálægt fjölmiðlum áður en hann mætti til leiks á PoppTíví. "Ég var bara hálfgerður pappakassi, vann meðal annars í Hagkaupum, á smíðaverkstæði og á grænmetislager. Tómt rugl."
Sveppi er bíófíkill og segist nánast sjá allt sem kemur í bíó. Þá kann hann afskaplega vel við að setjast niður á kaffihúsum með félögum sínum. "Svo finnst mér fínt að fara í sund. Það er rosalega gott að sitja í heitu pottunum. Ég er nú alltaf að reyna að drífa mig í að synda eitthvað en það er svo leiðinlegt," segir Sveppi sem, þrátt fyrir galsann, er heimakær og finnst gott að hanga heima "í góðum fílíng."

Angel Heart skiptist í miðju milli tveggja skáldskapargreina, þar sem myndin breytist úr týpískri Chandlerískri einkaspæjaramynd í hryllingsmynd fulla af svartagaldri og djöfladýrkun.
Í fyrri hluta myndarinnar örlar aðeins á ókennileika og eithvað skuggalegt virðist liggja í loftinu (einkennilegir draumar, blóð og svartar nunnur) og ónýtar viftur ganga eins og leiðarminni í gegnum myndinna og verða, fyrir áhorfandanum, að ókennilegum fyrirboða morðanna.
Óhugnaður myndarinnar er mikill en þó er lítill viðbjóður sýndur. Honum er lýst í samtölum, sem gerir myndina enn sterkari fyrir vikið ( sama aðferð og svínvirkaði í Seven).
Parker byggir myndina mjög markvisst upp. Harry er alltaf aðeins á eftir morðingjanum og áhorfandinn aðeins á eftir Harry.

Eftir því sem nær dregur lausninni ætti þó flest vel skólað kvikmyndaáhugafólk að vera búið að sjá fyrir hvernig myndinni lýkur - fléttan býður ekki upp á annað. Hins vegar er ekki laust við að svolítill deux ex machina keimur sé af endinum, sem virðist svolítið ódýr og einfaldur miðað við hversu vegurinn að honum er lagður af mikili natni og vandvirkni. Í lokin tekur undrið öll völd og Louis Chypre afhjúpar sig sem n.k. "comic book version" af djöflinum; gul augu og allt, strákurin hennar Rosemaryar orðinn stór, en passar bara ekki alveg jafnvel inn í söguna hér og hann gerði hjá Polanski og Levin.
Leit Harrys er hlaðin vísbendingum og táknum og mörg samtöl og gerðir persónanna öðlast nýja og dýpri merkingu eftir því sem nær dregur. (Sem dæmi má nefna það þegar De Niro segir Rourke að eggið sé í sumum trúarbrögðum talið tákn sálarinnar og étur síðan eitt með miklum tilþrifum).
Harry er náttúrlega bara varúlfur eða enn ein útgáfan af Jeckyl and Hyde. Hann er temmilega saklaus og góður en í honum blundar grimmur tvífari sem er tilbúinn til að fremja djöfulleg illvirki. Leit Harrys að Johnny verður að innhverfu egotrippi þar sem hann rótar í sál sinni (óafvitandi) og kemst að lokum að hinum óþægilega sannleika um sjálfan sig, sem honum hefði verið hollast að finna aldrei.
Á leið sinni til sannleikans fremur Harry blóðskömm með dóttur sinni (skemtilega útfært þar sem þau gera það í blóðregni) og myrðir hana síðan. Það er hins vegar ekki alltaf gott að áta sig á röð atburðana og Parker blandar saman fortíð og nútíð, draumsýnum og veruleika til að rugla Harry og áhorfandann í ríminu. Þegar Chypre færir Harry heim sanninn um hans rétta eðli er hann ekki alveg tilbúinn til þess að kyngja því. Það að finna "dog tagsin" sín í vasanum er frekar uncanny, rétt eins og margar aðrar afhjúpanir sem Harry hefur orðið vitni að - hlutum sem hann hefur heyrt og séð en kannast ekki fyllilega við - hann áttar sig þó loks á því að öðruvísi getur þetta ekki verið. Hið ókennilega er orðið hluti af veruleika hans, sem er orðinn heimur undursins og hann sættist á að endurgreiða skuld sína og er tilbúinn til þess að taka lyftunna til Helvítis, þar sem Sterne (feita löggan) efast ekki í eina sekúndu um að hann muni brenna að eilífu.

