Laugardagur, 19. ágúst 2006
Gunnar Smári Egilsson, forstjóri Dagsbrúnar, stendur í ströngu þessa dagana. Fyrirtækið sem hann stýrir tapaði einum og hálfum milljarði á fyrri helmingi þessa árs og danskir blaðaútgefendur hafa brugðist hart og snöggt við áformum hans um að gefa út fríblað í ætt við Fréttablaðið í Danmörku.
Gunnari Smára er að mestu eignaður heiðurinn að baki velgegni Fréttablaðsins og ævintýraleg velgengni þess hefur gert hann að milljónamæringi og komið honum í yfirburðastöðu á íslenskum fjölmiðlamarkaði.
Ferill Gunnars Smára í fjölmiðlum er langur og skrautlegur. Lengst af var hann utangarðsmaður á íslenskum blaðamarkaði og á heiðurinn af ófáum götublöðum sem öll lognuðust út af eða fóru á hausinn. Þá setti Gunnar Smári Íslandsmet í meiðyrðadómum enda aðhylltist hann harða götublaðamennsku og eirði engum í skrifum sínum.
Gunnar Smári byrjaði í blaðamennsku á Tímanum 22 ára gamall og hefur verið með puttana í blaðaútgáfu allar götur síðan. Hann hefur á ferlinum ritstýrt, auk Fréttablaðsins, Pressunni, Morgunpóstinum, Mánudagspóstinum, Eintaki og síðast Helgarpóstinum. Hann hætti á Helgarpóstinum í ágúst árið 1995 þegar hann „slíðraði pennann“ í kveðjugrein sinni þar sem hann sagði skilið við blaðamennskuna. Ári síðar komst hann í fjárhagslegt þrot og sat uppi atvinnulaus og útlægur.
Einbeittur vilji Gunnars Smára til að halda úti ágengum vikublöðum og þau skakkaföll sem því fylgdu lagði hann þó ekki endanlega að velli og hann sótti aftur inn á blaðamarkaðinn árið 1997 með menningartímaritinu Fjölni sem verður helst minnst fyrir það að hafa birt lengstu greinar sem hafa komið fyrir sjónir íslenskra blaðalesenda.
Fjölnir fjaraði fljótt út en Gunnar Smári skaut aftur upp kollinum ári síðar þegar hann var fenginn til að móta Fókus, vikulegt fylgirit gamla DV. Þáverandi eigendur DV, feðgarnir Sveinn Eyjólfsson og Eyjólfur Sveinsson, fengu hann síðar til þess að útfæra hugmynd um ókeypis dagblað sem yrði borið inn á öll heimili á höfðuðborgarsvæðinu og Fréttablaðið varð að veruleika. Hugmyndin að baki blaðinu þótti á sínum tíma í besta falli óðs manns æði og hugnaðist Gunnari Smára því vel. „Stærsti kostur Gunnars Smára er að hann er fljótur að grípa góðar hugmyndir á lofti og hann hefur úthald til þess að láta þær verða að veruleika,“ segir félagi Gunnars Smára sem hefur sopið nokkrar fjörurnar með honum í útgáfumálum.
Fréttablaðið kom fyrst út árið 2001 og fyrsta útgáfuárið var að sönnu brösótt en eftir gjaldþrot og eigendaskipti, náði Fréttablaðið flugi og skilaði Gunnari Smára á þann stað sem hann er á í dag. Götustrákurinn og ólíkindatólið sem sat 14 daga í skuldafangelsi árið 1997 og hafði þá ekki efni á að kaupa sér „litla kókflösku,“ eins og hann hefur orðað það sjálfur, stóð uppi með pálmann í höndunum.
Fáir efast um hæfileika Gunnars Smára þegar það kemur að blaðaútgáfu en þær raddir heyrast hins vegar að hann hafi öðlast völd umfram getu í viðskiptalífinu og það muni koma honum í koll í Danmörku.
„Gunnar Smári er ennþá bara Gunnar Smári. Það hefur ekkert breyst,“ segir viðmælandi Fréttablaðsins sem er flestum hnútum kunnur í viðskiptalífinu og bætir því við að Gunnar Smári hafi sýnt litla kænsku í innrás sinni á danskan blaðamarkað með því að tala of fjálglega og of fljótt um áform sín. Þannig hafi hann glutrað niður því forskoti sem hann hafði á Íslandi. Hann hafi verið brautryðjandi á fríblaðamarkaði hér heima fyrir fimm árum en muni koma síðastur inn á sama markað í Danmörku þar sem hann hann hafi gefið andstæðingum sínum tíma til að hasla sér völl og treysta varnirnar.
Sjálfur blæs Gunnar Smári á allar hrakspár og sagði í Fréttablaðinu í vikunni að keppinautarnir í Danaveldi væru: „...í raun ekki alvöru leikmenn. Það má frekar líkja þeim við þá sem hlaupa naktir inn á völlinn til að trufla leikinn.“
Þessi viðbrögð eru um margt lýsandi fyrir Gunnar Smára sem er gjarn á að gera lítið úr andstæðingum sínum og leggja til fólks með orðum þannig að undan svíði. Þeir sem þekkja Gunnar Smára og hafa unnið með honum lengi segja hann geta verið jafn leiðinlegan og hann geti verið skemmtilegur.
Hann þykir ákaflega frjór og skarpur í hugsun og þegar hann er í ham, sem gerist helst þegar hann verður heltekinn af tilteknum verkefnum, þykir félagsskapur hans upplífgandi og eftirsóknarverður.
Samstarfsfólk hans í gegnum tíðina hefur þó einnig flest fengið að kynnast skuggahliðum hans en hann getur verið afundinn, ósveigjanlegur og ósanngjarn. Þegar þessi gállinn er á honum getur hann verið baneitraður í tilsvörum og þeir eru ófáir blaðamennirnir og viðskiptafélagarnir sem hafa í gegnum tíðina gengið laskaðir af velli eftir snerru við Smárann.
Gunnar Smári er í eðli sínu brautryðjandi og það leynir sér ekkert að hann nýtur sín best í uppbyggingu, en þegar og ef hugarfóstur hans komast á lygnan sjó er eins og áhuginn fjari út og hann snýr sér að einhverju öðru. Fréttablaðið er besta dæmið um þetta en hann lagði líf og sál í uppbyggingu blaðsins en eftir sigurgöngu þess er Ísland ekki lengur nógu stórt og Gunnar Smári er nú kominn á kaf í Danmerkurinnrásina.
Þeir sem hafa unnið með Gunnari Smára eru sumir hverjir mátulega hrifnir af þessum þætti í fari hans og þykjast ekki þekkja hann fyrir sama manninn eftir að hann varð viðskiptamógúll og eiga það til að gantast með að hugsjónamaðurinn sé kominn hinum megin við borðið, að „enfant terrible“ íslenskrar blaðamennsku sé orðinn „einn af hinum“.
Þó Gunnar Smári sé vissulega orðinn uppteknari af afkomutölum en dálksentimetrum er þó ekki annað að sjá en hann sé enn samur við sig; kunni illa við sig á lygnum sjó og þegar hann hafi val um frið eða ófrið velji hann atið og ræðst enn jafnan á garðinn þar sem hann er hæstur.
| 10:04 |