»  skrif  »  janúar 2006

skrif
janúar 2006

a long time ago...
Merking þrífst á andstæðu sinni
Þriðjudagur, 31. janúar 2006

Lesandi á barmi taugaáfalls hafði samband við mig út af síðasta pistli mínum og virtist hafa jafnvel meiri áhyggjur af andlegu ástandi mínu en líkamlegu eftir að hafa lesið um það að ég væri tilbúinn til þess að drepast úr fuglaflensu.
Þessar áhyggjur eru þó alveg óþarfar þar sem ég er bara helvíti brattur eftir að hafa hrist af mér flensuskítinn og er eldhress miðað aldur, fyrri störf og minniháttar skakkaföll í lífinu.

Merking þrífst nefnilega á andstæðu sinni og án fullvissunnar um dauðann yrði lífið frekar óspennandi. Það er dauðinn sem gefur lífinu gildi og það að ég sé tilbúinn til þess að lifa rólegur án þess að hafa áhyggjur af fuglaflensu, alnæmi, verðtryggingu lána og hugsanlegri kjarnorkustyrjöld þarf síður en svo að þýða að ég sé tómhyggjumaður í sjálfsmorðs­hugleiðingum.
Þetta lífsviðhorf gefur mér þvert á móti tilfinningalegt svigrúm til þess að njóta lífsins á meðan ég lifi því. Þessu getur vitaskuld fylgt sú aukaverkun að maður lifi eins og hver dagur sé manns síðasti og lifi þá ef til vill full hratt en á móti kemur að manni leiðist ekki á meðan.
Þetta er auðvitað bölvuð niðursuðudósaheimspeki en hún heldur vatni og virkar vel. Vestræn tvíhyggja hefur líka gegnsýrt þankagang okkar svo harkalega að við getum ekki skilið einföldustu hluti nema að finna þeim stað í andstæðupörum. Þess vegna höfum við guð og djöfulinn, gott og illt og þó að George W. Bush noti tvíhyggjuna til þess að réttlæta stríðsbrölt sitt út um allan heim gagnast hún mér líka til þess að gera lífsviðhorf mín að heilögum sannleika. Þetta er svo einfalt að gullfiskurinn minn skilur þetta enda ræðum við þetta oft á síðkvöldum.


Lífhræðsla
Þriðjudagur, 31. janúar 2006

Hver og einn hlýtur að reka sig á það fyrr eða síðar að hann er ekki eilífur. Þessari uppgötvun fylgir vitaskuld nokkur angist enda þarf maður að gera það upp við sig á þessum krossgötum hvort maður ætli að halda áfram að lifa lífi sem mun taka enda, eða hætta bara strax.

Ég stend frammi fyrir þessu vali núna en eftir að hafa legið bjargarlaus í flensu í viku hef ég áttað mig á því að ég er líkamlegur aumingi. Það hlýtur eitthvað mikið að vera að 35 ára gömlum manni sem hristir ekki af sér flensuskít á tveimur dögum. Líkaminn hefur brugðist mér og ég get hvorki treyst á hann né sjálfan mig framar.

Það sem er svo enn verra er að þessi flensuvika veitti mér innsýn í framtíð mína og nú veit ég hvernig líf mitt verður þegar ég verð karlægt, ósjálfbjarga gamalmenni. Það verður ljóta hryggðarmyndin sem liggur uppi í sófa í náttfötum og Speedo inniskóm með hrúgu af fjarstýringum í kringum sig og horfir á sápuóperur um hábjartan dag. Nú er ég búinn að reyna þetta í viku og er farinn að þekkja persónur úr Bold and the Bautiful með nafni. Einhvers staðar í öllu löðrinu sá ég umræður um líknardráp og treysti því að þau verði orðin lögleg áður skrokkurinn minn klikkar endanlega.