Steingrímur Hermannsson, fyrrverandi forsætisráðherra og formaður Framsóknarflokksins, sagði í viðtali við Fréttablaðið fyrir nokkrum mánuðum að gamli flokkurinn sinn hefði tekið nokkrum breytingum frá því hann sleppti stjórnattaumunum í hendur Halldórs Ásgrímssonar.
"Tímarnir hafa breyst og flokkarnir breytast auðvitað með," sagði Steingrímur. Gamlir vaðmálskommar breytast hins vegar aldrei og þær ánægjulegu fréttir bárust af þeim í vikunni að þeir væru risnir upp á afturlappirnar þar sem flokkurinn þeirra, Vinstri hreyfingin grænt framboð, er alls ekki eins og þeir vilja hafa hann. Hugsjónir kommanna hafa alltaf verið göfugar og fallegar þó þær hafi aldrei virkað almennilega í praxís. George Orwell gerði góða grein fyrir því í bók sinni Félagi Napóleon en það er engu að síður heillandi að menn eins og Óli kommi og Ragnar skjálfti láti sér aldrei segjast og haldi áfram að berjast fyrir rétti lítilmagnans í heimi þar sem allir eru jafnir en sumir jafnari en aðrir.
Hjá Orwell voru það svínin sem voru í forréttidahópi í sósíalísku útópíunni en ígildi Napóleons og félaga í augum gömlu kommanna eru háskólaborgarar sem gleyma sínum minnsta bróður, blindaðir af einhverju sem kallast "femínismi."
Upphlaup vaðmálskommanna þykir þó vart vera stormur í vatnsglasi enda hefur
það ekki tíðkast að menn deili um málefnalegar áherslur innan stjórnmálaflokka eftir að Davíð Oddsson gerði sterka leiðtogann, sem heldur sínum fólki saman með járnaga, að tískufyrirbæri. Það væri samt ekki galið ef þessi litla bylting kommanna næði inn í raðir annarra flokka.
Alvöru framsóknarmenn hafa verið álíka ráðvilltir og Óli kommi eftir að gamli flokkurinn þeirra endaði ofan í skúffu í Valhöll og gamaldags sjálfstæðismenn vita ekki í hvorn fótinn þeir eiga að stíga eftir að frjálshyggjuflokkurinn þeirra varð forsjárhyggjuflokkur í anda gamla sovéska kommúnistaflokksins. Þetta er allt tómt svindl og svínarí eins og í Dýrabænum forðum og það er því kominn tími á allsherjar byltingu. Að vísu ekki innan Samfylkingarinnar en sköpunarsaga hennar felur í sér ákveðinn geðklofa þannig að liðsmenn hennar vita vart enn hverjum þeir ættu helst að bylta.

Davíð Oddsson, forsætisráðherra, og Ólafur Ragnar Grímsson, forseti Íslands, gerðu fréttavikuna að sinni með föstum skotum hvor á annann í fjölmiðlum. Deilan snerist um fundarboð og skíðaferðir og þótt aðalleikendurnir hafi tekið sér fastmótuð og gamalkunn hlutverk er almenningur hálf ráðvilltur eftir snerruna og veit ekki hvað snýr upp né niður í stóra heimastjórnarmálinu. Davíð lék eineltispúkann með bravúr og Ólafur Ragnar glansaði sem regnbogabarnið og klagaði Davíð til yfirmanna beggja, íslensku þjóðarinnar, sem brást við eins og kleyfhuga skólastjóri sem veit ekki hvernig hann á að greiða úr stympingum á skólalóðinni.

