Ég kann ekki að elda. Ofsýð pasta, sprengi pylsur, kveiki í skinkusamlokum og það er mér nánast ofviða að sjóða egg án þess að hörmungar fylgi í kjölfarið. Klaufaskapurinn er stórvandamál en ég ætti að geta komist yfir hann með markvissri æfingu. Það er hins vegar öllu verra að andleysi mitt í matarmálum er algert. Ég hef ekkert hugmyndaflug til þess að leika mér og gera tilraunir með hráefni, krydd, sósur og setja saman spennandi rétti.
Kann einhverja fjóra og hef borðað þá svo oft að borðhaldið á heimili mínu er orðið að lífsnauðsynlegri kvöð. Gleðin í þessu er engin.

Þetta hefur haft það í för með sér að Bónusferðir mínar eru eitthvert tilgangslausasta brölt sem ég ég tek mér fyrir hendur þar sem bjargirnar sem ég ber í bú liggja yfirleitt undir skemmdum í ísskápnum þar sem ég þori sjaldnast að taka slaginn og breyta þeim í mat.

Þegar ég reyni að sækja mér eitthvað annað en frosnar pítsur, heilhveitibrauð, ost og smjör fæ ég valkvíðakast og hringsnýst um sjálfan mig, kaldsveittur og óöruggur og enda með að yfirgefa verslunina í taugaáfalli og gleymi annað hvort smjörinu eða ostinum. Matarinnkaup og eldamennska eru mér einfaldlega ofviða og ég treysti frekar á mötuneytið í vinnunni og skyndibitastaði eins geðslegt og það nú er. Mötuneyti á stórum vinnustöðum eru í raun og veru forgarður helvítis þar sem dæmdum sálum sem ekki hafa nennu til þess að taka með sér nesti, smurt brauð og upphitaðar leifar kvöldmatarins taka út sína refsingu.

Betlarar geta ekki verið að gera miklar kröfur og þess vegna þiggur maður það sem að manni er rétt í mötuneytinu, algerlega háður kenjum kokksins. Ég á því tvær gleðisnauðar máltíðir á dag þar sem ég hræri í einhverju sem er oftast vísir að mat en það vantar eitthvað upp á þannig að ruslatunnan fær yfirleitt helminginn.
Ég þarf ekki á geðlyfjum eða sálfræðingi að halda til að bæta líf mitt. Ég þarf að fara á matreiðslunámskeið.

Íslenska sakamálamyndin Mýrin í leikstjórn Baltasars Kormáks verður frumsýnd á Íslandi á morgun. Myndin byggir, eins og alþjóð sjálfsagt veit, á samnefndri skáldsögu Arnaldar Indriðasonar um rannsóknarlögreglumanninn Erlend. Þórarinn Þórarinsson ræddi við Ingvar E. Sigurðsson sem túlkar Erlend á hvíta tjaldinu.

Glæpasögur Arnaldar hafa notið fádæma vinsælda á Íslandi síðustu ár og það er því óhætt að fullyrða að aðlögun Mýrarinnar að kvikmyndaforminu hafi verið beðið með talsverðri eftirvæntingu. Ingvar er meðvitaður um áhugann en lætur það ekki hræða sig þó vænn hluti þjóðarinnar hafi myndað sér skoðun á persónunni og fjöldi lesenda sé búinn að búa sér til ákveðna mynd af lögreglumanninum.

Gæti verið Erlendur

„Mér fannst Erlendur vera þraut til að leysa,“ segir Ingvar. „Ég þekkti lítið til hans þegar þetta kom upp og byrjaði á því að lesa allar bækurnar. Ég sá alveg fyrir mér að ég gæti leikið mann sem er aðeins eldri en ég sjálfur enda er ég að verða 43 ára og Erlendur þarf ekki að vera mikið eldri en ég er. Það gengur líka alveg upp að maður á þessum aldri eigi langan feril í lögreglunni að baki og ég gæti alveg átt dóttur um tvítugt eins og Erlendur. Ég sannfærði mig því um að þetta væri ekkert mál og ég gæti alveg gert þetta.“
Ingvar segist hafa reynt að gefa Erlendi þá vigt sem hann á skilið og hentar honum og það hafi ekki þurft átakanlegan undirbúning til þess. „Þetta var fyrst og fremst gott verkefni.“

