Játningar eru í grunninn sjálfsævisaga og þær áttu sér ekki hliðstæðu í bókmenntasögunni þegar Ágústínus skrifaði þær, þannig að þær eru því mikilvægt verk bæði í guð- og bókmenntafræðilegum skilningi. Sigurbjörn Einarsson biskup þýddi verkið sem skiptist í 13 bækur. Fyrstu 9 bækurnar komu út í þýðingu Sigurbjörns árið 1962 en hafa verið illfáanlegar um árabil þannig að nýja útgáfan er löngu tímabær.

Endalaus uppspretta hugleiðinga

Sigurbjörn lætur þess getið í inngangi sínum að nýju útgáfuni að í fjórum síðustu bókunum glími Ágústínus við "þungvægar spurningar um tilveruna og Guð hennar." Þeim bókum er sleppt í mörgum útgáfum verksins og svo var einnig gert árið 1962. "Ég hafði þó gert drög að þýðingu á þeim einnig, sem lágu ósnert í fórum mínum í áratugi. En mér fannst vangert við hinn mikla mann og reyndi síðar að bæta úr því. Árangur þeirrar tilraunar liggur hér fyrir."
"Það er mikill fengur að því að fá verkið út í heild sinni," segir séra Gunnar Kristjánsson, sem hefur meðal annars kennt Játningarnar í námskeiðum við Háskóla Íslands. "Játningarnar eru mjög auðlesnar og þýðing Sigurbjörns er afar vönduð. Gömul ritverk eins og Játningarnar bjóða upp á og kalla á sífellda umfjöllun og eru ótæmandi brunnur nýrra hugsana. Eitt meginþema Játninganna er leit mannsins að sálarfriði og Ágústínus tekst á við það efni að mikilli þekkingu og djúpu innsæi."

Áhrifamesti kirkjufaðirinn

Ágústínus varð biskup heimalandi sínu, Afríku, árið 395 og það leið ekki á löngu þar til kirkjan í allri Norður-Afríku fór að líta á hann sem sjálfsagðan leiðtoga sinn enda varð hann "kunnur um alla kristni sakir lærdóms, einurðar og andagiftar," eins og Sigurbjörn orðar það í innganginum.

"Ágústínus var einn áhrifamesti kirkjufaðirinn, lagði grunninn að kenningarkerfi kirkjunnar, því hafði bókin meiri áhrif en ella í tímans rás. Hann var mótandi í mörgum undirstöðuatriðum trúarinnar og áhrif Játninganna á kaþólsku kirkjuna hafa verið gríðarleg," segir Gunnar og bætir því við að burtséð frá áhrifum bókarinnar á mótun kirkjunnar séu Játningarnar í flokki klassískra bókmenntaverka hins vestræna menningarheims og í því sambandi vegi ævisögulegi þátturinn þungt. "Þetta er öðru fremur sjálfsævisaga skrifuð sem játning. Ágústínus kafar ofan í eigið líf og gerir sér far um að hylja ekkert. Játningarnar eru að þessu leyti fyrirmynd ævisagna af þessu tagi. Hann afhjúpar sig frammi fyrir lesandanum og reynir að gera það af einlægni – og um leið frammi fyrir Guði. Þetta er meginstyrkur Játninganna; Ágústínus er ekkert að sýnast, hvorki frammi fyrir Guði né mönnum."

Leitin endar hjá Guði

Ágústínus hafði snúist til kristinnar trúar 14 árum áður en hann færði Játningarnar í letur eftir mikla leit sem hann lýsir í verkinu. Kjarninn í boðskap hans og helsta niðurstaða er sú að hjarta mannsins er órótt, uns það hvílist í Guði.

Ágústínus leitaði víða fanga og aðhylltist ýmsum heimspekistefnum áður en hann fann ró í kristinni trú. Rómverski ræðuskörungurinn Ciceró ýtti til dæmis við honum með einu rita sinna þar sem hann hvatti til þess að fólk leitaði vitsmunalegrar svölunar og andlegs þroska frekar en að sækjast eftir nautnum og frama sem aldrei gætu veitt mannlegum anda fullnægju. Gunnar Kristjánsson segir það afar gagnlegt að fá þessa innsýn í leit Ágústínusar og sjá hvaða kenningum hann kynntist áður en hann fann lausnina í Guði þar sem allar þessar eldri hugmyndir hafi áhrif á guðfræði hans.

Glíma Ágústínusar við hinn frjálsa vilja sem lætur oft illa að stjórn og leiðir fólk inn á rangar brautir er ansi áhrifarík og í fullu gildi enn þann dag í dag þó Játningarnar séu 16 alda gamlar en eins og Sigurbjörn bendir á í formála þýðingar sinnar á Játningunum lifir það eitt þannig "sem er sammannlegt, en vísar jafnframt út fyrir mannleg mörk." En þar fann Ágústínus einmitt þá ró sem hann sóttist eftir.