Það er náttúrlega varla verjandi að vera að eyða plássi og prentsvertu í að skrifa um Evróvisjónskandalinn sem skók þjóðina á fimmtudaginn en sem friðelskandi Evrópumaður tel ég mér skylt að láta nokkur varnaðarorð falla. Byrjum á heimavelli.

Sneypuför Selmu er auðvitað meira hneyksli en þegar Icy-tríóið tapaði keppninni svo eftirminnilega og eignaði Íslandi 16. sætið í Bergen. Það ætti auðvitað einhver að þurfa að svara fyrir þetta fíaskó og þó að Markús Örn Antonsson útvarpsstjóri hafi sloppið með skrekkinn í fréttastjóramálinu þá ætti hann að segja af sér núna. Hann ber pólitíska ábyrgð á því að útvaldir fulltrúar íslenska ríkisins stóðu ekki undir væntingum þjóðarinnar. Markús mun þó ekki svara fyrir þetta frekar en Selma.

Það ríkir nefnilega sérstakt réttlæti á Íslandi og rétt eins og Jóhann Hauksson var eina fórnarlamb fréttastjóradeilunnar og Róbert Marshall féll einn í valinn á Íslandsvígstöðvum Íraksstríðsins verður það Jónsi sem verður hengdur fyrir Eurovision. Hann söng okkur út úr keppninni í fyrra en það þarf enginn að efast um það að ef Selma hefði farið beint í aðalkeppnina hefði hún náð langt, líklega alla leið.

Hremmingar Íslendinga í Evróvisjón eru samt smámunir miðað við þær blóðugu alþjóðlegu afleiðingar sem þróun keppninnar gæti haft. Þjóðverjar, Bretar og Frakkar ráku lestina að þessu sinni og munu ekki una við slíkt. Fyrirkomulagi keppninnar hlýtur að verða breytt svo að herraþjóðirnar geti á ný hampað sér í lágkúrunni. Beinast liggur við að skipta keppninni í tvennt þar sem gömul Evrópulönd keppa innbyrðis en nýju Evrópulöndin, sem eru enn árhundruðum á eftir okkur hinum í vondri tónlistarsköpun, geta hamast hvort á öðru með símasvindli og flokkadráttum.

Evrópa er hins vegar viðkvæm púðurtunna þar sem háðar hafa verið tvær blóðugar styrjaldir. Evróvisjónkeppnin getur hæglega valdið klofningi sem mun enda með þriðju heimsstyrjöldinni. Nú er því lag að hætta þessu í eitt skipti fyrir öll.

Simon Le Bon hefur verið í forsvari fyrir hljómsveitinni Duran Duran í rúm 20 ár. Sveitin mun spila á tónleikum á Íslandi í júní en þeirra hefur verið beðið með eftirvæntingu síðan á níunda áratug síðustu aldar. Þórarinn Þórarinsson ræddi við söngvarann um forna frægð og bjarta framtíð Duran Duran sem tekur sér langlífi Rolling Stones til fyrirmyndar.

Breska hljómsveitin Duran Duran er væntanleg til landsins í júní eins og alþjóð veit og mun spila á tónleikum í Egilshöll þann þrítugasta júní. Íslenskir aðdáendur Duran Duran hafa beðið þeirra í ofvæni í rúm 20 ár en þeir létu þó ekki sjá sig þegar sveitin var á hátindi frægðar sinnar. Simon segist þó fullmeðvitaður um að nærveru þeirra hafi lengi verið óskað. "Það hefur samt aldrei áður komið til tals að fara til Íslands og ég hlakka mikið til."

Vinsældirnar breyttust í geðveiki

Duran Duran sló í gegn með fyrstu stóru plötunni sinni sem bar nafn sveitarinnar árið 1981 og vinsældunum var fylgt eftir með fullum þunga árið 1982 með breiðskífunni Rio, Seven and the Ragged Tiger, sem almennt er talin besta plata Duran Duran, ári síðar og svo kom tónleikaplatan Arena út árið 1984 en þá var sveitin á hátindi frægðar sinnar. En var þetta ekki of mikið og má kannski segja að sveitin hafi brennt sig upp á of stuttum tíma?

"Unnum við of mikið eða vann ég of mikið? Ég veit það ekki, maður gerir eins mikið og maður getur og við unnum vissulega mikið. Það var svo árið 1984 sem við fundum að langþreyta var farin að gera vart við sig og við sögðum við sjálfa okkur að þetta væri orðin geðveiki. Við vorum of mikið í sviðsljósinu og vissum að þetta myndi enda með því að allir fengju ógeð á okkur og þess vegna skiptum við liði og stofnuðum hljómsveitirnar Arcadia og Power Station."

Upplausn og stefnubreyting

Bassaleikarinn John Taylor og gítarleikarinn Andy Taylor gengu til liðs við söngvarann Robert Palmer og spiluðu amerískt iðnaðarrokk í Power Station á meðan Simon, hljómborðsleikarinn Nick Rhodes og trommarinn Roger Taylor voru á rólegri nótum í Arcadia. "Roger ákvað síðan að koma ekki aftur í Duran Duran og Andy fór svo sömu leið í framhaldinu en þessar ákvarðanir þeirra snerust um allt önnur mál," segir Simon og vill ekki eyða mörgum orðum í upplausn sveitarinnar.

Simon, John og Nick héldu áfram að starfa undir merkjum Duran Duran og gáfu út breiðskífuna Notorious árið 1986. Platan er metnaðarfull og vönduð en ansi frábrugðin Seven and the Ragged Tiger og það má segja að hún sé frekar rökrétt framhald af því sem Nick og Simon voru að gera í Arcadia.

"Á Notorius vorum við að teygja Duran Duran-sándið eins langt og við gátum. Ég var mjög upptekin af textum og melódíu á þessum tíma en það eru takmörk fyrir því hversu langt þú getur farið með melódíuna, nema auðvitað að þú sért Björk. Þá geturðu gert allan andskotann og allt sem þú vilt. Björk er yndisleg og við elskum hana allir. Hún er mjög góður vinur okkar."