Stelst til að leika lifandi persónu

Vinsældir bóka Arnaldar um Erlend eru slíkar að framhaldsmyndir hljóta að koma til tals og Ingvar segist vel vera tilbúinn til þess að vinna áfram með persónuna. „Ef myndin verður vinsæl og Arnaldur samþykkir fleiri myndir þá er ég tilbúinn en við sjáum bara til. Ég er ekki einu sinni að hugsa um þennan möguleika,“ segir Ingvar og bætir því við að það sé að mörgu leyti sérstakt að leika persónu sem er enn í þróun eins og Erlendur. „Bækurnar um hann eiga kannski eftir að verða fleiri, hver veit, og það er svolítið skrýtið að leika svona persónu enda er þetta eins og maður sé nánast að stelast til að leika mann sem er á lífi og býr Reykjavík.“

Fastur í London

Ingvar og Baltasar hafa oft unnið saman og Ingvar lætur ákaflega vel að samstarfinu við þennan gamla félaga sinn við gerð Mýrarinnar. „Þetta var æðislega gaman og andrúmsloftið á tökustað var mjög gott. Þetta var ekki stór hópur og við þekkjumst öll vel.“

Ingvar er staddur í London þar sem hann leikur á sviði í Hamskiptunum eftir Kafka og hann getur því ekki verið viðstaddur frumsýningu myndarinnar. „Því miður kemst ég ekki. Ég er búinn að reyna allt þannig að það er ekki af áhugaleysi sem ég verð fjarverandi og mér finnst þetta ferlega leiðinlegt.“
Hamskiptin hafa gengið vonum framar í London en Ingvar er væntanlegur heim í lok mánaðarins. „Þetta hefur gengið rosalega vel og leikhússtjórinn er mjög ánægður með hvernig gengur í miðasölunni,“ segir Ingvar sem unir hag sínum vel í London þó hann geti ekki fagnað frumsýningu Mýrarinnar með félögum sínum.“

Ruddalegir haustvindarnir eru farnir að næða um mann eina ferðina enn á þessu guðsvolaða og nánast óbyggilega landi. Þessum árvissa váboða myrkurs og þunglyndis fylgir ekkert gott enda setur kuldinn allt úr skorðum.
Þessi andskoti bitnar til dæmis harkalega á reykingafólki sem hefur fyrir löngu verið úthýst og fær vart hvergi lengur að leggja drög að seinvirkum sjálfsmorðum sínum í upphituðum vistarverum.

Það hefur löngum þótt töff að reykja en það er ekkert smart við það að norpa hokin eins og mörgæs á heimskautsbaug við þessa iðju. Það er þvert á móti alveg glatað og í þessu felst sú óþolandi þversögn að það er aldrei erfiðara að halda „kúlinu“ en einmitt í kulda.

Íslendingar vita það af biturri reynslu að eina vörnin gegn kuldanum er að klæða hann af sér og það er ekki svalt að vera dúðaður. Það er þvert á móti hallærislegt. Sjálfur er ég svo kulvís að ég byrja að ganga í síðum nærbuxum strax í byrjun september.

Kosturinn við síðu nærbuxurnar er ótvírætt sá að þær halda manni heitum en sjást ekki. Ókosturinn, í það minnsta fyrir piparsveina eins og mig, er að þær blasa hins vegar við þegar maður fer úr buxunum. Það er nefnilega fátt vandræðalegra við fyrstu skyndikynni en að standa frammi fyrir konu sem maður þekkir nánast ekki neitt í síðum nærbuxum.

Nærbrækur sem ná niður á ökkla eru gersneyddar öllum kynþokka auk þess sem það segir sig sjálft að karlmaður sem gengur í slíku er aumingi. Framtíðarsamband fólks sem kynnist í síðum nærhöldum er nánast með öllu útilokað.
Það er því illt að vera á lausu á haustin. Ég hef lent í þessari hvimleiðu stöðu með reglulegu millibili og er í henni núna. Þarf því að fara að rifja upp gamla takta en á sokkabandsárunum var ég orðinn býsna flinkur við að kippa föðurlandinu niður með gallabuxunum án þess að á nokkru bæri. Sleppi því hér að fara út í vandræðaganginn morguninn eftir.

Það fylgja því ekki margir kostir að vera syndaselur og gallagripur en sá stærsti og mikilvægasti er að maður getur endalaust barið í brestina og reynt að bæta sig. Það er þó ekki heiglum hent að standa í stöðugri baráttu við sjálfan sig en atið herðir mann óneitanlega og fullkomna fólkinu hlýtur að leiðast ferlega þar sem það þarf aldrei að skoða sinn gang og endurskoða stöðu sína.