Annars hef ég takmarkaðar áhyggjur af langlífi eftir þessa bitru flensulegu þó æsingafrétt um fuglaflensuna ógurlegu hafi sett mig úr jafnvægi eitt augnablik.
Taugaveiklaður fréttamaðurinn stakk upp á því að ég færi að hamstra mat og lyf en slappleikinn kom í veg fyrir að ég hlypi út í búð og keypt tonn af niðursoðnum túnfiski og pensilíni. Pestin gaf mér ráðrúm til að sjá að mér og ég sá það í hendi mér að fyrst venjuleg flensa gæti leikið mig svona grátt þá verð ég hvort eð er fyrstur til að fara þegar fuglaflensan kemur hingað. Það tekur því sem sagt heldur ekki að hætta að reykja og taka sig á líkamlega. Þetta er svo gott sem búið.


Skilaboð til Söndru
Fimmtudagur, 26. janúar 2006

Mig hefur alltaf langað til þess að skrifa pistil sem er ekki í neinu samhengi við fyrirsögnina og mig hefur alltaf langað til þess að nota "Skilaboð til Söndru" sem fyr­irsögn án þess að hafa nokkuð sérstakt að segja við Söndru.
Veit ekki einu sinni almennilega hver hún er og enn síður hver skilaboðin ættu að vera.

Ég ætla samt ekki að láta þetta einstaka tækifæri mér úr hendi sleppa og stíla þessi orð á Söndru þar sem ég hef aldrei verið andlausari en get samt ekki komið mér undan að framleiða prent­svertu í þetta pláss.

Annars er ég þess fullviss að það eru fleiri en ég dofnir og vankaðir þessa dagana. Janúar er erfiður mánuður. Hann er hugarástand, spennufall eftir þessa sammannlegu geðveiki sem helt­ekur okkur í desember. Þá er allt að gerast og allir í stuði. Síðan eru áramótin sprengd í tætlur og eftir það er eins og ýtt sé á pásu áður en maður nær að hægja á sér. Mér líður svolítið eins og manni sem er á harðahlaupum í kyrrmynd, og þar sem allt er frosið í kringum mig enda ég með að hlaupa í hringi og eltast við afturendann á mér eins og sturlaður maður í guðlausum heimi.

Þegar Sherlock Holmes þjáðist af þessum doðaeinkennum og þrúgandi aðgerðaleysi dældi hann í sig kókaíni. Rétt svona til þess að deyfa ofvirkan heilann sem hafði ekkert að gera. Ég hef aldrei komist upp á lagið með að nota eiturlyf þannig að ég hef kosið að leggjast í gláp á höfundarverki Davids Lynch. Svei mér þá ef kókið er ekki heilbrigðara. Ég sofna út frá þessum súrrealista sem hrærir í kollinum hjá mér. Kallar fram svo súrar draumfarir að ég þori ekki að vakna og þegar ég dregst undan sænginni er hugurinn bundinn við Söndru sem veit ekki að ég er ég, frekar en að ég veit hver hún er.


Sjálfskipuð ánauð
Laugardagur, 14. janúar 2006

Veraldlegir hlutir sem mölur og ryð fá eytt eru margir hverjir þeirri ónáttúru gæddir að þeir geta gert eigendur sína að þrælum sínum. Einkabílinn er hvimleiðasta dæmið um þetta. Það er ekki nóg með að hann gangi fyrir fokdýru eldsneyti, þarfnist sérstakra trygginga og eigi það til að bila og bregðast á ögurstundu heldur þarf líka að hlúa að honum og sinna eins og viðkvæmu gæludýri eigi hann ekki að falla óhóflega í verði.

Ég lét undan samfélags­legum þrýstingi og utanaðkomandi áreti um daginn og keypti mér bíl. Dansinn í kringum hann byrjaði strax; það þurfti að skipta yfir á vetrardekk, dæla á hann bensíni og skipta um rúðuþurrkur. Að eiga bíl er eins og að þurfa að sinna veikum einstaklingi meira og minna alla daga. Frelsisskerðingin er mikil og maður neyðist til þess að fara eftir fyrirfram lögðum brautum sem yfirleitt leiða mann í ógöngur, sérstaklega eftir nýjasta umferðarstórvirki R-listans við Hringbrautina.