Aðdáendurnir björguðu bandinu

Það eru líklega fáar hljómsveitir sem geta státað af jafn tryggum aðdáendum og Duran Duran en ótrúlega stór hópur hefur staðið með þeim í gegnum súrt og sætt og keypt plöturnar þeirra þrátt fyrir alls konar manna- og stefnubreytingar. "Aðdáendur okkar eru alveg ótrúlegir og þeir héldu okkur saman. Þegar John hætti í bandinu á árunum 1997 til 2001 leið mér oft mjög illa. Þetta voru erfið ár og sveitin hefði getað lagt endanlega upp laupana hvenær sem var. Þá voru það aðdáendurnir sem héldu okkur virkilega saman."

Simon segist oft finna fyrir því að aðdáendur Duran Duran virði þá félaga fyrir að hafa aldrei lagt árar í bát. "Þetta er mjög skemmtilegt og það hefur komið mér á óvart hversu traustir aðdáendur okkar eru. Ég man eftir dómi frá því við vorum að byrja. Ég held að hann hafi birst í NME en þar sagði að tónlist okkar væri eins og gárur í gruggugri tjörn og að hún væri svo gagnsæ að hún myndi gleymast á einu ári.
Í fyrra las ég það svo í Daily Telegraph í umsögn um nýju tónleikaferðina okkar að eins undarlega og það kynni að hljóma þá yrðum við ef til vill næstu Rolling Stones Bretlands hvað úthald varðar. Ég veit ekki hvort þetta mun ganga svo langt en það var frábært að sjá að einhver sá enn lífsmark með okkur."

Lífsháski og lífsgleði

Aðdáendur Wham og Duran Duran háðu heilagt stríð á Íslandi á gullöld hljómsveitanna og Simon segist ekki hafa farið varhluta af þessum deilum sem hafi einnig geysað á heimavelli. "Þegar ég var að að keppa í kappsiglingu á skútunni Drum og hún sökk og ég drukknaði næstum því þá sást til kafbáts merktum Wham! í nágrenninu," segir Simon og hlær en þessi brandari segir líklega meira en þúsund orð um stöðu mála í þá daga.

Simon segist aðspurður ekki sakna gömlu, góðu dagana og er mjög afdráttarlaus. "Nei. Ég er ekki sú manngerð sem festir sig í nostalgíu en ég lít stundum til baka og brosi yfir öllu sem við gerðum í gamla daga en ég á mér líka líf núna. Ég er í frábærri hljómsveit og við erum að gera frábæra nýja tónlist og getum spilað á tónleikum fyrir fólk sem vll sjá okkur hér og nú. Svo á ég fjölskyldu þannig að ég á mér líf."

Klikka ekki á gömlu lögunum

Þegar vinsældir Duran Duran voru sem mestar var sveitin fengin til að semja titillag James Bond-myndarinnar A View to a Kill. Það var mikið gert með það í fjölmiðlum á sínum tíma að þetta væri nánast lokatakmark strákanna þar sem þeir væru allir miklir James Bond-aðdáendur. Simon dregur úr þessu og finnst umræðan hafa verið orðum aukin. "Tjah... ég er mjög hrifinn af James Bond sem slíkum. Las bækurnar og hafði gaman af gömlu myndunum með Sean Connery. Annars fannst okkur það bara góð hugmynd að blanda saman Duran Duran og Bond og kýldum á það og það virkaði vel."

Simon segist geta lofað gömlum aðdáendum sínum að þeir muni fá að heyra alla helstu slagara Duran Duran í Egilshöll í sumar. "Við verðum með gamalt efni og nýtt í bland enda erum við nýbúnir að gefa út góða nýja plötu. Við munum að sjálfsögðu ekki svíkja ykkur um Save a Prayer." Save a Prayer er sjálfsagt eitt vinsælasta "kveikjaralag" níunda áratugarins en Simon bendir á að þeir sem reykja ekki geti bara kippt farsímunum sínum upp úr vasanum og kveikt ljósið á þeim þegar þeir byrja að spila lagið.

Gaman að gera eitthvað nýtt

Þegar Simon er beðinn um að líta um öxl yfir ferilinn og plöturnar og nefna einhverja plötu sem er í sérstöku uppáhaldi hjá sér segir hann að engin eldri plata sé sér hjartfólgnari en önnur. "Nýja platan okkar er mér mjög kær og okkur finnst hún sérstök þar sem hún sannar að við höfum hæfileika til þess að lifa af. Hún er ný og við njótum þess að spila nýtt efni þannig að þegar við gerum næstu plötu þá mun okkur þykja enn vænna um hana," segir Simon Le Bon sem þarf ekki að lifa á fornri frægð Duran Duran þar sem bæði hann og félagar hans fjórir eru enn í toppformi.

Síðasta vika var í meira lagi viðburðarík hjá mér en þá rættust tveir gamlir æskudraumar mínir. Draumar sem voru svo galnir að ég lagðist næstum í þunglyndi vegna geðshræringarinnar sem þeir vöktu þegar þeir loks rættust. Þegar ég var 15 ára og tók Kópavogsstrætó niður í bæ til þess að sækja sérpöntuðu 12" plöturnar mínar með Duran Duran hvarflaði það ekki einu sinni að mér að ég ætti eftir að eiga orðastað við söngvarann Simon Le Bon. Það gerðist á fimmtudaginn og hann var alveg jafn almennilegur og ég hafði ímyndað mér.

Þetta var bara eins og að spjalla við hvern annan mann. Árin og aldurinn höfðu breytt goðinu í dauðlegan mann.