Ummæli um skítlegt eðli og aðrar gamlar væringjar þessarra fornu pólitísku fjandmanna voru rifjaðar upp og óneitanlega skemmtu sér margir yfir því að þessir sjóuðu vígamenn skyldu kasta brosgrímunum og sýna svo ekki verður um
villst að þrátt fyrir góða hegðun á síðustu önnum eru gamlar sakir óuppgerðar. Davíð hefur verið í miklum vígamóð frá því hann tilkynnti það að hann væri að hætta og sagan segir að nú fari hrollur um alla sem gert hafa á hlut hans frá því í æsku. Ef sjálfur forsetinn er ekki öruggur þá fá væntanlega fleiri að kynnast því hvar Davíð keypti ölið fyrir 15. september.
Deila forsetans og forsætisráðherrans er flókin og illskiljanleg en þar sem hún virðist í gruninn vera persónuleg væri ekki úr vegi að þeir leiddu hana til lykta með gamaldags burtreiðum, að hætti miðaldariddara í Lækjargötu. Davíð var einmitt teiknaður í fullum herklæðum vopnaður lensu í útskriftarbókinni Faunu í MR og Ólafi ætti ekki að muna um að ríða gegn ráðherranum vopnaður skíðastaf.
Þessa stælur Davíðs og Ólafs eru nefnilega álíka kjánalegar og deilan sem blossaði upp milli rokkundanna í Mínus og miðaldra æskulýðsfulltrúa í vikunni. Mínus menn hafa gaman að því að tala digurbarkalega um kynlíf og dóp svo lengi sem ömmur þeirra frétti ekki af því en æskulíðsfulltrúarnir vilja ekki bara hlífa ömmunum, heldur íslenskri æsku eins og hún leggur sig. Hljómsveitin og forræðishyggjufulltrúarnir virðast þó vera sammála um það að íslenskir unglingar séu viljalausir kjánar. Fulltrúarnir vilja vernda börnin fyrir Mínus og Mínus vill bjarga börnunum frá því að verða öll steypt í eitt SAMFÉS mót.
Deilur forseta og forsætisráðherra gera lítð úr almenningi og deilur rokkaranna og æskulýðspáfanna gera lítið úr unga fólkinu. Það versta við þessi innihaldslausu moldvirðri er svo að stærsta frétt vikunnar, um barnaklámssafnara sem bíður dóms en lætur það ekki aftra sér frá því að tæla unglinga á Netinu, týndist í látunum. Það er móðgun við heilbrigða skynsemi, almening og börn sem þarf að vernda fyrir einhverju miklu hættulegra en kjaftagleiðum þungarokkurum.

Smáa letrið í Fréttablaðinu.

"Það var nú þannig að ég var að endurnýja skírteinið mitt, en ég er meindýraeyðir," segir Rafn Haraldsson á Bræðrabóli í Ölfusi sem veit ekki betur en að hann hafi opinbert leyfi til að eyða framsóknarmönnum.
"Þetta er í það minnsta góð saga en síðast þegar ég endurnýjaði fyllti ég út þartilgert eyðublað og gaf upp hvaða meindýrum ég ætlaði að eyða en það eru fyrst og fremst mýs og skordýr. Svo var þarna auð lína þar sem maður gat bætt við fleiri tegundum og ég skráði framsóknarmenn þar. Þegar ég var að labba út var gargað á eftir mér að þetta mætti ekki en ég sagði þeim að láta þetta fara svona. Skírteinið skilaði sér skömmu síðar, þannig að umsóknin virðist hafa verið samþykkt athugasemdalaust."

Rafn segist helst þurfa að kljást við mýs en neitar því ekki að sér hafi borist nokkrar fyrirspurnir vegna framsóknarmanna. "Þetta hefur spurst út enda hef ég gaman að því að segja frá þessu og krydda söguna með þessu. Það er auðvitað mikið af framsóknarmönum hérna á svæðinu, meira að segja einn aðalhöfuðpaurinn," segir meindýraeyðirinn sem má uppræta framsóknarmenn, rétt eins og James Bond má eyða hverjum sem er. Framsóknarmenn í Ölfusinu geta þó andað rólega þar sem Rafn hyggst ekki taka að sér verkefni tengd þeim.

Heimildarmyndin Heimur farfuglanna eftir Jacques Perrin hefur vakið mikla athygli enda undursamlegt stórvirki á ferð. Perrin ræðir hér um gerð myndarinnar, náttúruna, lífið og Paradísarbíóið sem hann lék í og sló í gegn á Íslandi rétt eins og farfuglamyndin nú.