Tíminn sem það hefur til þess að glápa á sjónvarpið og láta mig og mína líka ganga fram af sér og hneyksla er mikill en að sama skapi illa varið. Daltón bræður komust að því, tímabundið að vísu, í gamalli Lukku Láka bók að batnandi englum er best að lifa og svipaða sögu er að segja af hinum „reglulega vonda“ Láka jarðálfi sem uppgötvaði að það er betra að vera góður en vondur og varð svo góður að hann missti halann og varð normal.

Þessi augljósu sannindi sem ættu að vera hverju mannsbarni morgunljós hafa einhverra hluta farið fyrir ofan garð og neðan hjá mér þangað til ég fór að stunda hreyfingu nýlega. Allt hangir þetta saman og eftir tveggja vikna sprikl hvarf tóbaks­löngunin.

Þegar sá óþverri var úr sögunni varð nýtt og gott líf enn betra og þessi þróun er svo spennandi að ég get ekki stillt mig um að skera lestina enn frekar niður. Það eina sem heldur aftur af mér er óttinn við að verða alveg venjulegur eins og Láki. Maður hefur auðvitað skilgreint sig sem andstæðu „góða“ fólksins og lagt sig fram um að breyta rangt til þess eins að líkjast því ekki. Hætti ég að vera ég ef ég missi halann?
Ég ætla að taka sjensinn enda bendir flest til þess að hamingjan sé fólgin í því að vera smáborgari þannig að næsta skref er að blúnduleggja og blómumprýða heimili mitt.

Rússneski kvikmyndaleikstjórinn Aleksandr Sokurov á að baki ófá meistaraverkin en hann hóf feril sinn fyrir margt löngu í gömlu Sovétríkjunum. Hann er einn gesta á Alþjóðlegri kvikmyndahátíð í Reykjavík og notar heimsóknina meðal annars til að skoða sig um á Íslandi og leita að tökustöðum.

„Ég hef áhuga á að taka mynd á Íslandi og mun skoða mig um hérna með það í huga,“ segir Sokurov. „Mér skilst samt að Ísland sé eitt dýrasta land í heimi og það sé jafn dýrt að vera hér og í Tókýó eða New York þannig að ég hef sennilega ekkert efni á því að gera mynd hérna. Ég skoða samt landið með opnum hug enda vil ég þukla á öllu hvar sem ég kem og finna lyktina af grasinu.“

Stóðst ekki freistinguna

Þrjár mynda Sokurovs, Rússneska örkin, Sólin og Lífsins harmaljóð, eru sýndar á Alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni í Reykjavík og leikstjórinn er handhafi heiðursverðlauna hátíðarinnar fyrir ævistarf sitt í þágu kvikmyndalistarinnar. Það var þó fyrir hálfgerða tilviljun sem Sokurov endaði í kvikmyndagerð.

„Ég ætlaði að verða leikstjóri í leikhúsi og þá ekki síst útvarpsleikhúsi og hafði því engin áform um að læra hinar sjónrænu listir. Ég taldi útvarpsleikhúsið geta verið brú á milli almennings og alvöru bókmennta.“
Sokurov segist þó fyrst hafa viljað afla sér almennrar menntunar áður en hann færi að sérhæfa sig í einhverri listgrein þar sem listin á í hans huga að vera alþýðleg. „Ég fór því í sögudeildina í háskólanum en til þess að hafa einhverja aura í vasanum fór ég að vinna sem aðstoðarmaður leikstjóra í sjónvarpi samhliða náminu. Sjónvarpið varð því fyrir mér þetta Adamsepli sem ég beit í, freistingin sem ég fékk ekki staðist. Í framhaldinu fór ég svo í kvikmyndanám. Þetta var einhver leið sem ekki var hægt að víkja út af eða snúa til baka.“

Sagði frá því sem fyrir augu bar

Sokurov var 18 ára þegar hann gerði sín fyrstu verk á 8mm filmur en hann hóf feril sinn sem kvikmyndagerðarmaður á heimildarmyndum. „Ég fjallaði um venjulegt fólk og sagði frá lífinu í kringum mig. Fyrstu heimildarmyndirnar mínar voru um verkamenn í bílaverksmiðju, konur sem ræktuðu hör á samyrkjubúi og uppgjafahermenn úr stríðinu. Þetta voru portrett af einstaklingum. Þetta var það sem ég hafði mestan áhuga á.“