Þegar þetta er prentað er ég kominn á kvikmyndahátíðina í Cannes til þess að eltast við aðra æskuhetju: leikarann og brjálæðinginn Mickey Rourke. Hann sturtaði ferli sínum niður með eiturlyfjum og almennum aumingjaskap og þó að hann virðist vera búinn að rétta úr kútnum vona ég hálfpartinn að við förum á mis. Ég held nefnilega að það sé engum manni hollt að horfast í augu við leikara sem túlkuðu persónur sem höfðu mótandi áhrif á mann sem ungling.

Mickey Rourke var líka vond fyrirmynd. Hömlulaus fyllibytta sem lét alkóhólíska gremju eitra líf sitt og starfsumhverfi. Fyrir mína parta lít ég á það sem mikla blessun að þurfa ekki lengur að drekka brennivín og get því verið með hausinn í lagi innan um ólympsguði samtímans á Cannes. Það er stemningin sem maður á að drekka í sig, ekki franskt rauðvínið. Það er samt spurning hvort ég taki ekki AA bókina með mér. Aldrei að vita nema ég geti hjálpað Rourke með því að lesa fyrir hann vel valda kafla. Hann hefur alltaf verið efnilegur en edrú gæti hann rutt Tom Cruise úr vegi og orðið súperstjarna. Það verða áreiðanlega tekin 12 spor í Cannes.

Af öllum þeim bókum sem ég hef lesið og kvikmyndum sem ég hef séð hefur ekkert verk haft meiri og djúpstæðari áhrif á mig en fyrsta Stjörnustríðsmyndin sem George Lucas gerði árið 1977. Hún er ekki merkilegur kvikmyndakveðskapur; byggir á hundgamalli ævinýraformúlu, er frekar illa leikin og samtölin sem Lucas skrifar eru, á köflum, með því versta sem sögur fara af. Samt býr þessi mynd yfir einhverjum galdri og áhrifamáttur hennar fer síður en svo dvínandi þó það séu 28 ár síðan hún flutti heilu kynslóðirnar langt aftur í tíma til vetrarbrautar sem er langt, langt í burtu.

Ég gleymi því aldrei hversu mikið sjokk ég fékk í myrkrinu í Nýja bíói þegar Svarthöfði sagði Loga Geimgengli að hann væri faðir hans í framhaldsmyndinni Keisaraveldið snýr aftur. Ég þurfti að láta segja mér þetta þrisvar enda of ungur til þess að skilja hversu risavaxinn og stórfenglegan fjölskylduharmleik Lucas var með í huga þegar hann lagði drögin að sex þátta geimóperunni sinni sem hann lýkur loks með glæsibrag í The Revenge of the Sith sem kemur í bíó fyrir mánaðarmót.
19. maí verður lengi í minnum hafður og haldinn hátíðlegur hjá nördum og börnum á öllum aldri þegar meistarinn bætir fyrir tvær slappar Stjörnustríðsmyndir í röð með mögnuðum lokakafla sem fjallar um stærsta fall kvikmyndasögunnar en dramatíkin í kringum viðsnúnig hetjunnar Anakins sem gefur sig hinu illa á vald og verður Svarthöfði er með ólíkindum.
Eins og öll mörnuð listaverk vekur Stjörnustríð upp ólíkar kenndir og hugsanir hjá hverjum og einum. Sjálfur hef ég skipt um túlkunarleiðir á sögunni oft og mörgum sinnum í gegnum árin og þess stundina skoða ég myndirnar sem alkadrama. Oflæti, gremja og hatur sem kraumar í Anakin verður til þess að hann gefur sig illa Keisaranum (Bakkusi) á vald. Áfengi lætur gott fólk gera vonda hluti og Svarthöfði vinnur hroðaleg illvikri í illskuvímu þar til meðvirkur sonur hans, Logi Geimgengill, brýtur upp sjúkt fjölskyldumynstrið og bjargar föður sínum.
Anakin fellur með látum í sumar og hans bíður 12 spora þrautaganga aftur á bak þar til hann rís upp sem ábyrgur fjölskyldufaðir í The Return of the Jedi.
Mátturinn er mikill og megi hann vera með okkur öllum.

Fimmmenningarnir í Duran Duran hafa staðfest komu sína til Íslands í sumar. Lítið bítlaæði myndaðist í kringum sveitina á Íslandi á sínum tíma og það er óhætt að fullyrða að komu Duran Duran til Íslands hafi verið beðið með eftirvæntingu í rúma tvo áratugi. Íslenskir aðdáendur sveitarinnar létu lesendabréfum, með frómum óskum um að fá goðin í Laugardalshöllina, rigna yfir Velvakanda Morgunblaðsins á sínum tíma en hetjurnar létu þó ekki sjá sig.

Gömlu kynnin gleymast ei

Frægðarsól Duran Duran seig hratt eftir að sveitin náði hæstu hæðum með plötunni Seven and the Ragged Tiger. Hörðustu aðdáendur hennar hafa þó aldrei snúið baki við köppunum þannig að það má reikna með því að fólk sem er um og yfir þrítugt muni fjölmenna í Egilshöll til þess að fá loksins að heyra berum eyrum slagarana sem lituðu æsku þeirra. Það lifir lengi í gömlu "eitís"-glæðunum og þeir sem settu símkerfi Rásar 2 á hliðina til þess að koma lögum á borð við Save a Prayer, A View to a Kill og Wild Boys á topp Íslenska listans, fjölmenntu á Duran Duran skemmtanir á skemmtistöðum sem löngu eru horfnir yfir móðuna miklu og kunnu skónúmer þeirra Simon Le Bon, John Taylor, Andy Taylor, Roger Taylor og Nick Rhodes geta ekki látið sig vanta þegar hetjurnar mæta þó það sé 20 árum of seint.