Perrin var viðstaddur frumsýningu Heims farfuglanna í Reykjavík og þótti það viðeigandi þar sem tökur á myndinni hófust á Íslandi fyrir nokkrum árum. "Þetta er búið að vera langt ferli en við vorum í um það bil fjögur ár að taka myndina. En það er svo ekki bara nóg að búa myndirnar til það þarf að fylgja þeim eftir og sinna kynningum og það hef ég gert frá því myndin kom út. Ég kom hingað frá Kína og er búinn að ferðast út um allan heim með myndina. Þessu kynningarstarfi lýkur hér á Íslandi og mér þykir vænt um það þar sem við byrjuðum hérna og Ísland var mjög mikilvægur tökustaður. Hingað koma merkilegir fuglar og íslenskir vísindamenn voru okkur mjög hjálplegir eftir að við höfðum sannfært þá um að það sem við ætluðum okkur væri mögulegt."

Ólu upp 1000 fugla

Þeir sem hafa séð Heim farfuglana velkjast sjálfsagt ekki í vafa um að verkefnið var bæði flókið og vandasamt en myndavélin fylgir fuglunum eftir á flugi, eltir þá, kemur beint á móti þeim og fer undir þá. Hvernig var þetta eiginlega hægt?
"Við þurftum að hæna dýrin að okkur en ef þú tekur á móti fuglunum þegar þeir koma úr egginu og þú ert það fyrsta sem þeir sjá getur þú gengið þeim í foreldra stað. Við ólum um 1000 fugla upp svona og vorum með fjölda ungra námsamanna sem sáu um að hæna þá að sér. Þessi tengsl eru ekki mjög sterk í upphafi en það má treysta þau á nokkrum vikum. Fyrst byrjuðum við að ganga og hlaupa með þeim, síðan færðum við okkur á reiðhjól og létum þá elta okkur, því næst tóku mótorhjól og bátar við og alltaf eltu þeir. Það var svo ekki fyrr en eftir 3 mánuði sem við fórum að fljúga með þeim."

Gleymdu mannlegu eðli

Perrin segir tækjabúnaðinn hafa verið afar flókin og það hafi þurft að útbúa tökuvélarnar sérstaklega miðað við vænghaf og fluglag hverrar fuglategundar fyrir sig. Sumir fuglar fljúga hægt og aðrir hratt og það var fyrst og fremst hraðinn sem gerði okkur erfitt fyrir. Við vorum með sérstakar flugvélar og létum tökumenn svífa á eftir fuglunum í fallhlífum með myndavélarnar framan á sér. Tökumennirnir þurftu því að lenda með nokkurra mínútna millibili og þetta ver því ansi tímafrekt þar sem það þýddi ekkert að reyna að fá fuglana til að bíða eftir okkur. Þetta var auðvitað líka stórhættulegt þar sem við áttum það til að gleyma því að við værum menn þegar við vorum á flugi og við hröpuðum sjö sinnum á meðan á tökum stóð þegar kappið varð meira en forsjáin. Við lentum til dæmis í því við strendur Íslands að stór alda gleypti tökumanninn þegar hann var á lágflugi. Við horfðum bara á hann hverfa í kaf en sem betur skolaði aldan honum beint á land."
Perrin byrjaði á því að láta útbúa sérstaka tökuvél fyrir sig en hún skilaði ekki tilætluðum árangri. "Fyrsta árið var hræðilegt og þá þessi vél hefði kostað mig stórfé þá var sambandið milli flugmanns, fugls og tökumanns einfaldlega of flókið fyrir hana. Flugmaðurinn þurfti að öðlast fullkominn skilning á fuglinum og geta séð hreyfingar hans fyrir og þegar upp var staðið var sterkur handleggur tökumannsins besta tækið en hann varð að geta fylgt fuglinum eftir öllum stundum. Við máttum svo alls ekki vera þyngri en 450 kíló en með mönnum og öllum búnaði vorum við yfirleitt í kringum 445 kíló, þannig að litlit og léttir flugmenn voru mjög vinsælir hjá mér."

