Spennumyndin Köld slóð verður frumsýnd á morgun. Myndin er fyrsta kvikmynd leikstjórans Björns Brynjúlfs Björnssonar í fullri lengd en hún fjallar um blaðamann sem flækist óvænt í morðmál sem snertir fortíð hans.

Björn samdi söguna en Kristinn Þórðarson skrifaði handritið og þeir félagar unnu verkið náið saman og tóku sér fjögur ár í handritsvinnuna. „Við byrjuðum á þessu verkefni fyrir fimm árum á sama tíma og verið var að skrifa mikið af þessum glæpa- og spennubókmenntum sem hafa verið að koma út,“ segir Björn Brynjúlfur og bætir því við að þeir félagar hafi leitast við að skrifa sannfærandi sakamálasögu inn í íslenskan samtíma.

Sakamálasagan verður að virka

„Þetta er það sama og glæpasagnahöfundarnir hafa verið að fást við. Að búa til sögu sem virkar í íslenskum samtíma enda fær fólk ekki notið sögunnar ef það rekst á að hún fái ekki staðist en slíkt eyðileggur auðvitað upplifunina af sögunni. Þetta er snóker sem fólk hefur verið að leysa í glæpasögum að undanförnu og okkur er vonandi að takast það líka í bíómyndum,“ segir Björn og tekur undir að velgengni Mýrar Baltasars Kormáks bendi til þess að íslenskar sakamálamyndir hafi fundið sér greiðan farveg að bíógestum.

Unnið náið með leikurunum

Eftir fjögurra ára handritsvinnu gaf Björn sér góðan tíma til þess að slípa handritið með leikurunum. „Að mínu mati skipta tvö lykilatriði máli í kvikmyndagerð að sagan sé góð og leikurinn sé góður og ég lagði mikið upp úr þessu. Við gáfum okkur óvenju mikinn tíma með leikurunum og unnum með persónurnar í þrjá mánuði fyrir tökur án þess að vera beinlínis að æfa handritið. Við sendum leikarana svo heim og leyfðum þeim að láta þetta malla innra með sér áður en við fórum í sex vikna æfingar fyrir tökur. Þá unnum við töluvert með taktinn í handritinu og löguðum línurnar að hverri persónu fyrir sig.“

Björn segir þetta verklag hafa komið sér ákaflega vel í framleiðsluferlinu þar sem „leikararnir voru svo vel æfðir að þeir hefðu getað leikið myndina frá upphafi til enda eins og þeir væru á sviði“.

Úr auglýsingum í bíómyndir

Björn Brynjúlfur er enginn nýgræðingur bak við tökuvélina þó að Köld slóð sé fyrsta bíómyndin hans en hann er margverðlaunaður auglýsingaleikstjóri og á að baki fjölmarga sjónvarpsþætti. Árið 2004 gerði hann leikna sjónvarpsmynd byggða á Njálu og á árunum 1998 til 2002 gerði hann tólf þætti í sjónvarpsþáttaröðinni Sönn íslensk sakamál sem skiluðu honum Edduverðlaunum.

„Reynsla mín af auglýsingagerðinni var góður grunnur fyrir þessa vinnu, ekki síst á sjónræna sviðinu og í vinnsluferlinu.“ Björn bendir jafnframt á að hann sé síður en svo sá fyrsti sem fikri sig úr auglýsingum í bíó og nægir í því sambandi að nefna Hollywoodstórlaxa á borð við bræðurna Ridley og Tony Scott og Alan Parker.

„Ég gæti alveg hugsað mér að halda áfram á þessari braut og gera aðra bíómynd. Þetta er skemtileg og gefandi vinna og þó að ég þekki kvikmyndagerðaþáttinn vel þá var vinnan með leikurunum ný fyrir mér og það skemmtilegasta í þessu öllu saman.“

Kominn með frumsýningarfiðring

Köld slóð verður frumsýnd á morgun og þó að Björn sé tilbúinn til þess að leggja verk sitt í dóm áhorfenda viðurkennir hann fúslega að hann sé kominn með frumsýningarfiðring. „Þetta er svolítið stress, kannski ekki síst vegna þess að þetta er fyrsta myndin mín og fyrsta handrit Kristins sem verður að kvikmynd þannig að ég get ekki neitað því að það sé kominn fiðringur í mannskapinn. En ég er búinn að skila og þetta er komið úr höndum mínum. Nú verður bara að koma í ljós hvort einhver kunni að meta þetta þannig að ég er auðvitað spenntur. Það er aldrei hægt að vita neitt fyrirfram í þessum bransa. Það er engin formúla til þannig að maður rennir blint í sjóinn.“

Fréttirnar á aðventunni voru litaðar sögum af jaðarkynlífi og meintum pervers-jónum í kjölfar þess að upp komst um nýtt meðferðarúrræði fyrir fyllibyttur og aðra fíkla sem gengur út á það að geistlegt lækningasæði er notað til að bægja sjúklegri lyfjafíkn frá fórnarlömbum Bakkusar.

Það fór alls ekki illa á því að þessi umræða kæmist í hámæli í aðdraganda jóla þar sem fíklar eru gjarnir á að fylla tómarúmið sem dópið skilur eftir sig í sálartetrum þeirra með óskilgreindum æðri mætti sem þeir sameinast flestir um að kalla „guð“.

Verra þótt mér þó að bindindispostulinn sem tók upp á því að blanda æðri mættinum saman við veraldlega og áþreifanlega vessa sína skyldi í framhaldinu vera eyrnamerktur „perri“. Þessi krúttlega stytting á orðinu pervert hefur nefnilega haft frekar jákvæðar skírskotanir í mínum huga og margra annarra sem líta á hressilegt kynlíf, skreytt silki, satíni, leðri, blúndum, kannski smá latexi, handjárnum, ólum og köðlum, sem heilbrigða og skemmtilega dægradvöl.