Bíllaus maður er bæði frjáls og umhverfisvænn. Ég minnist enn með hlýju fimm bíllausra ára í lífi mínu þegar ég fór allra minna ferða með smábarn á bakinu fótgangandi eða í strætó. Ég hef aldrei verið í jafn nánum tengslum við mannlífið né heldur fengið annað eins tækifæri til þess að fylgjast með skrautlegu mannlífinu í strætó og við Hlemm.

Það er eins og mig minni að eini ókosturinn við bílleysið hafi verið sá að ég hafi verið býsna oft fullur enda frelsið til drykkju ótakmarkað þegar maður er ekki bundinn við blikkbeljuna, Maður gat bara fengið sér bjór hvar sem var, hvenær sem var án þess að þurfa að hafa áhyggjur af fararskjótanum og alltaf komst maður heim, gangandi eða skríðandi.

Frelsið er vandmeðfarið en ég þarf ekki að hafa áhyggjur af því enda búinn að missa það.


Tarantino fríkaði út
Föstudagur, 06. janúar 2006

Eli Roth ber sterkar taugar til Íslands, en hann dvaldi hér um nokkurra vikna skeið á unglingsárunum og vann meðal annars á Ingólfshvoli í nágrenni Selfoss. Þar fékk hann hugmyndina að hryllingsmyndinni Cabin Fever sem síðar varð hans fyrsta leikstjórnarverkefni og sló hressilega í gegn árið 2002.

Varð ekki ríkur á Cabin Fever

"Vinsældir Cabin Fever gerðu það að verkum að mér buðust ótal verkefni og ég hellti mér út í mjög margt. Það er alveg eðlilegt, en þegar maður er búinn að vera að reyna að komast inn í þennan bransa allt sitt líf vill maður auðvitað helst hitta alla og komast yfir sem mest. Ég komst þó fljótt að raun um að ég gæti ekki gert tíu myndir í einu auk þess sem hlutirnir gerast hægt hjá kvikmyndaverunum. Ég var því orðinn óþolinmóður og ákvað að sleppa öllu og demba mér í að gera Hostel."

Eli bætir því við að þótt Cabin Fever hafi verið ódýr og hafi rakað inn peningum hafi hún ekki gert hann ríkan. "Það urðu margir ríkir á Cabin Fever en ég vil taka það fram að ég var ekki einn af þeim, en hún opnaði mér greiða leið inn í bransann."

Sá á kvölina sem á völina

Þegar Eli var að drukkna í öllum þessum verkefnum og vissi ekki hvað hann átti til bragðs að taka leitaði hann til Tarantinos. "Quentin bauð mér heim til sín að horfa á bíó en við vorum orðnir góðir vinir eftir að hann hreifst af Cabin Fever. Hann er einn fárra sem ég get leitað til með hvað sem er, enda voru aðstæður mínar svipaðar um þetta leyti og hjá honum eftir að Reservoir Dogs sló í gegn. Ég var kominn með fullt af tilboðum frá kvikmyndaverunum, meðal annars um að leikstýra The Dukes of Hazzard með Johnny Knoxville og Sean William Scott. Þannig að ég spurði Quentin hvað ég ætti að gera næst? Quentin benti mér á, sem ég vissi, að hver sem er gæti gert þessa mynd og ef ég vildi verða ný rödd í bransanum yrði ég að koma með eitthvað ferskt. Annars yrði ég bara einn af "þessum gaurum" og myndi ekki halda neinum sérkennum."

Sjúkleg hugmynd

Eli reifaði í framhaldinu hugmyndina að Hostel og þá varð ekki aftur snúið. "Quentin fríkaði út og sagði að þetta væri sjúkasta hugmynd sem hann hefði heyrt og hvatti mig til þess að skrifa handritið samstundis. Þegar Tarantino segir að hugmynd þín sé sjúk þá veistu að hún er sjúk og vel þess virði að vinna úr."

Tarantino vildi endilega leggja nafn sitt við myndina og ákvað að gerast meðframleiðandi. "Þetta var í desember fyrir ári, og það er ótrúlegt að það hafi tekist að klára þetta á einu ári og að myndin skuli vera tilbúin til frumsýningar. Ég byrjaði að skrifa í desember og skrifaði eins og brjálæðingur eitthvað um 20 blaðsíður á dag," segir Eli sem var strax ákveðinn í að hafa Íslending í einu aðalhlutverkanna.