Sokurov hefur verið nefndur arftaki landa síns Andreis Tarkovskí en með þeim tókst góð vinátta þó þeir hafi aldrei unnið saman. „Ég fann ekki fyrir neinum sérstökum áhrifum frá þekktum kvikmyndagerðarmönnum þegar ég var að byrja. Ég bjó í lítilli borg og maður sá ekki mikið af myndum nema kannski helst eftir Tarkovskí og Ingmar Bergman. Maður mallaði bara í eigin sósu. Þetta var gott fyrir mig vegna þess að þegar ég fór svo að gera eitthvað sjálfur fyrir alvöru þá fann ég ekki áhrif neinna hvíla þungt á herðum mér. Fyrir utan stóra rithöfunda eins og Thomas Mann, Tolstoj, Zola og Dickens. Þeir höfðu frábær áhrif á mig og eiginlega má segja að allir mínir lærifeður hafi komið úr bókmenntunum.“

Lækningamáttur listarinnar

Sokurov segist ekki gera greinarmun á heimildarmyndum og leiknum myndum og segir þar fyrir utan að fall Sovétríkjanna hafi ekki breytt neinu um efnistök sín. „Kjarninn í sköpunarverkinu er alltaf sá sami og það er enginn sérstakur munur á leikinni mynd og heimildarmynd. Málið er að búa til eitthvað sem stendur undir kröfum listarinnar. Ég trúi ekki á pólitískar myndir eða heimildarmyndir sem gerðar eru eftir uppskriftum blaðamennsku. Ég held að þar sé lítinn sannleik að finna. Ef við berum þetta saman við lænavísindin þá er heimildarmynd eins og samtalsmeðferð en leikin mynd eins og skurðaðgerð. En hvort sem maður kýs þá verður höfundurinn alltaf að setja sér eitthvert listrænt markmið. Kjarninn í sköpunarverkinu er svo alltaf sá sami þó byggingin sé breytileg.“
Læknisfræðilíking Sokurovs er ekki gripin úr lausu lofti þar sem hann segist líta á listina sem lækningatæki. „Listin er eitt af því sem við höfum til að lækna manninn. Heilbrigður maður hefur lítið við list að gera en þegar eitthvað amar að þá þurfum við á listinni að halda.“

Gróf kynlífsatriði hafa á undanförnum árum rutt sér til rúms í kvikmyndum sem fara í almenna dreifingu. Klámfengnar ofbeldismyndir ruddu brautina en nú kveður við nýjan tón. Af öllum þeim aragrúa kvikmynda sem eru á dagskrá Alþjóðlegu kvikmyndahátíðarinnar í Reykjavík er bandaríska myndin Shortbus líkleg til þess að vekja einna mesta athygli og umtal. Myndin fjallar um kynlíf og gerir það á svo opinskáan hátt að fá dæmi eru til um annað eins í kvikmynd sem fer í almenna dreifingu.

Kynlífsgleðileikur

Shortbus vakti feykilega athygli á kvikmyndahátíðinni í Cannes í vor þó hún sé síður en svo fyrsta meginstraumsmyndin sem er beinlínis klámfengin í matreiðslu kynlífsatriða. Hún sker sig hins vegar úr hópi þeirra mynda sem hvað lengst hafa gengið lengst á undanförnum árum þar sem groddalegt kynlífið hefur oftast verið tengt ofbeldi og glæpum. Shortbus setur kynmökin þvert á móti í jákvætt og fallegt samhengi og myndin er í raun óður til kynlífs og frjálsra ásta þannig að það hefur ekki hvarflað að gagnrýnendum að setja klámstimpil á myndina þó hún toppi allt sem á undan er gengið í bersöglinni.

Leikstjóri Shortbus, John Cameron Mitchell, sem hefur áður gert garðinn frægan með kvikmyndaútgáfunni af söngleiknum um Hedwig segir sjálfur að Shortbus sé ekki söngleikur heldur kynlífsleikur. Tónlistin skipar samt veigamikinn þátt í Shortbus en hún er leikinn af jaðarhljómsveitinni Yo La Tengo.

Kynlíf kynlífsins vegna

Opinskátt kynlífið þjónar tilgangi sögunnar í Shortbus og ætti því ekki að stuða nema þá allra viðkvæmustu, ekki síst þar sem mikil gleði svífur yfir vötnum í kynlífsbrölti persónanna. Framsetningin gengur því upp í þessu tilfelli.
Breski leikstjórinn Michael Winterbottom daðraði við klámið í 9 Songs árið 2004 í samhengislausri mynd um par sem stundaði tónleika á milli þess sem það hafði samfarir undir vökulu auga myndavélarinnar. Myndin var frekar niðurdrepandi og virtist einungis gerð kynlífsins vegna og varð því hvorki fugl né fiskur.