Byrjaði allt í Birmingham

Félagarnir Nick Rhodes og John Taylor stofnuðu Duran Duran í Birmingham á Englandi árið 1978 en það var sameiginlegur áhugi þeirra á tónlist David Bowie og Roxy Music sem leiddi þá saman. Þeir fengu bassaleikarann Simon Colley og söngvarann Stephen Duffy til liðs við sig en trommuheili sá um taktinn.
Félagarnir ætluðu upphaflega að kalla sveitina RAF til heiðurs flugher hennar hátignar en þegar upp var staðið nefndu þeir bandið eftir illmenni geimmyndarinnar "Barbarella: Queen of the Galaxy" frá 1968. Þar lék Jane Fonda Barbarellu, sem eltist við skúrkinn Durand Durand sem leikinn var af Milo O´Shea, sem löngu seinna endurtók rulluna í myndbandi með sveitinni.
Duffy og Colley heltust úr lestinni eftir ár og Roger Taylor kom til sögunnar og leysti trommuheilann af hólmi. Stephen Duffy tók síðar upp millinafnið "Tin Tin" og kom tveimur lögum á vinsældalista, Kiss Me og Icing on the Cake, í krafti þess að hafa einu sinni verið í Duran Duran.

Falskur pönkari í hlébarðabuxum

Eftir fyrstu prufuupptökur færði John Taylor sig yfir á bassann og gítarleikarinn John Curtis plokkaði strengi tímabundið en gafst fljótlega upp. Þá auglýsti sveitin eftir gítarleikara í Melody Maker og var Andy Taylor valinn úr hópi þeirra sem sóttu um stöðuna. Um mitt árið 1979 gafst söngvarinn svo upp og prófaði sveitin nokkra pilta í stöðuna áður en fyrrum söngvari pönksveitarinnar Dog Days, leiklistarneminn Simon Le Bon, sótti um. Síðar í viðtölum viðurkenndi Nick Rhodes að Simon hefði í rauninni verið rammfalskur í prufunni og að hann hefði í aðeins verið ráðinn vegna þess að hann var sætur, með flott eftirnafn. Þá skemmdu pelsinn og bleiku hlébarðabuxurnar ekki fyrir.
Ferill Duran Duran tók magnaðan fjörkipp eftir að Le Bon bættist í hópinn. Sveitin varð fljótt vinsæl innan nýrómantísku stefnunnar á Englandi og tryggði sér samning við EMI í lok árs 1980. Fyrsta smáskífan, "Planet Earth", náði töluverðum vinsældum og rauk beint í tólfta sæti breska smáskífulistans. Fjölmiðlar eyrnamerku Duran Duran sem frumkvöðla bresku nýrómantíkurinnar ásamt Spandau Ballet en sveitin var sögð samsuða upp úr Sex Pistols og Chic.

Glansmynd af popphljómsveit

Lykilatriði í hröðum vinsældum Duran Duran var hversu mikil vinna var lögð í ímyndarsköpun. Myndbönd sveitarinnar voru framúrstefnuleg og settu nýja tískustrauma af stað í stað þess að fylgja þeim. Af frábærum myndböndum sveitarinnar má nefna "Girls on Film", "Union of the Snake", "Hungry Like the Wolf", "The Chauffeur" og hið magnaða "Wild Boys" sem bjó til nýjan staðal í gerð tónlistarmyndbanda.
Það var einmitt myndbandið við "Girls on Film" sem braut leið Duran Duran upp á toppinn. Það vakti miklar deilur og sveitin varð umtöluð. Lagið komst á topp 10 á smáskífusölulistanum. Fyrsta breiðskífan, sem fylgdi í kjölfarið, komst hæst í þriðja sæti á breiðskífusölulistanum. Platan hékk svo inni á þeim lista í 118 vikur.
Í Duran Duran voru metnaðarfullir og duglegir menn og var strax ráðist í gerð plötunnar Rio sem kom út um vorið 1982. Smáskífulögin "Hungry Like the Wolf" og "Save a Prayer" gulltryggðu svo vinsældir sveitarinnar. Rio seldist í rúmlega tveimur milljónum eintaka. Duran Duran-æðið var skollið á í Evrópu og Bandaríkjamenn voru að kveikja á sveitinni líka. Fyrsti slagari sveitarinnar þar í landi var lagið "Is There Something I Should Know?".
Duran Duran brann þó hratt upp og sennilega má að einhverju leyti kenna því um hversu ákaft sveitin herjaði á markaðinn en þriðja breiðskífan, Seven and the Ragged Tiger kom út fyrir jólin árið 1983. Af þeirri plötu átti sveitin slagarana "Union of the Snake" og "The Reflex". Árið á eftir var ákveðið að maka krókinn með tónleikaplötunni Arena. Á henni var að finna eitt nýtt lag, reyndar það besta sem sveitin gaf út á ferlinum, "Wild Boys". Árið eftir átti hún eitt vinsælasta lag ársins, "A View to a Kill" úr síðustu James Bond-mynd Roger Moore.

Sundraðir föllum vér...

Það duldist engum að Duran-vélin fór að hökta eftir Wild Boys og það var svo á Live Aid tónleikahátíðinni árið 1985 sem botninn datt undan öllu saman. Simon Le Bon var það falskur á sviði að hörðustu aðdáendur hans reyndu ekki einu sinni að halda hlífiskyldi yfir honum. Mikið grín var gert að sveitinni í fjölmiðlum og Le Bon bað aðdáendur sína opinberlega afsökunar. Það dugði ekki til. Þeim fannst þeir sviknir og grunuðu sveitina um að hafa fiktað í hljóðupptökunum á "tónleikaplötunni" vinsælu Arena. Sveitin ákvað að draga sig í hlé og liðsmenn einbeittu sér tímabundið að öðrum verkefnum.
Andy og John Taylor voru þegar farnir að vinna í gæluverkefninu Power Station með Robert Palmer og tóku lagið með þeirri sveit á Live Aid þar sem Michael Des Barres leysti Palmer af í söngnum.
Nick Rhodes, Simon Le Bon og Roger Taylor gáfu hins vegar út plötuna So Red the Rose með hliðarverkefni sínu Arcadia haustið 1985. Lagið "Election Day" af þeirri plötu átti töluverðum vinsældum að fagna og gaf tóninn fyrir það sem koma skyldi á næstu Duran Duran plötu, Notorious, en þá stóðu þeir eftir þrír, John Taylor, Nick Rhodes og Simon Le Bon.
Duran Duran hefur svo haldið áfram í ýmsum myndum en þeir Simon og Nick eru þeir einu sem hafa aldrei gefist upp. Taylorarnir þrír byrjuðu að tínast til baka upp úr árinu 2000 og sveitin er nú aftur komin í sína upprunalegu mynd og þannig fáum við að sjá hana í Egilshöll í sumar.