Þegar ég var krakki hafði orðið neikvæða merkingu og var helst notað yfir sóðakalla í síðum frökkum, svokallaða flassara, en í kjölfar klámbylgjunnar ægilegu hefur fólk sem lítur á kynlíf sem eitthvað annað og meira en fum í trúboðsstellingunni kallað sig perra með góðri samvisku. En nú er þetta ágæta orð aftur að verða regnhlífarhugtak yfir hvers kyns brenglun, ofbeldiskynlíf og neðanþindarmisbeitingu og fyrst vafasöm andleg heilun með „lille ven“ er komin undir þennan hatt mun í kjölfarið þykja sjálfsagt að safna líka þangað pedófílum, nekrófílum og þeim sem hneigjast til dýra.

Þetta er miður en við hin, sem stundum litskrúðugt og hressilegt kynlíf sem engan skaðar, verðum að endurskilgreina okkur til þess að aðgreina okkur skýrt frá sjúklingunum. Maður verður í það minnsta að hætta að vera perri í bili.

Ég er búinn að vera á örvæntingarfullum flótta undan jólunum en hef gefist upp á hlaupunum. Þessi undanbrögð eru vitaskuld vonlaus og ég hef upplifað mig eins og sturlaðan vænisjúkling sem leitar skjóls í geggjuðum hugarheimi og sér óvini í hverju horni.

Jólin eru alls staðar og fjöldinn er svo gersamlega gantekinn af fyrirbærinu að eina leiðin til þess að sleppa væri að loka sig af í helli sínum með vodkakassa, drekka sig rænulausan og fara ekki út úr húsi fyrr en eftir viku.
Slíkan lúxus getur maður ekki veitt sér á þessum síðustu og verstu tímum þannig að ég reyndi í staðinn að bryjna mig gegn áreitinu með hroka og geðillsku. Þær varnir brustu þegar ég stóð í kílómeters langri biðröð við kassann í Nóatúni og fann tilbúna kjúklinginn minn nálgast frostmark á meðan ég beið glorsoltinn fyrir aftan fólk með öskrandi börn og fullar innkaupakörfur af jólagóssi.

Það var um tvennt að ræða í stöðunni. Sturlast, rústa búðinni og leggja sig síðan sjálfur inn á geðdeild eða stíga inn í óttann, meðtaka jólin og vera með. Tók seinni kostinn. If you can´t beat them, join them. Stakk kjúklingnum inn í hillu hjá salernishreinsivörum, sótti mér innkaupakörfu og verslaði mér hamingju, eins og allir hinir: Piparkökur, ilmkerti, laufabrauð, reykt svín, mandarínur, malt og appelsín. Síðan bar ég jólin í formi efnislegra gæða inn í hellinn þar sem hjarta mitt býr eitt með sjálfu sér, flækti gardínustangirnar í marglitum jólaljóaseríum og óf músastiga úr bleikum og bláum kreppappír umvafinn hlýrri birtu kertaljósa og aftansöng Bing Crosby.

Það er freistandi og auðvelt að vera fúll á móti á aðventunni en það er svo miklu, miklu betra að taka frelsaranum opnum örmum, kaupa sér glingur og vera eins og hinir. Mikið er ég hamingjusamur eftir að ég fann ró í hjarta mínu úti í búð. Vildi bara að alla daga væru jól.

Af öllum þeim líkamlegu og andlegu kvillum sem hrjá mig er síþreytan verst. Ég útiloka ekki einu sinni að hún sé frumforsenda alls hins. Veit það ekki.
Ég er of þreyttur til þess að nenna að reyna að muna hversu lengi ég hef glímt við þennan vágest og er löngu hættur að nenna að berjast gegn þessu. Þetta hlýtur að eiga að vera svona. Þungur kross nútímamanns sem fær sína andlegu næringu nær einungis í gegnum amerískt afþreyingarefni og er úr öllum tengslum við sjálfan sig og náttúruna.

Uppgjöfin á sér þó langan aðdraganda með alls kyns tilraunum með skyndilausnir enda eru þær einu lausnirnar sem maður hefur tíma til að prufa. Gegndarlaus koffín- og sykurneysla var fyrsta skrefið. Virkaði ekki. Þá var bætt við rótsterku espressó í lítravís á dag. Virkaði ekki en skilaði sér í magasári. Þá voru það orkudrykkirnir. Þeir gerðu ekkert þegar þeim var bætt saman við koffínmengaða blóðrásina. Þetta voru umtalsverð vonbrigði þar sem þarna trúði ég því í einlægni að lausnin væri komin.

Þá komu pillurnar. Koffíntöflur, gingseng, lýsistvenna, spírúlína og fleira sem ég kann ekki lengur að nefna.
Þrátt fyrir allan þennan magnaða kokkteil gerist ekkert. Ekki lágmarkslífsmark og ég held áfram að ganga vakandi í svefni. Ég er helst farinn að hallast að því að þessi þreyta sé andleg og eigi rætur sínar í hausnum á mér. Það eina sem mælir á móti því að ég er svo ægilega hress, í svo miklu jólaskapi og nýt alls þess sem ég sé, heyri og skynja. Ég hlýt því að vera að gera eitthvað rangt sem veldur því að ég er lamaður frá hálsi og niður úr.
Þetta er kannski spurning um að fara fyrr að sofa og borða trefjar. Ætti ég að nenna að tékka á því?