"Ég skrifaði hlutverk Óla sérstaklega fyrir Eyþór Guðjónsson sem ég hafði kynnst þegar ég kom til Íslands að kynna Cabin Fever. Það var samt eitthvert hik á honum þannig að ég fékk íslenska leikara í áheyrnarprufur. Þá gaf Eyþór sig, skipti um skoðun og vildi ekki hleypa öðrum að og tók að sér hlutverkið."

Litríkur Íslendingur

Óli er mikill drykkju- og djammbolti sem sængar hjá öllum konum sem hann kemst yfir og sjálfsagt má lengi deila um hvort hann sé holdgervingur hins dæmigerða íslenska karlmanns.

"Ég bað menntamálaráðherrann ykkar, Þorgerði Katrínu, afsökunar á Óla og á því að hafa eyðilagt íslenska menningu út á við með honum. Hún sagði mér að þetta væri ekki alveg nákvæmt hjá mér og tók afsökunarbeiðnina til greina. Þegar ég hitti forsetann ykkar spurði ég hann hvort ég þyrfti ekki á náðun forseta að halda fyrir að gera þjóðinni þetta en hann hélt nú ekki. Sagði enga ástæðu til þess."

Það fer ekki mikið fyrir svokölluðum "bregðuatriðum" í Hostel enda segist Eli hafa takmarkaða trú á slíkum brellum í hryllingsmyndum. "Ef þú ert með fleiri en þrjú bregðuatriði í mynd þá treysti ég ekki þeim sem eru að gera þær. Ég vildi hins vegar fara hægt af stað í Hostel, byggja upp rólega stemningu og kippa svo fótunum undan áhorfendum. Það er bjart yfir Hostel framan af, miklir litir og við slökum á meðan við fylgjumst með hressum strákum í stelpuleit. Eyþór er mjög áberandi í appelsínugulu 66° Norður-úlpunni sinni og ég lét sauma íslenska fánann í öxlina á honum og passaði alltaf upp á að fáninn væri í mynd. Þegar Óli hverfur ásamt úlpunni fer allur litur úr myndinni líka og drunginn tekur yfir. Ég vildi að áhorfandinn færi í þessa ferð með gaurunum. Ferð sem byrjar á léttu nótunum og endar með skelfingu."

Peningaöflin skilja ekki hrylling

Eli gerði Cabin Fever fyrir frekar lítinn pening og það sama er að segja um Hostel. "Við hefðum getað eytt 20 milljónum dollara í Hostel en kusum að gera það ekki. Ódýrar hryllingsmyndir eru mjög oft góðar en það er ekkert skilyrði að þær séu það. Það auðveldar manni hins vegar vinnuna ef myndin er ódýr vegna þess að eftir því sem framleiðendur setja meiri pening í hana vilja þeir skipta sér meira af. Framleiðendur hafa stöðugar áhyggjur af fjöldanum en hryllingsmyndum er alls ekki ætlað að þóknast meirihlutanum. Hryllingsmyndir fá aldrei háa einkunn í áhorfendakönnunum og prufusýningum. Þær eiga heldur ekki að gera það. Bestu meðmæli sem hryllingsmynd getur fengið eru þau að fólk segi "ekki fara og sjá þessa mynd". Þetta er kjarninn í hryllingsmyndunum og þetta eru þau viðbrögð sem þær eiga að framkalla en kvikmyndaverin skilja þetta ekki. Það má aldrei feta öruggar slóðir við gerð hryllingsmynda. Saw sló í gegn öllum að óvörum, en þar gættu menn þess vandlega að taka sénsa í stað þess að halda sig á troðnum slóðum."

Íhaldssöm kvikmyndagrein

Þótt hryllingsmyndin sé á yfirborðinu ögrandi kvikmyndagrein er hún sjálfsagt um leið sú íhaldssamasta. Hún ýtir yfirleitt undir hefðbundin vestræn fjölskyldugildi og oftar en ekki eru fórnarlömb morðingjanna í hryllingsmyndum unglingar sem stunda kynlíf og nota eiturlyf. Þá getur það kostað mann lífið að fara í sturtu eftir að hafa stolið peningum frá vinnuveitanda sínum eins og Janet Leigh komst svo óþægilega að í Pshyco eftir Alfred Hitchcock. Í hryllingsmyndunum deyja þeir sem stíga út fyrir ramma borgaralegra laga og gilda.