Duran Duran (1981)
Fyrsta plata sveitarinnar gefur tóninn fyrir það sem koma skal. Léttleikandi nýrómantíkin svífur yfir vötnum hjá fimmmenningunum sem syngja um ást, söknuð, reiði og helsta áhugamál sitt: fáklæddar stelpur.
Bestu lögin: Girls on Film, Planet Earth, Careless Memories.

Rio (1982)
Það er sveitt og suðræn stemning á annarri plötu Duran Duran sem er mun heilsteyptari en sú fyrsta. Lögin eru öll grípandi og Duran Duran "sándið" er fullskapað. Save a Prayer stimplar sig inn sem eitt traustasta vanga- og "kveikjara" lag áratugarins.
Bestu lögin: Rio, Hungry Like the Wolf, Save a Prayer.

Seven and the Ragged Tiger (1983)
Þriðja plata sveitarinnar og jafnframt sú besta. Vinsældir Duran Duran eru í hámarki þegar platan kemur út og framan af ber mest á The Reflex og þegar ofspilun gerir lagið óþolandi er hægt að ganga að sjö traustum "smellum".
Bestu lögin: New Moon on Monday, Of Crime and Passion, Union of the Snake, The Seventh Stranger.

Arena (1984)
Tónleikaplata með vinsælustu lögum sveitarinnar af þremur fyrstu plötunum auk þess sem Wild Boys er hér gefið út á breiðskífu í fyrsta skipti. Platan gagnast varla neinum nema hörðustu aðdáendum sveitarinnar enda koma annmarkar Simons Le Bon sem söngvara greinilega í gegn en hann hljómar hálf falskur áður en búið er að pússa söng hans til í hljóðveri.

Notorius (1986)
Þreytan sem virtist vera komin í sveitina í kringum útgáfu Arena var ekkert plat og hér eru þeir aðeins þrír eftir, Simon Le Bon, Nick Rhodes og John Taylor. Andy Taylor og Reger Taylor eru horfnir út í buskann og platan er gerólík því sem aðdáendur Duran Duran höfðu vanist. Það breytir því ekki að þetta er vönduð plata sem sýnir að þeir sem eftir standa eru tilbúnir til að þreifa fyrir sér í ýmsar áttir.
Bestu lögin: American Science, Skin Trade, Winter Marches On.

Big Thing (1988)
Þremmeningarnir reyna að fóta sig í breyttu tónlistarlandslagi með dálítið fríkaðri plötu sem virðist í fljótu bragði eiga fátt sameiginlegt með þeirri Duran Duran-sveit sem kvaddi sér hljóðs sjö árum áður. Það fór hrollur um marga trausta aðdáendur en aðrir tóku gripnum tveimur höndum og héldu tryggð við Djúranið sitt.
Bestu lögin: I Don´t Want Your Love, All She Wants Is, Do You Believe In Shame?, The Edge of America.

Decade (1990)
Önnur "best of" platan ef Arena er flokkuð sem slík. Hér gerir Duran Duran upp áratuginn sem hófst með glæstum sigrum en lauk með losarabrag og fækkandi aðdáendum. Smáskífa með undarlegri blöndu allra helstu laga sveitarinnar kom út um leið og Decade. Skemmtileg tilraun en kokkteillinn var slíkur að einungis allra hörðustu aðdáendum Duran Duran varð ekki flökurt af honum.
Bestu lögin: Planet Earth, Save a Prayer, Is There Something I Should Know?, Union of the Snake, Wild Boys, A View to a Kill, Skin Trade.

Liberty (1990)
Enn eru þremenningarnir að fikra sig áfram í heimi sem þeir eru orðnir of gamlir fyrir. Þeir hafa fengið liðsauka í tónlistarmönnum sem gera lítið af viti fyrir þá. Platan er hálfgert sýrutripp, hávær og leiðinleg. Lagið Violence of Summer vekur samt nokkra athygli.
Bestu lögin: Serious, All Along the Water, First Impression.

The Wedding Album (1993)
Hér réttir Duran Duran aðeins úr kútnum með þægilegri plötu sem er samt hvorki fugl né fiskur. Lagið Ordinary World minnir þó nokkuð á forna frægð og skýtur upp kollinum á vinsældalistum.
Bestu lögin: Ordinary World, Come Undone.

Thank You (1995)
Óður Duran Duran til þeirra tónlistarmanna sem hafa haft mest áhrif á þá í gegnum tíðina. Sveitin þakkar fyrir sig með 12 tökulögum. Kannski ekki það mest spennandi sem þeir gátu tekið upp á en engu að síður er gaman af því að heyra þá glíma við The Doors og Lou Reed.
Bestu lögin: Lay Lady Lay, Perfect Day, Crystal Ship.

Medazzaland (1997)
Frekar döpur plata sem kemru samt einhvern veginn í rökréttu framhaldi af því sem á undan er gengið. Sveitin sýnir smá lit og gamla Duran Duran takta í Electric Barbarella sem verður þó seint talið til betri laga sveitarinnar.

Night Versions (1998)
Duran Duran gerði mikið af því að búa til lengri útgáfur af smáskífulögum sínum, alls konar remix og endurhljóðblandanir. Aðdáendur sveitarinnar höfðu gaman að þessu í árdaga þegar þeir söfnuðu 12" plötunum. Lengdu útgáfurnar hétu oftast "night version", "extended remix" eða eitthvað álíka og hér hefur þeim verið safnað saman á diski. Aðeins fyrir þá allra hörðustu.