Heimatilbúið snjóflóð

Perrin og félagar ferðuðust til yfir 40 landa á 4 árum við gerð myndarinnar en verkið kostaði vitaskuld mikla þolinmæði og biðin eftir réttum tækifærum og skilyrðum var oft löng. "Þetta var allt fyrst og fremst háð veðri og maður varð alltaf að huga að fegurð náttúrunnar, auk þess sem gott veður og heiður og blár himinn var ekki endilega gott veður fyrir myndina. Fuglarnir réðu svo auðvitað ferðinni og suma daga vildu þeir alls ekki fljúga og þá var ekkert við því að gera. Það þýddi ekkert að skipa þeim fyrir verkum. Svo áttu þeir það til að rjúka af stað án þess að vélarnar væru tilbúnar og þá misstum við bara af þeim."
Stórbrotin náttúran kemur mikið við sögu í myndinni og meðal þess sem þar gefur að líta er tilkomumikið snjóflóð í Alaska. "Við biðum í tvö ár eftir snjóflóði og þegar við vorum á einum stað þá féll flóð annars staðar þannig að á endanum bað ég menn um að fara upp í fjallið með dínamít og búa til snjóflóð. Þetta var ómögulegt öðruvísi."

Náttúran segir sögur

Perrin framleiddi heimildarmyndin Microcosmos fyrir nokkrum árum en þar er kafað ofan i heim skordýranna og næsta verkefni hans verður að fara með tökuvélarnar undir yfirborð sjávar en hvað veldur því að náttúran er honum jafn hugleikin? "Ég hef áhuga á náttúrunni og þá aðallega því hvernig við getum skoðað hana og lýst henni. Eina tungumálið sem ég tala í raun og veru er tungumál tökuvélarinnar og í náttúrunni leynast margar sögur sem mig langar að segja. Mannleg afskipti af náttúrunni eru stundum mjög slæm og á frönskum náttúrugriðasöfnum er heilt gallerí af útdauðum dýrum og á hverju ári bætast ný í safnið. Okur ber því að varðveita það sem við höfum og við verðum að huga að umhverfinu. Ef umhverfið er í jafnvægi er dýrunum óhætt að eilífu en í hvert sinn sem við hróflum við náttúrunni erum við að eyða svo miklu. Jörðin er ekki bara okkar, hún er líka svæði allra hinna og á einni öld höfum við eytt meiru en á hinni löngu sögu Jarðarinnar samanlagðri."
Perrin stefnir að því að hefja könnun hafdjúpanna í apríl. "Við vitum minna um hafið og allar tegundir þess en nokkuð annað náttúrufyrirbæri. Það eru því ótrúleg ævintýri framundan þar sem við þekkjum yfirborðið en vitum ekkert um það sem kann að leynast í djúpinu."

Lífsnauðsynlegt að taka áhættu

Gerð heimildarmynda af þessu tagi er gríðarlega kostnaðarsöm en finnst Perrin hann vera að taka óþarfa fjárhagslega áhættu með þessu starfi? "Þetta er áhættusamur bransi og ég er líklega svolítið geggjaður en það versta sem ég veit er að sitja aðgerðarlaus og sleppa því að gera eitthvað. Ég tek áhættur þar sem ég á bara þetta eina líf og ég verð því að fylgja því góða eftir og er alveg sama um áhættur. Ég er líka alltaf að læra eitthvað nýtt, hvort sem ég er að eyða þremur árum í að skoða skordýr, fjórum í að elta fugla eða gera pólitískar myndir. Ég er alltaf að berjast og þó ég sé orðinn rúmlega 60 ára á ég ekki bara eitt líf, heldur fleiri tugi lífa. Ég lifi í gegnum vinnuna mína. Bankarnir þurfa líka alltaf á viðskiptavinum að halda og ég held að ég sé góður viðskiptavinur."