Franska ofbeldisklámið

Frakkar hafa hingað til verið iðnastir við þennan blautlega kola og nægir í því sambandi að nefna myndirnar Romance X og Baise-moi (Ríddu mér). Baise-moi gekk mun lengra en Romance X og er hrá, ljót, ofbeldisfull og í meira lagi klámfengin en hún greindi frá örlögum tveggja kvenna sem á rennur morðæði eftir að annarri þeirra er nauðgað. Þær eru einhvers konar vondu systur Thelmu og Louise og á ferðalagi sínu um Frakkland tæla þær karlmenn til lags við sig en slátra þeim svo jafn óðum.

Baise-moi vakti hvarvetna hörð viðbrögð og var bönnuð víða þó hún fengi að ganga fyrir fullum sal í Regnboganum. Ofbeldi myndarinnar er í sjálfu sér ekkert grófara en hjá settlegum leikstjórum eins og Oliver Stone, Quentin Tarantino og Martin Scorsese en kynlífið var þess eðlis að Bandaríkjamenn supu hveljur. Þrátt fyrir það má verja það að klámið hafi þjónað tilgangi sögunnar þó myndin dansi vissulega á mörkum þess að vera hreinræktuð klámmynd.

Opinskátt kynlíf í bíómyndum sem fara í almenna dreifingu laumaði sér inn í bíósalina í skjóli ofbeldis enda er hún römm sú taug sem tengir saman klám og ofbeldi en með mislukkaðri tilraun Winterbottoms og hinni vel heppnuðu Shortbus lítur út fyrir að kynlíf geti farið að njóta sín í allri sinni dýrð í bíó enda hefur það sig upp fyrir klámið þegar það þjónar tilgangi frásagnarinnar og er sýnt sem eitthvað jákvætt og fallegt.

Ég er búinn að vinna of lengi við fjölmiðla og er farinn að leita fyrir mér annars staðar. Staðan er hins vegar frekar þröng fyrir mann sem kann ekkert annað en að skrifa.

Eðlilegasta útgönguleiðin er vitaskuld að reyna fyrir sér sem almannatengill en hún er lokuð mér þar sem ég hef skömm á fólki sem snýr baki við blaðamennsku til þess að slá ryki í augu fyrrum kollega sinna. Þetta er ekki ósvipað því að snúa bakinu við kvenréttindabaráttu til þess að gerast melludólgur og vart til eftirbreytni.

Maður gæti hins vegar skellt sér í prófkjör og komið sér á þing. Eftir því sem ég kemst næst eru engar menntunar- eða hæfniskröfur gerðar til alþingismanna en það hentar mér ákaflega vel. Verst bara að ég hef ekki skapið í þetta og veit fyrir víst að ég myndi fyrr eða síðar grípa til ofbeldis þegar ég yrði rökþrota í þrætum. Og þá yrði ég fjölmiðlamatur og það er sko ekki fýsilegt að verða aðalréttur á þeim bænum.

Það leystist snarlega úr þessari flækju minni um helgina þegar ég sá auglýst starf sem mig langar til að spreyta mig á. Topshop vantar verslunarstjóra og ég ætla að sækja um. Ég uppfylli flestar hæfniskröfur þó ég sé að vísu ekki á heimavelli þarna en það gerir þetta bara meira spennandi og krefjandi. Farið er fram á reynslu af verslunarrekstri og það vill svo skemmtilega til að ég vann á bensínstöð árum saman og veit allt um daglegan rekstur verslana. Þá er þess krafist að maður sé nákvæmur og skipulagður í vinnubrögðum, hafi frumkvæði og metnað, kunni ensku og sé hæfur í mannlegum samskiptum. Gæti verið lýsing á blaðamanni. Það eina sem klikkar er „brennandi áhugi á tísku“ en samkvæmt Oscari Wilde er hún fyrirbæri sem er svo ömurlegt að það þarf að breyta henni á hálfs árs fresti. Það er verkefni sem ég er til í að taka að mér og mun brátt kynna nýja vetrarlínu: bláar gallabuxur, svartar skyrtur, enn svartari leður­jakka og kúrekastígvél.