Strange Behaviour (1999)
Tvöfaldur diskur með fleiri remixum.

Poptrash (2000)
Plata sem gleymist fljótt. Einhvern rámar kannski enn í lagið Someone Else Not Me.

Astronaut (2004)
Sameinaðir stöndum vér, eða þannig sko. Roger og Andy Taylor eru komnir aftur. Aðdáendur sveitarinnar biðu spenntir eftir þessari plötu fullir væntinga um að upprunalega Duran Duran fyndi neistan á ný. Platan er þó því miður óspennandi og nánast leiðinleg. Ekkert lag nær að grípa og hér með er það væntanlega fullsannað að Duran Duran er hljómsveit liðinna tíma. Það sem þeir höfðu er horfið og aðdáendur þeirra flestir orðnir sköllóttir og hættir að vera með sítt að aftan.

Það er eitthvað óendanlega skondið við það að þrír prúðir drengir sem fíflast í sjónvarpi skuli vera orðnir að stórkostlegu samfélagsmeini en foreldrar sem ekki nenna að ala börnin sín upp ruku upp til handa og fóta nýlega og kröfðust þess að þátturinn Strákarnir á Stöð 2 verði færður aftur fyrir háttatíma á dagskrá Stöðvar 2.

Strákarnir fara á kostum með alls konar uppátækjum og blessuð börnin apa auðvitað eftir þeim vitleysuna og eru samkvæmt kvörtunum foreldra að drekka ógeðsdrykki allan liðlangan daginn, pissa á sig eða vini sína í svokölluðum áskorunum og jafnvel troða sér inn í þvottavélar.
Þegar ég var krakki léku börn sér úti frá morgni til kvölds, brutu rúður, slógust, átu pöddur, drukku drullupolla, óðu skítalæki, brenndu sinu, stofnuðu sér í lífshættu í nýbyggingum og háðu heilu hverfastyrjaldirnar sem margar hverjar enduðu á Slysó. Strákarnir á Stöð 2 voru í bleyju þegar þessi ósköp dundu yfir en þá amaðist fólk við Tomma og Jenna og öðru stórskaðlegu sjónvarpsefni sem ýtti undir andfélagslega hegðun.
Ég stóð í þeirri meiningu að íslenskir krakkar væru orðnir svo feitir af slímusetum fyrir framan leikjatölvur og sjónvarp að þau hvorki kynnu né nenntu að leika sér þannig að ég sá gleðitíðindi í fréttum af stóra Strákamálinu.
Krakkar eiga að vera ódælir, hlaupa á girðingar, sjá hversu langt þau komast og finna mörkin sem foreldrarnir eiga að draga. Þeir foreldrar sem hafa ekki betri tök á börnum sínum en svo að þeir geta ekki stýrt fjölmiðlaneyslu þeirra sjálfir og koma ábyrgðinni yfir á sjónvarpsstöðvarnar eru ekki til stórræðanna í uppeldinu. Enda nenna þeir ekki að ala ormana upp og væri nær að þrýsta á að Strákarnir verði gerðir að Play Station-leik en þá geta börnin tekið áskorunum og pissað á sig í sýndarveruleikanum og haldið áfram að safna spiki frekar en að valda foreldrum sínum áhyggjum með því að leika sér eins og barna var siður.

Það hefur aldrei farið Íslendingum mjög vel að mótmæla. Það virðist litlu skipta hvað gengur á eða hvaða sjálfsögðu mannréttindi eru fótum troðin þá gerist lítið. Það fýkur í þjóðarsálina í eina viku eða svo. Spekingar blása í fjölmiðlum, kverúlantar rísa upp á afturlappirnar á máttlausum spjallrásum á netinu, einhverjir skrifa lesendabréf og hringja í kjaftaþætti í útvarpinu. Þegar mikið liggur við drattast nokkur hundruð hræður á Austurvöll og standa hnípnar í þöglum mótmælum.

Það vantar alla heift, reiði og byltingarhug í Íslendinga sem taka bara máttlaust æðiskast og sætta sig svo við orðinn hlut. Það er í örfáum tilfellum sem samþjappaðir hópar ná í krafti baráttuvilja að snúa vörn í sókn og knýja fram réttlæti í ranglátri stöðu. Starfsmönnum RÚV tókst þetta í fréttastjóramálinu og blaðamannastéttin vann mikilvægan áfangasigur í fjölmiðlafrumvarpsmálinu síðasta sumar en virðist vindlaus nú þegar pólitísk sátt hefur myndast á Alþingi um skárri útgáfu af bjánalegum lögum.

Alþjóðlegur dagur áhugaleysis

Fyrsti maí er alþjóðlegur baráttudagur verkalýðsins en allt bendir til þess að barátta fyrir bættum lífskjörum þeirra sem minnst hafa úr að moða sé dottin úr tísku, í það minnsta á Íslandi. Samkvæmt skoðanakönnun Gallup vilja tæp 72% landsmanna færa verkalýðsdaginn þannig að hann beri alltaf upp á fyrsta mánudegi í maí. Tilgangurinn er vitaskuld sá að búa til langa helgi auk þess sem sú hugmynd er komin fram að hefðbundnar kröfugöngur verði aflagðar og í staðinn standi verkalýðshreyfingin fyrir fjölskylduskemmtun þar sem fólk notar fríið til að koma saman og éta ís og kandíflos.

Þetta lýsir fyrst og fremst fullkomnu virðingarleysi fyrir hefðinni að maður tali ekki um sigrum og ósigrum verkalýðsins í gegnum söguna. Er allt í svona miklu himnalagi hjá okkur að við þurfum ekki lengur að láta í okkur heyra fyrsta maí. Eða er málið kannski að nú er útlent vinnuafl fótum troðið á Íslandi og okkur er sama. Við viljum bara aðra verslunarmannahelgi og éta ís á meðan verktakar færa kjör og réttindi verkafólks aftur til miðalda.

