„Framsóknarflokkurinn hefur ráðið þessum málaflokki og bæði þingmenn og ráðherrar flokksins hafa mótað þessa stefnu sem nú er augljós og sýnileg öllum,“ segir Þórarinn og bætir því við að hingað til hafi verið litið á fíkn sem sjúkdóm og það veki því furðu að yfirvöld hafi ekki séð ástæðu til að leita ráða hjá SÁÁ og fagfólki sem fengist hefur við sjúkdóminn.

„Það hefur ekki nokkur einasti embættismaður eða stjórnmálamaður haft samband við mig sem forstöðumann þessarar stofnunar eða borið formlega upp erindi við okkur út af þessu máli. Enginn.“
Þórarinn sendi heilbrigðisráðherra þó, sumarið 2004, greinargerð um málefni endurkomufólks og kom með tillögur til úrbóta. Við þetta tækifæri varaði Þórarinn einnig við hættunni sem fælist í því að fela trúarhópum ummönnun þessara einstaklinga.“

Syndaaflausn er ekki lækning

„Ég segi nú ekki að okkur finnist við sniðgengin en ég er harmi sleginn yfir þessu þar sem þarna kemur svo berlega í ljós hvaða stefnu og hugmyndafræði Framsóknarflokkurinn hefur í málefnum vímuefnasjúks fólks. Það er litið á þetta fólk sem syndugt og að besta meðferðin við fíknisjúkdómum sé kristniboð og syndaaflausn innan um það sem ég myndi hiklaust kalla ofsatrúarsamtök. Það er ekki hægt að lýsa því öðruvísi þegar fólk má ekki hugsa eða bera fram eðlilegar spurningar og er bara vísað á Biblíuna og öllum spurningum er svarað með orðréttum tilvitnunum í hana. Þetta er ofsatrú sem kemur í veg fyrir eðlilega hugsun og að menn nýti sér þá nútímaþekkingu sem er fyrir hendi í þessu þjóðfélagi.“

Tímaskekkja Framsóknar

Þórarinn leggur áherslu á að fíkn sé sjúkdómur og ætti því að vera meðhöndluð sem slík en stjórnvöld virðist hafa misst sjónar á þeim skilningi. "Málið er einfaldlega það að svo lengi sem ég man hefur íslenska þjóðin og heilbrigðisyfirvöld litið svo á að áfengis- og vímuefnafíkn væri sjúkdómur og meðhöndlað hann með lögum og fjárveitingum á þann hátt. Það skýtur því skökku við að nú, árið 2007 skuli forystumenn og allir innan Framsóknarflokksins meðhöndla málið með þessum hætti. Það er líka enn undarlegra að þeir sem talað hafa fyrir hönd Sjálfstæðisflokksins virðast vera sömu skoðunar en mér þykir furðulegt að þeir skuli ekki þvo hendur sínar af þessari stefnu frekar en að halda fram að hún hafi borið góðan árangur.”

SÁÁ beinir skjólstæðingum sínum til AA-samtakana og mælir með 12 spora kerfi þeirra í baráttu fólks við fíknina. Annað spor AA er svohljóðandi: „Við fórum að trúa að máttur, okkur æðri, gæti gert okkur heil að nýju.“ AA-leiðin gerir því ráð fyrir því að meinið sé að einhverju leyti andlegt og lausnin hljóti því að þurfa að vera það líka. „Þarna er kynnt leið sem hefur virkað fyrir marga en það er þó tekið fram að hún virkar ekki fyrir alla,“ segir Þórarinn og bætir við að hvorki AA-bókin né AA-kerfið eitt og sér dugi til meðferðar við áfengis- og vímuefnafíkn einstaklina. „Það lesmál hefur ekki verið endurnýjað í áratugi. Biblían er miklu eldri og því enn síður tæk þó menn geti byggt upp slíkt prógramm þá myndum við nú ekki gera það með núverandi þekkingu.“

Kosningamál

Þórarinn bætir því við að valdhafar verði að gera það upp við sig hvað fíknsjúkdómar eru í þeirra huga. „Haldi þeir að þetta sé synd þá skulu þeir bara koma fram með það og þá er það þeirra pólitíska stefna sem verður lögð í dóm kjósenda í næstu kosningum en þetta er greinilega stefna Framsóknarflokksins og hluta Sjálfstæðisflokksins eins og staðan er í dag.“

Þó þessi staða sé komin upp nú segist Þórarinn þó ekki líta svo á að um skyndilega stefnubreytingu í málaflokknum sé að ræða. „Þetta hefur legið fyrir framan mann og fyrir augum mínum í nokkurn tíma. Ég hef haft vísbendingar um það hvernig farið er með skjólstæðinga okkar á þessum trúarheimilum en einhvern veginn hef ég ekki viljað trúa því að svona væri farið með fólk. Það er ekki fyrr en allt í einu, á síðustu dögum, að hakan dettur niður á manni og maður gerir sér allt í einu ljóst hvernig þjóðfélagi við lifum í þó ég trúi þessu varla enn ef ég á að segja alveg eins og er.“

Litið niður á fíkla

Þórarinn segir skilningsleysi stjórnvalda einnig kristallast í ákvörðun ríkisstjórnarinnar um að fela lögreglustjóra höfuðborgarsvæðisins formennsku í nefnd sem ætlað er að fjalla um málefni langt leiddra vímuefnasjúklinga. Aftur skíni í gegn skilningsleysi á eðli sjúkdómsins.

„Ég skrifaði greinar í Morgunblaðið fyrir nokkrum árum um að það þyrfti að leiðrétta stefnuna í vímuefnamálum því hún væri komin í þann farveg að það bæri að meðhöndla það fólk sem er að nota ólögleg vímuefni sem afbrotamenn. Ég hef heldur viljað halda hinum áherslupunktinum á lofti, að þetta væri fyrst og fremst sjúkt fólk og það ætti að meðhöndla það með betri heilbrigðisþjónustu en ekki auknum refsingum. Með þessari nefndarskipan, þar sem lögreglustjóri er í forsvari, sýnist mér enn meiri áhersla lögð á það að fólk sem er heimilislaust og er í vanda vegna geðsjúkdóma og fíkniefnaneyslu sé viðfang lögreglu og dómskerfis og það er yfirleitt litið svo á að það sé afbrotafólk.”

Vanhugsuð neyðarúrræði

Þórarinn segist með gagnrýni sinni ekki vera að setja út á það þótt yfirvöld þurfi í vandræðum sínum að grípa til ýmissa neyðarúrræða. „Ég skil það vel að þegar jafn viðamiklar breytingar hafa orðið í heilbrigðiskerfinu og raun ber vitni þá komi það niður einhvers staðar og getur birst með ýmsu móti sem við kærum okkur ekki um. Ég er ekki að setja út á það. Heldur að hugmyndafræðin sé sú að ekki sé leitað til fagfólks og láta þá þekkignu sem við höfum yfir að ráða í geðlækningum, fíknlækningum og félagsvísindum ráða því til hvaða úrræða við grípum þegar við erum í slíkum vanda sem við erum í nú.“