Leikurinn er hvíld

Perrin er ekki síður þekktur sem leikari en leikstjóri og á að baki hlutverk í yfir 100 myndum. Hann er enn að leika og lítur á það sem hvíld. "Ég tek að mér eitt og eitt hlutverk og það er eins og að fara í frí. Aðrir fara að veiða eða gera eitthvað álíka til að slappa ef en ég fer og leik í kvikmyndum. Þá fæ ég frí frá hugmyndarfluginu og hugsa ekki um bankana. Ég verð algerlega frjáls."
Cinema Paradiso er lang þekktasta mynd Perrins á Íslandi en þar lék hann aðalpersónuna, Toto litla, á fullorðinsárum. "Ég minnist þessarar myndar með miklum hlýhug enda er þetta hlý mynd. Hún er jafn góð og raun ber vitni þar sem viðfangsefni hennar er ekki ítalskt heldur alþjóðlegt. Það geta
allir, alls staðar, sett sig í spor Totos litla og myndir verða einmitt alþjóðlegar þegar þær taka staðbundna atburði og gera þá aðgengilega öllum. Myndir eru verða ekki alþjóðlegar vegna þess að viðfangsefni þeirra er alþjóðlegt, heldur þvert á móti. Þetta er auðvitað alger mótsögn við Hollywoodkvikmyndagerðina sem er ekki svo slæmt."

Fréttablaðið.

Alþingismenn sneru aftur úr löngu og vonandi góðu jólafríi í vikunni. Þingmenn vilja fæstir kannast við að löng jóla- og sumarfrí þeirra séu tímaskekkja þó spakir menn keppist við það á hverju ári að benda þeim á að þau séu arfur frá gamla bændasamfélaginu þar sem sauðburðir og sláturtíð réðu öllu um viðveru stórbænda sem riðu til þings.

Uppáhalds afsökun þingmannanna er sú að þeir séu ekki að slappa af með tærnar upp í loft í fríunum sínum þar sem þeir noti tímann til að lesa alls konar pappíra og brjóta heilann um það hvernig þeir geti sem best verndað kjósendur fyrir sjálfum sér með lagasetningum. Þá þurfa þeir að þvælast út um víðan völl til þess að ræða við almúgann um daginn, veginn og veðrið.
Þrátt fyrir nokkur kynslóðaskipti í síðustu kosningum er enn reytingur af gamlingjum á þingi og þeir halda sjálfsagt enn þessum forna takti í fríinu sínu. Þeir yngri eru meira í takt við samtímann og virðast margir hverjir eyða mestum frítíma sínum á öldurhúsum Reykjavíkurborgar. Þessi nýja frjálshyggja ungu kynslóðarinnar hefur vakið nokkra hneykslan enda ætlast almenningur enn til þess af kjörnum fulltrúum sínum að þeir séu öðrum mönnum vammlausari. Þetta hefur alltaf gilt um viðhorf til embættismanna almennt og þannig þykja það ekki góðir prestar sem stunda framhjáhald og geta illmögulega haldið helstu boðorð almættisins.
Það getur auðvitað enginn ætlast til þess að þingmenn, lögreglustjórar og prestar séu allir handan mannlegra veikleika en okkur virðist líða betur ef þeir stunda lesti sína innan veggja heimila sinna eða í lokuðum veislum, það er að segja svo lengi sem reikningarnir fyrir herlegheitunum leka ekki í fjölmiðla.
Nýju þingmennirnir sem hika ekki við að láta sjá til sín á almannafæri með öl í krús eru því óneitanlega brautryðjendur og nútímaleg hegðun þeirra hlýtur, fyrr eða síðar, að skila sér í nútímalegri starfsháttum hins háa Alþingis og styttri fríum. Það eina sem mælir gegn því er að timburmenn geta verið álíka tímafrekir og heyannir og haustslátrun.
Þegar vel er að gáð er þessi þróun þó jákvæð og ætti í raun að auka tiltrú kjósenda á fulltrúum sínum ef þeir neyta áfengis fyrir opnum tjöldum, svo lengi sem þeir deleri ekki alvarlega. Það er alþýðlegur og gamall íslenskur siður að kneyfa öl og með þessu móti færast þingmennirnir óhjákvæmilega nær umbjóðendum sínum og kjósendur í Reykjavíkurkjördæmunum og Kraganum geta andað rólega þar sem þeir vita að þeir þurfa ekki að fara lengra en á Ölstofuna til að hitta þingmanninn sinn að máli.
Það besta við þetta allt er svo að þetta grímulausa félagslyndi hins nýja þingheims raskar ekki gamla góða stöðugleikanum þar sem loforð gefin undir áhrifum áfengis eru jafn áreiðanleg og venjuleg kosningaloforð.

Smáa letrið í Fréttablaðinu