Meiri tíma til að mótmæla

Það vekur athygli að samkvæmt Gallup hafa þeir sem hafa lægri fjölskyldutekjur en 250 þúsund krónur á mánuði síður áhuga á að færa daginn. 68% þeirra vilja ekki hrófla við 1. maí en 79% þeirra sem hafa fjölskyldutekjur hærri en 550 þúsund vilja flytja hann og fá lengri helgi. Það fólk mun væntanlega nota löngu helgina til alls annars en að berjast fyrir bættum kjörum verkamanna. Eina réttlætingin á færslunni og lengingu helgarinnar væri sú að fólk vildi fá góðan tíma til að mótmæla. Stemmningin í kringum fyrsta maí, minnkandi mæting í kröfugöngur og minni áhersla á grasrótarbaráttu verkalýðsins á þessum degi bendir þó til þess að það megi alveg eins slá hann af.

Hinir og þessir hagsmuna- og þrýstihópar hafa gert daginn að sínum og í sjálfu sér er ekkert við það að athuga. Bleikir femínistar settu til dæmis skemmtilegan svip á mótmælendahópinn á sunnudaginn. Það er full ástæða til að hamra á jafnréttinu enda eru jafnréttismál í bullandi aftur á bak gír og staðan nú er síst betri en þegar Kvennaframboðið var stofnað. Félagið Ísland-Palestína lét einnig á sér kræla sem og iðnemar en undirritaður hefur aldrei skilið hvað iðnemar eru að vilja upp á dekk á þessum degi. Allt hefur þetta fólk þó helling til síns máls en á fyrsta maí á að berjast fyrir verkalýðinn, ekki reyna að hrinda öllu heimsins mótlæti.

Græðgin sigrar

Ömundur Jónasson hélt reisn í ávarpi sínu og gagnrýndi þau græðgissjónarmið sem lita alla umræðu um þessar mundir. Ögmundur sér átök tveggja heima kristallast í umræðunni um kjör þeirra sem minna mega sín; "annars vegar þess heims sem hugsar fyrst og fremst um notandann og notagildið og síðan heimsins sem hugsar um það eitt að veita arði og gróða niður í vasa fjármálafólks". Síðarnefndi heimurinn er að sigra og sú hugmynd að hrófla við 1. maí, færa hann og breyta er í takt við lífsgæðastefnu auðvaldsins. Allt er svo þægilegt og gott. Verkalýðsbaráttan er komin úr tísku enda eru nýju alþýðuhetjurnar auðmenn sem græða meira á mínútu en almennur verkamaður á hálfri starfsævi.

Verði fyrsta maí breytt er um meiriháttar ósigur að ræða. Gjánni milli þings og þjóðar fer stöðugt stækkandi, framkvæmdavaldið heldur löggjafanum í gíslingu og sótt er að tjáningar- og prentfrelsi úr ýmsum áttum. Við þessar aðstæður á fólk ekki að dubba börnin sín upp og mæta á Ingólfstorg að horfa á Sigga Sigurjóns og Karl Ágúst fara með gamanmál. Það á að bretta upp ermar, skilja börnin eftir heima, sveifla kröfuspjöldum í jötunmóð, öskra og jafnvel slást þar til réttlætið nær fram að ganga. Þó Íslendingar hafi ekki úthellt blóði í frelsisstríði og hafi þrasað sig til sjálfstæðis er óþarfi að láta allt yfir sig ganga, yppta öxlum og éta ís þann fyrsta maí.

Brennidepill

Fólk gerir allt of mikið af því að skilgreina sig, draga sjálft sig í dilka, skipa sér í flokka og lifa svo lífi sínu á sjálfstýringu í takt við takmarkað svigrúm frumskilgreiningarinnar. Algengustu grunnflokkarnir, sem eru báðir álíka galnir, eru kenndir við hægri og vinstri og í báðum tilfellum er stutt í öfgarnar.
Meðal hægrimaður er ekki nema hársbreidd frá því að verða að frelsuðum ofsatrúarmanni sem tilbiður George W. Bush og kvittar undir skoðanir nýja páfans, sem er víst Rottweilerhundur úreltra gilda og afturhalds.

Meðal vinstrimanninum er jafn hætt við að verða að skriffinnskubrjálæðingi sem vill koma böndum á mannlífið og allt sem gerir það skemmtilegt og takmarka persónufrelsi með tilskipunum, reglugerðum og lögum. Sem fyrr er það meðalhófið sem er farsælast og hægrimaður sem sækir lítillega til vinstri getur verið jafn gæfulegt eintak og vinstrimaður sem gengst undir einhver markaðslögmál.
Á milli þessara tveggja póla leynist samt hættulegasta fólkið; miðjumoðararnir sem kenna sig við framsókn og stela því versta frá báðum hliðum. Meðal framsóknarmaðurinn er hættuleg samsetning sem er til alls vís og notar helst meðul sem eru helguð tilganginum.
Sjálfur hef ég reynt að fóta mig í þessu skilgreiningavíti sem byggir á vestrænni tvíhyggju um gott og illt. Hef reytt hár mitt eins og sturlaður maður í guðlausum heimi og reynt að vera hvorki til hægri né vinstri og alls ekki á miðjunni. Þetta brölt gerði mig auðvitað svo þunglyndan að ég hef hef gengið í svörtum sorgarklæðum árum saman sem hafa mengað mig og lífsviðhorf mín.
Nú er ég hins vegar búinn að brjóta af mér hlekki skilgreiniganna, geng í pastellitum bolum, bláum buxum og rauðum skóm. Stekk frá vinstri til hægri með viðkomu á miðjunni og skipti um skoðun eins oft og mér sýnist.
Það er vor í lofti og ég er ungur aftur. Rauðu skórnir gerðu útslagið.

