Trúir ekki á tilviljanir

"Ég er svo gamall að það kemur mér ekkert á óvart lengur," segir Þráinn þegar hann er spurður hvort sér hafi brugðið við yfirlýsingu Davíðs Oddssonar fyrr í vikunni.
"Ég reyni að skrifa eitthvað sem endurspeglar þjóðfélagið og þá aðallega það sem hefur gerst. Þá liggur í hlutarins eðli, ef maður er á réttu róli, að maður endurspegli framtíðina að einhverju leyti. Það sem kom mér kannski á óvart var að þessi atburður þegar utanríkisráðherra sagði af sér skyldi verða jafn bjánalegur og ég er að lýsa í nokkurs konar háðsádeilu. Þaðan sem ég sit tekur engu tali að slíkar tilviljanir eigi sér stað að menn hætti í pólitík og setjist í Seðlabankann af því að seðlabankastjóri hafi ákveðið, af tilviljun, að það henti honum að hætta nokkrum mánuðum fyrr en hann á að gera og að um síðustu mánaðamót hafi laun bankastjóra hækkað um 27%. Að vísu sagði ég ekki fyrir um þetta með launahækkunina enda verður maður, þegar maður er rithöfundur, að passa sig á því að verða ekki of fáránlegur. Þá missa lesendur traust á manni en þetta er nokkuð sem stjórnmálamenn mættu læra af rithöfundum. Ég get þó í raun og veru ekki á neinn hátt glaðst yfir þessu vegna þess að þegar maður er að deila á samfélag sitt er maður að gera það meðfram í þeim tilgangi að það þróist ekki á þann veg sem maður heldur að það muni gera ef haldið er áfram á sömu braut og maður er að vara við. Það fylgir því engin sérstök ánægja að sjá að þróunin er enn vitlausari en manni sjálfum datt í hug."

Er enginn bjáni

Þráinn segir að Valkyrjur sé sakamálasaga en um leið annað og meira. "Þetta er reyfari, spennusaga og glæpasaga en um leið, frá minni hálfu, grafalvarlegt bókmenntaverk af því að ég held að allar tegundir bókmennta eigi rétt á sér og þetta er sú tegund bókmennta sem ég er að skemmta mér við að vinna í um þessar mundir. Það er svo skrýtið með mig að ég vel mér greinar sem hin svokallaða intelligensía hefur yndi af því að fordæma. Ég gerði á sínum tíma gamanmyndir sem fjölluðu um það sem ég sá í kringum mig en þurfti inni á milli að gera myndir eins og Magnús og Skammdegi til þess að sanna að ég væri ekki hálfviti."
Þráinn sló eftirminnilega í gegn með endurminningabók sinni Einhvers konar ég fyrir tveimur árum og fylgdi henni svo eftir með reyfaranum Dauðans óvissi tími og nú Valkyrjum.
"Ég byrjaði á endurminningunum vegna þess að mér þótti rétt að gefa út bók með tilheyrandi bókmenntalegum tilþrifum áður en ég byrjaði á glæpasögunum. Bara til að minna á að ég sé ekki bjáni. Annars eru góðar bækur þannig að þær er hægt að lesa á mörgum plönum; sem spennusögu, heimspeki eða lífsspekirit og ádeilurit á þjóðfélagið. Það verður með öðrum orðum að finna í góðri skáldsögu öll þau fjörefni sem eru nauðsynleg lífi mannsins og lífs í bókmenntunum."

Hefur rokselt bækur og bíómiða

Þráinn hefur átt góðu gengi að fagna á síðari hluta rithöfundarferils síns en minnist þó kvikmyndagerðaráranna með hlýhug þó hann hafi á síðustu tveimur árum sent frá sér tvær bækur, selt þær í tæplega 30.000 eintökum og fengið lof gagnrýnenda.
"Kvikmyndagerðin hlýtur að hafa gengið alveg rosalega vel þar sem ég var í þessu í aldarfjórðung án þess að fara á hausinn. Ég þarf alltaf að banka í tré þegar ég rifja það upp. Í kvikmyndagerðinni háði það mér að þurfa að fara í gegnum einhverjar úthlutunarnefndir til þess að ná til fólks. Það tókst nú engu að síður en ég var alltaf með skömmtunarstjórana á móti mér. Bækur get ég skrifað án þess að sækja um leyfi til þess til úthlutunarnefnda. Almenningur tekur þessum bókum vel af tveimur ástæðum; fólk finnur að ég er að reyna að tala við það. Að ég á erindi við mannskapinn og er einn af hópnum. Ég er ekki að tala niður til fólks um einhverja sérfræðilega hluti eða fagurfræði sem kemur fáum við. Ég er að fást við sammannlega reynslu okkar sem erum að reyna að þrauka hérna norður í ballarhafi og er voða þakklátur fyrir að vera nógu vitlaus til að fólk hafi gaman af."

Dásamlegt rithöfundalíf

"Það er dásamlegt að vera rithöfundur og einhvern tíma þegar mér dettur í hug að skrifa fornsögu læt ég menn berjast. Ég byrja kannski með 140 menn en líst ekkert á það og skrifa því 1.400 menn inn í staðinn. Það kostar ekki neitt en við erum að tala um 100 milljónir sem ég þyrfti að útvega til að bæta við þessu eina núlli í kvikmynd. Bækur eru mjög heillandi og ég hef hugsað mér að skrifa fimm sakamálasögur um eitt og annað í þjóðfélaginu. Næst ætla ég að fjalla um það sem ég held að sé mesti vágestur í íslensku samfélagi. Það er ekki kvótakerfið heldur eiturlyf og ég ætla að skrifa bók sem heitir í bili Engill dauðans. Allt er þetta háð því að mér endist aldur og heilsa en ég treysti mér samt ekki til að halda endalaust áfram í þessu formi. Sakamálasagan er ofsalega spennandi form og ég held að fáir geri sér grein fyrir hversu erfiður bragarháttur þetta er. Sakamálasöguformið er mjög takmarkandi og ég held að sakamálasaga sé erfiðasta bókmenntaformið sem maður getur fundið sér. Það er að segja ef maður telur sig eiga eitthvert annað erindi en að skapa gæsahúð og eftirvæntingu."

Stingur prjónum í dúkkur

Þegar Dauðans óvissi tími kom út í fyrra var talað um hana sem lykilróman, að í henni væri Þráinn að fjalla um þekkta raunverulega einstaklinga undir rós. Þetta er þó hvergi nærri svona einfalt.
"Auðvitað minnir Haraldur í Þjóðbankanum á Björgólf í Landsbankanum en ég geri í raun og veru ekkert sem er ljótara en það að ég nota þau áhrif sem umhverfið hefur á mig og skrifa út frá þeim. Jökull Pétursson, forsætisráðherra í Valkyrjum, er ekki Davíð Oddsson. Ég hef hins vegar haft Davíð Oddsson fyrir augunum sem forsætisráðherra lengur en nokkurn annan og hann hefur haft meiri áhrif á minn hugarheim en nokkur annar forsætisráðherra. Ég skrifa um það sem kemur úr mínum hugarheimi. Ég sit ekki með myndavél fyrir utan heimili Davíðs og ljósmynda hann. Ég hef ekkert þegið frá honum sem hann og fjölmiðlar hafa ekki geislað yfir mig. Mér leiðist þessi barnalega afstaða að maður stundi einhvers konar vúdú með því að búa til dúkkur, bókmenntalegar eftirlíkingar og stinga þær með bókmenntalegum títuprjónum. Ég er bara rithöfundur, ekki vúdúlæknir."