Eli viðurkennir fúslega að það megi greina ákveðna ádeilu í Hostel. "Við flækjumst með mönnum sem geta ekki fengið nóg af kynlífi, dópi og brennivíni. Þeir fara land úr landi og ekkert er nógu gott og nógu mikið fyrir þá. Þeir vilja alltaf meira. Stelpurnar sem þeir sofa hjá eru ekki raunverulegar stelpur í hugum þeirra. Þær eru bara viðföng eða hlutir til þess að fá útrás á. Þegar þeir eru í Amsterdam eru þeir alveg stjórnlausir í einhvers konar Disneylandi sem er bannað börnum. En sök bítur sekan og dæmið snýst við þegar þeir verða viðfangsefni glæpamannanna. Þá eru þeir allt í einu orðnir leikföng, söluvara eins og stelpurnar sem þeir horfðu á í gluggum hóruhúsanna í Amsterdam. Stelpurnar sem þeir halda að þeir séu að leika sér með í Slóvakíu eru þvert á móti að selja þá og líkama þeirra."

Langar í afslöppun á Íslandi

Eli segir að framundan hjá sér sé ekkert nema kynningarvinna í kringum Hostel. "Ég er búinn að ferðast um Bandaríkin og nú bíður allur heimurinn. Það er búið að taka mig heilt ár að gera þessa mynd og nú ætla ég að gefa mér góðan tíma til þess að fylgja henni eftir og ekki síst að fylgjast með áhorfendum horfa á hana en ég hef ofboðslega gaman að því að fylgjast með því hvernig fólkið í salnum bregst við myndum mínum. Þegar þessu er lokið langar mig mest til þess að koma til Íslands og slappa vel af. Fara í ræktina í Laugum, borða skyr, eyða tíma á Ingólfshvoli og fara á hestbak. Ég á hest á Ingólfshvoli sem heitir Bára og það skemmtilegasta sem ég geri er að fara í reiðtúra."

Eli segist leggja mikið upp úr því að vera sjálfs síns herra og ætli að festa vinnuferlið sem hann notaði við gerð Hostel í sessi. "Ég er kominn með kerfi og framvegis vil ég gera myndir eins og ég gerði Hostel. Einbeita mér að einni mynd, gera hana í einum rykk og slappa svo af á milli. Gangi Hostel vel treysti ég mig enn frekar í sessi og fæ tækifæri til að gera fleiri myndir."

Hrollvekjan fær frí

Eli segist gera ráð fyrir að gefa hrollvekjunni frí í bili þegar hann verður búinn að fara alla leið með Hostel. "Ég elska hrylling og er mjög hrifinn af verkum Roberts Rodriguez og Sams Raimi. Ég er góður í hryllingi en geri ekki ráð fyrir að gera aðra blóðuga hryllingsmynd á næstunni. Ég mun samt alltaf halda áfram að gera hryllingsmyndir en ætla ekki að festast í þessari grein. Það er meira í mig spunnið en svo og tilboðin sem ég hef fengið frá kvikmyndaverunum sýna að þar er fólk á sömu skoðun. Ég gæti til dæmis vel hugsað mér að gera víkingamynd ef ég dytti niður á góða sögu. Ég er byrjaður að lesa Íslendingasögurnar og líst mjög vel á."

Þegar Eli er bent á að Egils saga sé tvímælalaust hressilegasta sagan og persóna Egils bjóði upp á ótal möguleika ekki síst þar sem hann sé aðaltöffari Íslendingasagnanna og sá eini sem ekki var drepinn. "Nú, fór Egill alltaf til
útlanda að berjast og hélt friðinn heima? Sniðugt. Þetta er ekki ósvipuð hugmyndafræði og í Hostel. Farðu til útlanda til að drepa. Það virkar."


Blóðbönd

Taxi

Bloggar

Stöff