Það hefur löngum viljað loða við kvikmyndahátíðir að á þeim sé helst boðið upp á leiðinlegar myndir sem almenningur hefur engan áhuga á að sjá en einhver óljós listaelíta hafi ofsalega gaman af því að spóka sig í bíó með hvítvínsglösin á lofti áður en leiðindunum er varpað á hvíta tjaldið í krafti styrkja frá ríki eða borg. Kvikmyndahátíðin Iceland International Film Festival 2005 er núna í fullum gangi og sýnir bíómyndir úr öllum heimshornum í kjaftfullum sölum Regnbogans og Háskólabíós.

Þegar þetta er skrifað er hátíðin um það bil hálfnuð og vel yfir 16.000 manns hafa sótt myndir á hátíðinni. Velgengni hátíðarinnar skýrist að einhverju leyti af því að hún er hátíð dreifingaraðila og kvikmyndahúsa og býður upp á fjöldann allan af myndum sem gætu hæglega staðið undir sér í almennum sýningum en það þarf enginn að efast um að fólk vill sjá snilldarverk á borð við Der Untergang, House of Flying Daggers, Hotel Rwanda að ógleymdum myndunum La mala Educacion, Vera Drake, The Woodsman, Diarios de motocicleta og svo mætti lengi telja.
Þetta eru myndir sem hinn almenni bíógestur hefur áhuga á að sjá og líklega munu sýningar á þriggja vikna kvikmyndahátíð ekki duga til að anna eftirspurninni þannig að þær myndir sem oftast er uppselt á þessa daga munu halda áfram á almennum sýningum að hátíðinni lokinni. Þessar myndir eru lausar við Hollywoodþokkann sem dregur fólk, þúsundum saman, á risavaxnar og innihaldslausar glansmyndir og þess vegna er þeim smalað saman á kvikmyndahátíð sem gerir það auðveldara að magna upp í kringum þær spennu og skapa réttu stemninguna. Aðstandendum IIFF 2005 hátíðarinnar hefur tekist þetta framúrskarandi vel og framtakið er virðingarvert enda skilar það sér einnig í því að hingað berast með straumnum alls konar myndir sem aldrei hefðu fengið tækifæri í íslenskum kvikmyndahúsum.
Það er til dæmis mikill fengur í heimildarmyndum hátíðarinnar að maður tali ekki um þemaflokkinn þar sem Tromamyndir Lloyds Kaufman eru sýndar en sú sýra er illfáanleg á myndböndum og fengist aldrei sýnd í bíó nema í tengslum við hátíð. Það merkilegasta við hátíðina er svo sú staðreynd að tvær umtöluðustu myndirnar þessa dagana, hin viðbjóðslega Ett hal i mitt hjärta eftir Lukas Moodysson og bersögla kynlífsmyndin 9 Songs hefðu ekki fengist sýndar hér á landi nema í tengslum við kvikmyndahátíð. Nú má endalaust deila um ágæti þessara mynda en það væri ansi bagalegt að geta ekki tekið þátt í umræðunni sem þær skapa vegna þess að þær eru svo ljótar eða klámfengnar að þær fást ekki sýndar hérna.
Mynd Moodyssons er sýnd með ströngum skilyrðum; hún fæst eingöngu sýnd á IIFF 2005 hátíðinni, aðeins á síðustu kvöldsýningum og vörður verður að vera við salinn til að tryggja að ekki sé svindlað á hæsta aldurstakmarki. Þá mun myndin ekki fást gefin út á myndbandi. Svipaða sögu er að segja af 9 Songs en um hana segir Kvikmyndaskoðun:

"Óvenjulega opinská og að því er mörgum mun þykja lostafull lýsing svo mjög að tekur fram flestu því sem lýst er í myndum sem koma fyrir sjónir almennings frá virtum leikstjóra. Dvalið er langdvölum við athafnir fólksins á kynlífssviðinu, sýnd nærgöngul atlot þar sem kynfæri, bæði karls í fullri reisn og konu eru sýnd í nærmynd og "hefðbundnar" kynlífsathafnir stundaðar. Þá kemur við sögu meðferð örvandi fíkniefna sem þykja sjálfsögð í lífi persónanna."

Það kemur því að mati Kvikmyndaskoðunar "sterklega til álita að myndin varði við 210. gr. hegningarlaga hér á landi þar sem lagt er bann við sýningu og dreifingu kláms. Í ljósi þess að það kemur ekki í hlut Kvikmyndaskoðunar að ákvarða í þeim efnum er látið nægja að benda sýnanda myndefnisins á áðurnefnd ákvæði hegningarlaga. Á hinn bóginn eru myndinni af hálfu Kvikmyndaskoðunar ákveðin hæstu leyfilegu aldursmörk hér á landi sökum þeirra atriða sem áður greinir, kynlíf og meðferð fíkninefna. Sýnanda bent á að hann geti leitað álits Ríkissaksóknara um það hvaða líkur séu á því að myndin geti varða við ákvæði hegningarlaga."

Það er eitthvað bogið við siðgæðið ef myndirnar teljast aðeins hæfar til sýninga á kvikmyndahátíð og þær hljóta því að sleppa í gegn á þeirri forsendu að um "list" sé að ræða. Það má svo aftur endalaust deila um það en ef það þarf kvikmyndahátíð á borð við IIFF 2005 til þess að Íslendingar fái að horfa á það sem vekur mesta athygli í bíóbransanum árið 2005 þá getur maður vel sætt sig við að bíða í hálft ár eftir Almodovar-mynd ef efni sem er háð ritskoðun flýtur með.

Aðsóknartölurnar tala samt sínu máli og það er ljóst að helstu tromp hátíðarinnar geta staðið ein og sér án tengingar við stóra kvikmyndahátíð. Ett hal i mitt hjärta og 9 Songs gera það þó bersýnilega ekki þannig að mikilvægi hátíðarinnar fyrir áhugafólk um bíó er ótvírætt og við þökkum fyrir okkur með því að fjölmenna á hátíðina.

Brennidepill